సప్తగిరి - శేషగిరి

ఈ శీర్షికకు సప్తగిరి - శేషగిరి అని పేరు పెట్టాలా? లేక శేషగిరి - సప్తగిరి అని అనాలా అని రాస్తుండగా అనుమానం వస్తూంది. దేముడి పల్లకీని బోయీ మోస్తున్నాడు అనడం కరెక్టా లేక బోయీ మోస్తున్న దేవుడి పల్లకీ అనడం సబబా?

****************************************************

సప్తగిరి - తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం వారి ఈ పత్రిక మా ఇంట్లో ఎప్పుడూ ఉంటుండేది. బాలజ్యోతి, చందమామ, ఆంధ్రజ్యోతి - ఈ పత్రికలను వచ్చిన వెంటనే చదివేసేవాళ్ళం కానీ సప్తగిరి పత్రికను మాత్రం ఎప్పుడైనా ఒకసారి అలా తిరగేసేవాళ్ళం. అలాగని పత్రిక మా ఇంట ఉండక పోవడమంటూ ప్రశ్నే వచ్చేది కాదు. 

అలా సప్తగిరి పత్రిక - స్వామి వారి సుప్రభాతం బ్రాహ్మీ ముహూర్తంలో ఠంచనుగా పలికినట్టు ప్రతినెల మొదటి తారీకున ఇంటింటికి వచ్చి చేరడానికి కారణం శేషగిరి.

శేషగిరి - బ్రహ్మానందం లాంటి కేరక్టరు. తోడుగా అమాయకత్వం, వలయాలు వలయాలుగా కనబడే భూతద్దాలు. అంత దప్పమైన అద్దాలు ఉన్నా కూడా కనబడని కళ్ళు, తనకు కళ్ళు కనబడవని ఇతరులకు తెలియనివ్వరాదన్న తపనా, అప్పుడప్పుడూ స్టైలుగా నోట్లో వెలిగే చార్మినార్ సిగరెట్టు, కూసింత మతిస్థిమితం లేకపోవడం....ఈతడు సప్తగిరి పత్రికకు ఏజెంట్. తర్వాత్తర్వాత రామకృష్ణప్రభ, ఇలాంటి ఇంకొన్ని అధ్యాత్మికపత్రికలకు ఏజెంట్ అయాడు. సప్తగిరిని మా ఇంటికి, ఇంకా అనేకుల ఇళ్ళకు క్రమం తప్పకుండా మోయడం ఈయన వృత్తి.

శేషగిరి మాధ్వుల ఇంటిబిడ్డ, చదువు అబ్బలేదు. అన్నయ్యకు ఊళ్ళో మంచి పరపతి ఉంది, కానీ శేషగిరి తన తమ్ముడు అంటే బయట నామోషీ కాబోలు. సప్తగిరి వాసుని సేవకు అంకితం చేసి ఈ పత్రికను అమ్ముకు బతకమన్నాడు. ఓ శుభముహూర్తాన శేషగిరి నడుముకు ఒక సంచీ వేలాడదీసుకుని బయలుదేరేడు. వెనుదిరిగి చూడలేదు. సప్తగిరి పత్రిక వెల ఒక్కరూపాయ (ఇప్పుడు ఐదు రూపాయలు) అప్పట్లో. ఎన్ని సప్తగిరి పత్రికలు అమ్మితే తన అవసరాలు తీరేవో ఏమో మరి. తన అన్నయ్య ఇంట్లో భోజనానికి మాత్రం లోటు ఉండేది కాదనుకుంటా.

పగలంతా కోదండరామస్వామి దేవళం, సాయంత్రం రాఘవేంద్రస్వామి, దేవళానికి ఠంచనుగా వచ్చే భక్తులకు అతను పరిచయమే. ఏ పూటైనా మధ్యాహ్నం వరకూ ఉంటే గుడి మూసిన తర్వాత మంటపంలో చిన్నగా కునుకు తీసేవాడు.  

తనకు కళ్ళు కనబడవని తెలిసి ’శేషగిరీ’ అని వెనుకనుండి పిలిచి అతను అయోమయంగా తిరిగి చూస్తే -స్థంభాల వెనుక దాక్కుని కిసుక్కున నవ్వుకునే పిల్లకాయలు,  చెల్లని నోటు ఇచ్చి కనుక్కుంటాడా లేడా అని ఆటపట్టించే పెద్దవాళ్ళు, సప్తగిరి ఇచ్చెయ్ వచ్చేనెల డబ్బులిస్తానని ఉబుసుపోక మాటాడే అరువు బేరాలు, అంతోటి అన్నయ్యకు ఇట్టాంటి తమ్ముడేమిటి? ఏదో పాపం చేసుంటాడు (మనకలాంటి ఖర్మ తగల్లేదు!) అని ఇతరులపాపాన్ని ఊహించుకుని తమ పుణ్యాన్ని బేరీజు వేసుకుని కించిత్తు గర్వపడే ధర్మాత్ములు, అమాయకుణ్ణి ఆటపట్టించడం తెలివితేటలకు నిదర్శనమని భావించే అతితెలివిరాయుళ్ళు - వీళ్ళందరి మధ్య శేషగిరి - పిచ్చిమొక్కలవనంలో చేమంతి పూలమొక్క లా ఉండేవాడు. అయితే చిత్రమేమంటే ఆ పిచ్చిమొక్కలు తమని తాము పూలమొక్కల్లా, నిజమైన పూలమొక్కని పిచ్చిమొక్కలా భావించేవి.

అతణ్ణి ఆటపట్టించే సదరు పిల్లకాయల గుంపులో భవదీయుడు కూడా అప్పట్లో ఒక సభ్యుడు. పైగా మా ఇంటికి వచ్చేవాడు కాబట్టి, ఎఱిగిన వాడు కాబట్టి, అతణ్ణి ఏమారిస్తే ఒకింత సంతోషం కూడానూ. శేషగిరిని, ఒక పనికి మాలిన వాడిగా, పనికిరానివాడుగా కాకండా ఒక మనిషిగా ఆదరంగా చూసినవాళ్ళు చాలా తక్కువ మందని చెప్పవచ్చు.ఆ తక్కువమందిలో మా అమ్మ ఒకరు. చాలా సార్లు తను చదవకపోయినా అతని భుక్తి కోసం, అతని దగ్గర ఉన్న ఇతరపత్రికలను డబ్బు ఇచ్చి కొనడం, తనకు మా హోటల్లో టిఫిను పెట్టి అతను తక్కువడబ్బులిస్తే చూసీచూడనట్టు పోవడం నా బాల్యంలో నేను గమనించాను. బహుశా అతనికీ తెలిసి ఉంటుంది.

ఉద్యోగాల రంధిలో ఊళ్ళువదిలి దిక్కుకొకరుగా చెదిరిపోయిన తర్వాత ఇలాంటి గూటిపక్షుల గురించి ఓ మాట అనుకునే అవకాశం ఎక్కడ? దేవుడి గురించే ఆలోచించే తీరికలేనప్పుడు దేముడి పల్లకీ తాలూకు బోయీ గురించి ఎవడు పట్టించుకుంటాడు? శేషగిరి ఇప్పుడు లేడు. అయితే వీధి మొగదల పుస్తకాల అంగట్లో సరదాగా ఏదైనా చదువుదామని చందమామో, స్వాతి పత్రికో, సితారో కొనబోతూ పక్కన సప్తగిరి పత్రిక కనబడితే ఆ పుస్తకం తప్పక మా ఇంట్లో ఉంటుంది. చదవకపోయినా సరే!

జ్యోతి లంచ్ హామ్

 

మా ఇంట్లో ఒక స్టీలు నీళ్ళజగ్గు ఉండేది. స్టీలుగిన్నెలు ఇంట్లో ఉంటం పెద్ద విషయం కాదు కాబట్టి, ఆ వాక్యంలో ఒక కథ దాగుందని మదీయసంకేతంబు. ఆ జగ్గు మొదటి స్పెషాలిటీ - cylindrical truncated cone రూపంలో ఉండటం. జగ్గు ఇటు చివర్న నీళ్ళు వొంపుకొందుకు అనువుగా చెవులు.  ఆ చెవుల పక్కగా "జ్యోతి లంచ్ హామ్" (మీరు సరిగ్గానే చదివారు, హోమ్ కాదు హామ్ అనే చెక్కారు) అని అందమైన వ్రాలు. జగ్గు పట్టుకుందుకు వంపుకడ్డీ విరిగిపోయి ఉండేది. అప్పట్లో స్టీలు గిన్నెల మీద వ్రాయటానికి వీధుల్లో అరుచుకుంటూ తిరిగే వ్రాయసగాళ్ళు ఉండేవాళ్ళు. వాళ్ళకదే జీవనోపాధి. "ఏమ్మా, గిన్నెలకు, చెంబులకూ రంగులేస్తామ్మా!" అని ఒకతను మా ఊళ్ళో తిరుగుతూ ఉండేవాడు. అదిగో అలాంటి వ్రాయసకాడిచేత ఆ జగ్గు మీద అలా చెక్కించబడిన అందమైన అక్షరాలవి. మామూలుగా పేర్లవీ వ్రాయించుకుంటారు. కానీ ఆ జగ్గు మీద అలా వ్రాసి ఉండటం ఒక ఆకర్షణ.

రెండవ ఆకర్షణ - అది మా అమ్మానాన్నల పెళ్ళికి వచ్చిన ఒకానొక గిఫ్టు.

మొన్నామధ్య మా అమ్మ ఆబ్ధికం సందర్భంగా నాన్న తన పాత జ్ఞాపకాలు ఏవో నెమరు వేస్తూ ఉంటే ఆయన నోట జ్యోతి లంచ్ హామ్ అన్న మాట వినిపించింది. మా అమ్మ అదివరకు నాన్నతో మాట్లాడుకున్న ఊసులు, ఆమె కష్టాలు ఒకటికి మరొకటి కలిపి ఆలోచిస్తే ఈ కథకు లింకు దొరికింది.

చదువులోనూ, అందంలోనూ, తెలివిలోనూ మా నాన్న కంటే రెండందాలు అణకువలో మా నాన్నకంటే నాలుగందాలు ఎక్కువయిన మా అమ్మ తన ప్రభుత్వోద్యోగం మానేసి, జీవనోపాధికోసం వంటలు తప్ప మరేమీ ఎఱుగని ఒక అమాయక,అతిసామాన్య మనిషిని పెళ్ళిచేసుకుని కాపరానికి వచ్చింది. మరో యేడాదికి మొదటి సంతానమూ (మా అన్న) కలిగింది. మా నాన్నది పెద్ద సంసారం. హిట్లర్ సినిమాలో చిరంజీవికి ఉన్నట్టు నలుగురు చెల్లెళ్ళాయనకు.ఇంకా ఇద్దరు తమ్ముళ్ళు, అమ్మగారు కూడా ఇంట్లోని. ప్రొద్దుటూరులో శివాలయం వీధిలో ఒకానొక హోటల్లో ఆయన పనిచేసేవాడు. మధ్యాహ్నం వరకూ ఎడతెఱిపి లేని పని. ఆయనతోబాటూ అమ్మకూ పనే. హోటల్ పనులు, పెద్దావిడను చూసుకోవడం, చంకలో బిడ్డా, వంటావార్పూ వగైరా. ఇంతా చేసి మధ్యాహ్నం ఏ ఒంటిగంటకో కాస్త ఎంగిలిపడదామంటే అడుగంటిపోయిన గిన్నెలు కనిపించేవట. వండిన వంట మొత్తం ఆడపడుచులూ, పెద్దావిడ స్వాహా చేసేవారట. (అసూయ ఆడవాళ్ళ పేటెంటు, కాబట్టి మా అమ్మ ఆడపడుచుల మీద అసూయపడి ఈ కథ చెప్పి ఉండవచ్చు. వాళ్ళ దగ్గర మరో వర్షన్ కథ ఉండవచ్చు, కానీ మా అమ్మ తప్పైనా ఆమెకే నా ఓటు).

అలానే ఎలాగోలా సంసారం నెట్టుకొస్తూంది.

మా నాన్న పని చేసే వీధి చివర్న జ్యోతి లంచ్ హామ్ అనే అయ్యర్ల భోజన హోటలు ఉండేదిట. ఆ హోటల్ యజమాని ఒక పెద్దవయసాయన. ఆయనకు మా నాన్న అంతకు ముందే పరిచయం. మా నాన్న మీద ఎంచేతనో పుత్రవాత్సల్యం. బాలింతరాలి మీద సానుభూతి. తన హోటల్లో పప్పుకూరలు తీసుకెళ్ళమని చెబుతుండేవాడట.

అలా ఉండగా అమ్మకు ఓ రోజున ఏవో గడ్డలొచ్చేయి. ఆసుపత్రికెళ్ళి చూపిస్తే, డాక్టరు ఆపరేషన్ చేయాలన్నారు. ఆపరేషన్ ఖరీదు ఆ రోజుల్లో ఏడువేలు (ఇప్పట్లో ఏడు లక్షలు అనుకోండి). ఈయన దగ్గరా అంత డబ్బు కుదిరే అవకాశం కష్టం మీద సాధ్యం కానీ, దానికి కుటుంబసభ్యుల అప్రూవల్ కావాలి. ఇంట్లో ఉన్న కాసులన్నీ చేర్చి, మరికొంత అప్పు తీసుకువస్తే ఆ డబ్బు సమకూరుతుంది. ఇక చేసేది లేక ఇంట్లో అందర్నీ అడిగేడట ఆయన. ఎవరూ ఒప్పుకోలేదు. ఈలోగా అమ్మ జబ్బు కాస్త ఎక్కువై, ఆసుపత్రిలో చేర్చారు.

బయట అప్పులు సాధారణంగా పుట్టని రోజులవి. డబ్బుకోసం ఏం చేయాలని ఆలోచిస్తుంటే ఆ జ్యోతి లంచ్ హామ్ తాలూకు మామయ్య విషయం కనుక్కుని, అయేదవనీ మొదట ప్రాణం నిలబడాలని నాన్నకు సహాయం చేశాడు. ఆ డబ్బుతో అమ్మను ఆసుపత్రిలో చేర్చారు. తదనంతరం అమ్మ క్రమేపీ కోలుకుంది. నాన్న క్రమక్రమంగా అప్పు తీర్చాడు. ఆ తర్వాత - నేను పుట్టాను.(లోకం నవ్విందో లేదో తెలియదు) 

ఆ తర్వాత ఆయన ఆ ఊరు వదిలి వచ్చేశాడు.

ఆ జ్యోతి లంచ్ హామ్ ఆయన మా నాన్న పెళ్ళికి ఇచ్చిన బహుమతి ఆ జగ్గు.దాని తాలూకు ఓనరు మా నాన్నకు డబ్బు సహాయం చేయకపోతే మా అమ్మ ప్రాణాలమీదకు వచ్చినా వచ్చి ఉండేది. నేనూ పుట్టి ఉండేవాడిని కాదు! అలా నా పుట్టుకకు ఈ జగ్గుకు అవినాభావసంబంధమ్!  మా ఇంట్లో ఉన్న పాత వస్తువుల్లో ఈ గిన్నె, నాన్న కోటు, ఒక పెద్ద దీపం (విళక్కు), ఏనుగు బొమ్మ ముఖ్యమైనవి. ఇపుడు దీపం మాత్రం మిగిలి ఉంది. జ్యోతి లంచ్ హామ్ గిన్నె ఎంచేతో కనబడ్డం లేదు! అయినా ఆక్షరాలు నా మెదడులో మాత్రం పదిలంగానే ఉన్నై.