Sunday, December 9, 2012

క్రిష్ ఆడిన నాటకం - కృష్ణం వన్దే జగద్గురుమ్



కొన్నాళ్ళ క్రితం దిండు క్రింద పోక చెక్క అన్న నవల చదివాను. దాని అట్టపైన "కల్పనాత్మకమైన చారిత్రక నవల" అని రాసుంది. అందులో ఉన్నది అంతా కల్పనే. చరిత్ర శూన్యం. ఆ కల్పన వెనుక ఉన్నది రచయిత విశ్వనాథ సత్యనారాయణ యొక్క కుత్సితత్వపు బుద్ధి అన్నది నవల చదివితే అర్థమవుతుంది.

ఈ రోజు సాక్షి పేపర్ లో జాగర్లమూడి క్రిష్ గారి ముఖాముఖి లో "సినిమా" గురించి తన అభిప్రాయం కూడా అలాంటిదే. "సినిమా వ్యాపారాత్మక కళ" అని ఆయన వాక్రుచ్చారు. ఆయన లేటెస్టు సినిమా "క్రిష్ణం వన్దే జగద్గురుమ్" లో "కళ" కంటే వ్యాపారమే ఎక్కువగా కనిపిస్తా ఉంది. ఆ వ్యాపారం వెనుక ఏముంది అని ఆలోచిస్తే, ఇది క్రిష్ గారు జనాల మెదళ్ళమీద ఆడిన డ్రామా లాగా అనిపిస్తా ఉంది.

ఇదివరకు ఠాగూర్, అపరిచితుడు, మల్లన్న, శివాజీ వంటి సుగర్ కోటెడ్ సినిమాలు వచ్చినాయి. ఇవన్నీ ఏదో సామాజిక సమస్య మీద వ్యక్తి పోరాడుతున్నట్టు చిత్రీకరించి హీరోతో విలన్లను చితకబాదించి, ఆయనతో దైవాంశ సంభూతమైన పనులు చేయించి నేల విడిచి సాము చేసి, మధ్యలో హీరోవిన్లతో ప్రదర్శన చేయించి ఓ మూడుగంటలు ప్రేక్షకులను ఎంటర్ టయిన్ చేసి, పబ్బం గడుపుకున్నాయి. క్రిష్ గారు చేసిన "కొత్త" పని ఏమంటే - ఆ సుగర్ కు "దైవత్వం" అన్న మరొక లేయర్ "తేనె" దట్టించటం. ఈ కొత్త పని వల్ల ఆయనకు వచ్చే అడ్వాంటేజి ఏమిటంటే - ఈ సినిమాను మెచ్చుకుంటే "దైవత్వం" తాలూకు గొప్పతనాన్ని ఒప్పుకున్నట్టు ప్రేక్షకుడికి కలిగే భ్రమ, ఈ సినిమాలో లోపాలెత్తి చూపితే వాడికి టెస్టూ సెంటిమెంటూ లేవని చెప్పడానికి కలిగే వెసులుబాటూనూ.

ఇంతా చేసి ఈ సినిమాలో హీరో గారు చేసిన పనుల సారాంశం ఏమంటే - లక్ష కోట్ల ఆస్తి ఉన్న విలన్ ను డ్రమటిక్ గా నరసింహ స్వామి రూపం ధరించి చంపెయ్యటం. అందుకు పైకి చెప్పే కారణం - ఆ విలనుడు నేలను తవ్వి వ్యాపారం చేసి, అడవులను నాశనం చేసి, అడవి బిడ్డల్ని తిప్పలు పెట్టాడని. ఆ కారణం మీదనే సినిమా నడుస్తే మంచిదే. అయితే అలా చేస్తే "వ్యాపారం" ఎలా? అందుకని విలన్ గారు హీరో తల్లితండ్రులను చంపిన మేనమామ అన్న తెలుగు సినిమా తాలూకు పాచిపోయిన భావదారిద్ర్యపు ఫార్ములానే దర్శకుడు వాడుకున్నారు. హీరోతో విన్యాసాలు, ఫైట్లు చేయించారు. హీరోవినును ప్రేమింపజేశారు. అట్టహాసపు డవిలాగుల హంగులను, పాటల జిలుగులను అద్దెకు తెచ్చుకున్నారు. సగటు ప్రేక్షకుడిని "సగటు" గానే ఉండమని సరికొత్తగా చెప్పారు.

నాటక రంగం నాశనమైపోయిందని ఈ సినిమాలో హీరో, వారి తాతగారి (దర్శకుడి) బాధ. (ఇది మాటల్లోనూ, సన్నివేశకల్పనలోనూ చూపించడంలో సఫలమయ్యారనే చెప్పవచ్చు) అయితే దానికి నేపథ్యం కావాలని బళ్ళారి కి హీరోను తీసుకొచ్చారు. హీరో తాతగారిది బళ్ళారిట. ఆ బళ్ళారి బాబులు బళ్ళారి తెలుగులో మాట్లాడరు. శుద్ధమైన కోనసీమభాషలో మాట్లాడుతారు, టేక్సీ డ్రయివరుతో సహా. పోనీ కన్నడ భాషయినా సరిగ్గా వెలగబెట్టారా అంటే అదీ లేదు. నిజానికి బళ్ళారి కన్నడ బెంగళూరు, మైసూరు ప్రాంతాల్లో కన్నడకంటే భిన్నమైన యాస. తెలుక్కే గతిలేదు, ఇక కన్నడ యాసకెక్కడ? ఇలాంటివి మామూలు సినిమాల లో కనిపిస్తే ఓకే. కానీ ఈ సినిమాలో "కళ" మీద గొప్పగొప్ప డవిలాగులు రాయించుకున్న క్రిష్ గారికి కళ కు ప్రాంతీయత్వపు సౌరభం అతి ముఖ్యమైన అంగమని, అవసరమని తెలియకుండా పోయింది. ఒక్క యాసే కాదు, బళ్ళారి, అసలు రాయలసీమ తాలూకు వాసనే ఈ సినిమాలో కనిపించదు. ఆ ఊరి పేరు మీద రామోజీ సిటీలో వేసిన చవకబారు సెట్లు తప్ప. బళ్ళారి రాఘవ, వారి శిష్యులూ, ఇంకా ధర్మవరం రామకృష్ణమాచార్యులు, ధర్మవరం గోపాలాచార్యులు, యడవల్లి సూర్యనారాయణ, ఇత్యాది మహానుభావులు ఒకప్పుడు సీమ ప్రాంతంలో పోషించిన  బళ్ళారి నాటకరంగం తాలూకు ఆనవాళ్ళు మచ్చుకైనా లేవు. వారి ఫోటోలు కూడా హీరో గారి ఇళ్ళల్లోనూ మరెక్కడానూ లేవు. బళ్ళారిలో రైట్ ఆనరబుల్ కోలాచలం వారు కట్టించిన రంగ మందిరం, (నేటి మునిసిపల్ ఆఫీసు అనుకుంటాను) వారి "సుమనోహర" సంఘం, వారు వ్రాసిన నాటకాలు, రూపనగుడి నారాయణరావు గారి సాహిత్యం ...ఊహూ...ఏవీ కాబట్టలేదు. చివరికి బళ్ళారి పట్టణంలో నాటి చరిత్రకు మౌనసాక్ష్యాలైన టిప్పుసుల్తాను కోట, వార్డ్ లా కాలేజ్, మెడికల్ కాలేజ్ (బ్రిటిష్ హయాంలో స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల జైలు) ఏవీ లేవు. అసలు బళ్ళారి ఊరికే వెళ్ళకుండా ఆ ప్రాంతంలో ఒకప్పుడు ఊపిరి పోసుకున్న మహోజ్జ్వల కళ గురించి క్రిష్ గారు రామోజీ సిటీ సహాయంతో ప్రేక్షకులకు జ్ఞానసంపద పంచిపెట్టారు! హాట్సాఫ్!

నేపథ్యం "కళ" తో క్లాసు ప్రేక్షకులను గేలం వేసి, మైనింగు, లక్ష కోట్లు సంపాదించిన విలను, అతని క్రూరత్వం, వీటి ద్వారా సాధారణ సినిమాకు కావలసిన మసాలా హంగులను కూర్చుకోవడంలో చక్కని తెలివి తేటలు కనబర్చారు. ఆ లక్ష కోట్ల విలను - చేసే పనులు కాస్త లాజిక్ ఉపయోగిస్తే పేలవమైనవని తెలిసిపోతాయి. అన్ని కోట్లు కూడగట్టి, పేరలల్ ప్రభుత్వం నడుపుతున్నతను, హీరోయిన్ ను చంపాలని, ఆమె దగ్గర రహస్యాలున్నాయని తాపత్రయపడటమేమిటో? చక్కగా ఆమె బాస్ ను డబ్బుతో కొనెయ్యచ్చు, లేదా మీడియానే కొనెయ్యవచ్చు, లేదా సాక్ష్యాలు తారుమారు చేసుకోవచ్చు. అవన్నీ వదిలేసి, ఒక సిన్సియర్ తెలుగు విలన్ లా, హీరోవిన్ ను, చంపాలని తన మందితో ప్రయత్నిస్తాడు! నిజానికి ఆ స్థాయి విలన్ తన చెయ్యికి మట్టి అంటకుండా పనులు చేస్తాడు. తన రౌడీలతో అలాగే చేయిస్తాడు. ఆ రౌడీలు దర్శకుడి చేతిలో కీలుబొమ్మలు కనుక, హీరోగారి ట్రూపులో సభ్యుణ్ణి అనవసరంగా నాలుక కోసి, హీరో తాత గారి అస్తికలపై మూత్రం పోసి హీరోతో వైరాన్ని కొనితెచ్చుకొని, ఆ ప్రయత్నంలో దైవాంశసంభూతుడిలాంటి అతని చేతిలో తన్నులు తింటూ, హీరో పగను మరింత రెచ్చగొడుతూ తమ ప్రాణం మీదకు తెచ్చుకుంటూ ఉంటారు!

ఒక్క విషయానికి మాత్రం క్రిష్ గారిని మెచ్చుకోవాలి. లాజిక్ కు అందని విన్యాసాలను చక్కగా అడవి పుత్రుల తాలూకు ఎమోషన్ సీన్స్ ద్వారా కవర్ చేసి ఊపిరి ఆడకుండా పని జరిపేసుకున్నారు. సామాన్యుల ఆక్రోశం, మట్టి రాజు అనే పాత్ర ద్వారా మట్టిని ఎవరూ దోచుకెళ్ళకుండా నీళ్ళలోకి వేసి దాచిపెడుతున్నట్టు చూపించడం, వాళ్ళ ఆగ్రహాన్ని చూపించడానికి హీరో వాళ్ళతో కుండలు పగులగొట్టించటం, చివర్లో విలన్ ను మోసుకొచ్చి వాళ్ళ ద్వారానే చంపించటం, దానిని చూసిన ఒక పిల్లవాడు "ఏ దేవుడు" అంటే - మనిషి దేవుడనటం....సిరివెన్నెల గారి దశావతారాల్లో కృష్ణుడి వరకు మాత్రమే వచ్చిన పాట, పవర్ ఫుల్ డైలాగులు, సినిమా మొదట్లో అభిమన్యుడు, ఘటోత్కచుల అద్భుత ప్రదర్శన, హీరో హీమేనిజం, హీరోవిన్ తో సరమైన శృంగారం, చీప్ కామెడీ, ఒకట్రెండు చవకబారు ఐటెమ్ సాంగ్స్ - అన్నీ కలిపి, ఈ సినిమాను హిట్ సినిమా చేస్తాయి. అయితే ఈ సినిమా "కళ" కు అద్దం పట్టిందనో, గొప్ప సినిమా అనో అంటే మభ్యపడే ప్రేక్షకులతో బాటూ సైలెంట్ గా కూర్చుని ఆలోచించే వాళ్ళూ ఉంటారు. అలాంటి వారికి ఇది క్రిష్ గారు ఆడించిన డ్రామా అని తెలిసిపోతుంది.

మంచి ఎంటర్ టైనర్ ఈ సినిమా. సరికొత్త ప్రయోగం కూడా. డవిలాగులు చాలా బావున్నాయి. సినిమా తప్పక చూడండి. అయితే "కళ" గురించి క్రిష్ గారు వేసే జోకులు డ్రామాలో భాగంగాను, టీవీ ఛానెళ్ళలో సిరివెన్నెల గారిని అడ్డుపెట్టుకుని దశావతారాలని అవని ఇవని, కళ అని పడికట్టు మాటలలో వెనుక ఉండే హంగామాను జాగ్రత్తగా గమనించండి.

Sunday, November 4, 2012

దృష్టి


"To see is to love" - అని ఒక మహాజ్ఞాని వచనం. ఆయన వచనం ఉటంకించినంత మాత్రాన ఆయనంత గొప్పవాడు కానవసరం లేదు. భగవద్గీత ను చదువుకోవడానికి,  ఉపయోగించుకోవడానికి మనిషైతే చాలు, భగవంతుడు కానక్కరలేదు.

రోజూ చూసే చెట్టు, ఈ రోజు ఎందుకో కొత్తగా కనిపిస్తున్నది. ఎందుకో తెలియదు. చెట్టు తాలూకు ప్రతి ఆకు విలక్షణంగానూ, వినూత్నంగానూ కనబడుతూంది. మెత్తటి స్పర్శ, ఆకు తాలూకు ఈనెలు, నిన్నటి వర్షంలో తడిచి, హర్షం నింపుకుని రంగుతేలిన రూపం, సుకుమారమైన ఆకు చివరి భాగం, చెట్టుకు మొట్టమొదటి సారి కాస్తున్న కాయలు, ఏదో పనున్నట్టు అక్కడికి వచ్చి, బుర్ర గోక్కుని తిరిగి వెళుతున్న గండు చీమ, ఎందుకింత అమాయకంగా ఉంది ఈ చిన్ని ప్రపంచం?

రెణ్ణెల్ల క్రితం - పాపకు స్కూలుకు వెళుతుంటే ఒక బాదాం కాయ కనబడింది. ఆ కాయ ఇంటికి తెచ్చుకుని, కండ తిన్నది పాప. బాదాం చెట్టు కండ తిని నీళ్ళు తాగితే తీయగా ఉంటాయిట. ఆపైన కాయ కొట్టుకుని, మిగిలిన ముక్కను పెరట్లోకి విసిరి వేసింది. కొన్ని రోజుల తర్వాత అక్కడ ఒక చిన్న చెట్టు మొలకెత్తింది. చెప్పడానికి భావం చాలని అందమైన దృశ్యం అది! ఇప్పుడా చెట్టు మెలమెల్లగా పెరుగుతూంది.

ఇప్పుడున్న పెరటి బాదాం చెట్టు కూడా అలాగే వచ్చిందో, ఏమో! 

చెట్టు కాండాన్ని కావిలించుకుని దానికి చెవులను ఆన్చి వింటే ఒక మౌనసంగీతం వినబడుతుందట. వినగలిగితే అంత హృదయంగమమైన సంగీతం మరొకటి లేదు. సంగీతానికి నియతి కావాలేమో, ప్రకృతిపాటకు నియమాలు లేవు.

"నియతికృతనియమరహితాం, హ్లాదైకమయీమనన్యపరతంత్రామ్" అని జ్ఞానమూర్తిని, జగజ్జననిని, సాకారంగా, సరూపార్చన చేస్తాడు కవి. ఈ సృష్టి కూడా అంతేనేమో! ఇక్కడా నియమాలు లేవు, కోకిలపాట, బాదాం ఆకులపై వర్షం చినుకుల దరువూ, చల్లటి గాలి చిఱుస్పర్శ ఈ నియమరహితమైన సౌందర్యాన్ని, హ్లాదమే పరతత్త్వంగా కనిపిస్తున్న జగతిని - భగవంతుడు సృష్టించలేదు. ఈ సృష్టే తానై ఉన్నాడు. అసలు "ఉన్నాడు", "ఉన్నది" అన్న మాట కూడా తప్పేమో! "తథా అథ" - "అది అంతే" - కనిపిస్తున్నదే సృష్టి, స్రష్ట, సృజన అన్నీ!

కొన్నాళ్ళకు ఆ ఆకు రాలిపోతుంది. ఎఱుపు రంగు తేలి, గాలి విసురుకో, బలహీనత తోనో! చెట్టు నుండి విడిపోవటం లోనూ ఒక దర్పం! ఒక దర్జా, చిఱునవ్వూ! మరణమంటే ఇంత సులువుగా, ఇంత ఆనందంగా ఉంటుందా అని చూచేవాళ్ళకు అనిపించేట్టు! హ్లాదైకమయి - అనన్య పరతంత్ర - అంటే స్వేచ్ఛను అణువణువునా నింపుకున్నది కూడా ! ఈ రాలిపోయిన ఆకు ఆ చెట్టుకు, అంటే తన తల్లికి ఎరువు!

ఆధ్యాత్మికత భగవంతుడిలోనూ, ఆచారాలలోనూ, కర్మల్లోనూ, కర్మసిద్ధాంతం లోనూ ఉందని ఎవరు చెప్పారో ఏమో! చిత్తమార్దవం, క్షమ, శుచిత్వం అభిమానం లేకపోవటం వంటివి దైవికమైన లక్షణాలుట! అవి చాలేమో మనిషికి!

పక్కింట్లో పాపాయి మారాం చేస్తూ ఉంటే అమ్మ చందమామను చూపిస్తూ బాదం ఆకులో పెరుగన్నం పెట్టి తననే తినమని చెబుతూంది! పాప నవ్వుతూంది.

To see is to love! - ప్రపంచాన్ని చూడటమే ప్రేమ!

Saturday, October 6, 2012

ఒక జీవి మినీ ఆత్మకథ!

ముగ్గుబట్టలా తెల్లగా పండిన జుట్టు, నల్లటి కళ్ళు. చక్కని ఛాయ గల శరీరం. తన పేరు సుధాకరరావు.

సుధాకరరావు లో ఎన్నో కళలు! తన పేరుకు తగ్గట్టు!

పొద్దున లేవగానే వ్యాహ్యాళికెళ్ళాలి. అయితే తను ఒంటరిగా వెళ్ళలేడు. తనకు సంబంధించిన వాళ్ళు ఎవరైనా తీసికెళ్ళాలి. ఇంట్లోవాళ్ళు తీసికెళుతుంటారు. తనకొక హోదా, స్టేటస్ ఉన్నది. తనను తీసికెళ్ళే వాళ్ళు ఆ స్టేటస్ ను కాపాడతారు, కాపాడాలి కూడా. ఒక్కొక్క సారి తనకు సాధారణ జీవుల పట్ల ఆత్రుతను, అభిమానాన్ని చూపించాలని ఉంటుంది. "నేను సైతం భువనఘోషకు వెఱ్ఱిగొంతుకు విచ్చి మోసాను" - అన్న శ్రీశ్రీ లెవెల్లో జాతి భేదాలని రూపుమాపడానికి కనీసం గొంతెత్తి అరవాలని, తన శృంఖలాలను తెంచుకోవాలని ఉంటుంది.

అయితే ప్రోటోకాల్ ఒప్పుకోదు. ఆ విషయంలో తను అస్వతంత్రుడు.

తన తిండి కూడా ప్రత్యేకం. ఆ విషయంలో కూడా తన వాళ్ళు ఎంతో శ్రద్ధ వహిస్తారు. తిండి ఒకటే కాదు, సాధారణంగా కూడా అందరూ కూడా తనంటే ఇష్టం చూపిస్తారు. అయితే ఒక్క విషయం మాత్రం తనను బాధిస్తుంది. తన తోటి వాళ్ళ లాగా స్వేచ్ఛగా తిరగాలని, పరుగెత్తాలని ఉంటుంది. ఒక్కో సారయితే గట్టిగా అరవాలనీ కూడా అనిపిస్తుంది. అయితే తను శృంఖలాబద్ధుడు. తనకు హోదా, స్టేటస్, సౌకర్యాలు, ఇలా సర్వమూ అమరాలంటే ఇది తప్పదు. స్వేచ్ఛ కావాలంటే మిగిలినవన్నీ దొరకవు. ముఖ్యంగా freedom of speech. ఎక్కడో ఒక చోట రాజీపడాలి. ఇది ఒక రాజీ లేని existential dilemma. అంతే!

స్వేచ్ఛ దొరకలేదు కదా అని ఆ కసిని మనసులో నింపుకుని తనవాళ్ళపై కక్ష గట్టే విశ్వాసఘాతకుడు కాదు తను. ప్రాణం పోయినా సరే తన వాళ్ళను రక్షించడానికి నడుం కట్టుకునే ఉంటాడు. రాత్రి పూట తనకు నిద్రపట్టదు. ఎంత చిన్న అలికిడి అయినా ఛప్పున మెలకువ కలుగడం తనకు దేవుడిచ్చిన వరం లాంటి శాపం, శాపం లాంటి వరం కూడా.

తనలో ఇలాంటి కళ ఉందని తెలిసిన తర్వాత ఆ వీధిలోకి దొంగలు అడుగుపెట్టకపోవడంలో ఆశ్చర్యమేముంది?

ఒకమారు తను తన వాళ్ళతో వ్యాహ్యాళి కెళుతుంటే తనలాంటి శృంఖలాబద్ధమైన మరొక ప్రాణి ఎదురొచ్చింది. ఆ ప్రాణికి హాయ్ చెబుదామని పరిచయం పెంచుకుందామని మనసు పీకింది. తనవాళ్ళు ఆ రోజు యే కళనున్నారో యేమో, తనను కాస్త చూసీ చూడనట్లుగా వదిలారు. సహజీవిని పలుకరించి తన గురించి వివరాలు తెలుసుకుని జీవితంలో సేద తీరిన
ఆ క్షణాలు మరపురానివి. అయితే తనకు ప్రోటోకాల్ సడలించడానికి ’అసలు’ కారణం వేరే ఉందని తెలిసింది. హు! అందరూ ఇంతే!

ఓ మారు తనకు జబ్బు చేసింది. ఎంత హడావిడి పడ్డారో అందరూ? డాక్టర్ దగ్గరకు తీసికెళ్ళారు. అక్కడ డాక్టర్ చేతిలో సూదిని చూడగానే కళ్ళు బైర్లు కమ్మాయి. ఎన్నడూ బర్రున చీది కూడా ఎరుగని జీవితం కదా! అయితే డాక్టర్ తాలూకు బలప్రయోగం నిర్దాక్షిణ్యంగా జరిగింది. అందరూ ఓదార్చారు.

మరో రోజు ఎవరో కొత్తవాళ్ళు ఇంటికొచ్చారు. కాసేపటికి అందరూ నన్ను మందలించడమే. ఇంతకూ అక్కడ జరిగినదేమిటి? ఆ వచ్చిన కొత్త వ్యక్తులు నమ్మకస్తుల్లా లేరు. స్వీయ చాదస్తం ఎలాగైనా ఉండనీ కాక, అలాటి వాళ్ళ గురించి తన వాళ్ళకు చెప్పడం మర్యాద కాదా? అలా చేయడం తప్పా? చెబితే వినరు, సరే వాళ్ళబాధలేవో వాళ్లే పడనీ. అయితే ఇదే
అలవాటు కొంపముంచిందొక రోజు.

(దుర్)అలవాటు ప్రకారం ఇంటికి వచ్చిన పెద్ద మనిషిని నఖశిఖపర్యంతం చూసి, అతనిపై అనుమానాన్ని వ్యక్తం చేయగానే - నన్ను ప్రాణంగా చూసుకున్న వాళ్ళు కర్ర ఝళిపించారు. ఇది శరీరంపై కాదు, మనసుపై కొట్టిన దెబ్బ.

కానీ!

ప్రతి కుక్కకు ఒకరోజు వస్తుంది. తనకు కూడా. తనూ కుక్కే!
ఈ మజ్జన ఊరకుక్కలకు జూలీ,టామీ, స్నూపీ లాంటి ఇంగిలీసు పేర్లు, ఇంట్లో కుక్కలకు తెలుగు పేర్లు డిసైడు చేస్తన్నారు. అటువంటి వాళ్ళు దొరకటం అదృష్టం. వాళ్ళపై విశ్వాసం నిరంతరంగా ఉంటుంది. అయితే తన బ్రతుకు మాత్రం కుక్క బ్రతుకే. ఇదే existential dilemma అంటే!

(చాలారోజుల తర్వాత రామనాథరెడ్డి గారి బ్లాగు చదివి, అక్కడ నా వ్యాఖ్య చూసి ఈ సొల్లు రాశాను)

Friday, September 14, 2012

వీణ వేణువైన మధురిమ!


ఆయన పాటలో ఆయన వేషం లానే పటాటోపాలు ఉండవు. పెద్ద పెద్ద సమాసాలు, బిగువైన పదబంధాలు, ఊపిరి తిప్పుకోలేని అద్భుతాలు లేవు. అలా రాయలేక కాదు. అవసరం లేక అలా రాయడాయన. చిన్న చిన్న తెనుగు పదాలతో మనసులను మైమరపించగలిగిన కలం ఆయనది. ఆయన పెన్నులో ఇంకు వాడతారో లేక తేనె వాడతారో తెలీదు కానీ రాసిన పాటలో మాత్రం మాధుర్యం కారిపోతూ ఉంటుంది.

ఒకపక్క బాలు, జానకి, మరోపక్క తెరపై నటించడానికి ముచ్చటైన జంట రంగనాథ్, ప్రభ. ఇంకేముంది? బాలు కు తోడు జానకి గారు, నటించడానికి చక్కనైన జంట ఉంది కాబట్టి "పూలు గుసగుసలాడేనని" పాటలోలాగా, గాయకుడు, నటుడు కలిసి రచయిత ను, సంగీత దర్శకుడిని తుక్కు రేగ్గొట్టాలి. కానీ అలా జరగలేదు. బాలు గొంతులో మాధుర్యం, జానకి గొంతులో నయగారాలు ఆ అపురూపమైన సాహిత్యానికి పక్క వాయిద్యాలుగా చేరిపోయాయి. మనోహరమైన సంగీతానికి పల్లకీలు మోసినాయి. వేటూరి, రాజన్ నాగేంద్ర గారలు చిరస్మరణీయులు అయ్యారు. వేటూరి గారి కలం వేణువు, రాజన్ నాగేంద్ర గారల సంగీతం వేణునాదమూ అయినాయి.

*************************************************************************

ఈ పాట ఇంటింటి రామాయణం సినిమా లోనిది. అనగనగా ఒక డాక్టరు. ప్రవృత్తి రీత్యా కవి. చిన్న చిన్న కవితలల్లుతుంటాడు. గొప్పింటి బిడ్డ. ఆయనకు నచ్చిన అమ్మాయితో వివాహమైంది. మనసైన వాడు. అమ్మాయి అణకువ, అందమూ కలబోసిన చక్కని చుక్క. వారి దాంపత్యం, ప్రేమ పాటగా జాలువారింది.

ప్రేమ పాట కాబట్టి ప్రేమ, మనసు, అనురాగం, దాంపత్యం, హృదయం, మమత, ప్రాణం ఇలాంటి శబ్దాల్లో ఒక్కటైనా వినబడాలి మరి.

చిత్రం! అవేవీ ఈ పాటలో లేవు. మరో చిత్రం - ఆ సినిమాలో నాయకుని ప్రవృత్తి కవిత. ఆ ’కవిత’ ను ఒదల్లేదాయన. అక్కడా చాలా అర్థం ఇరికించాడు. వేటూరి కలం ఎలా మెలికలు తిరిగిందో చూడండి.

పల్లవి:

వీణ వేణువైన సరిగమ విన్నావా
ఓ.... తీగ రాగమైన మధురిమ కన్నావా
తనువు తహతహలాడాల చెలరేగాల
చెలి ఊగాల ఉయ్యాలలీవేళలో...


అబ్బాయి మనసు వేణువు, అమ్మాయి మనసు వీణ. మనసు కు బదులుగా అనురాగాన్ని కానీ, ఆరాధనను కానీ దేన్నైనా ప్రతిక్షేపించుకోవచ్చు. ఎంత క్లాసుగా ఊహించవచ్చో, అంత మాస్ గా కూడా ఊహించుకోవచ్చు. అది వేటూరి స్పెషాలిటీ!

వేటూరి కలం చిలికించిన ’ప్రాస’ లీలను ఇక్కడ చదువుకోండి. ఈ పాట గురించి వివరించి స్వారస్యం చెడగొట్టటం వద్దు.

’కదిలే అందం కవిత....అది కౌగిలి కొస్తే యువత’ - అబ్బాయీ నీవు రాసే కవితలు కాదు, నీ ఎదుట కదిలే అందాన్ని చూడలేదా? ఆ అందాన్ని కౌగిట్లో చేరిస్తేనే నీ యౌవ్వనానికి సార్థకం....కాదంటావా?....

పాఠకవర్యా! ఎన్ని అర్థాలు ఊహించుకుంటారో ఊహించుకోండి. ఇది మీకు విందుభోజనం....ఇదే వేటూరి ఆహ్వానం.


సరే. పాట చదువుకున్నారు కదా. ఇప్పుడు సంగీతానికి వద్దాం. ఇప్పుడు పాటను పల్లవి ఆరంభం ముందు వరకూ వినండి. పాట ఆరంభంలో వీణ! ఆ వీణ అలా మెలమెల్లగా వచ్చి మురళీనాదంతో లీనమవడం - అంటే వీణ వేణువైన సరిగమ, తీగె రాగమైన మధురిమ ను గమనించారా?  ట్యూను తో సంగీతదర్శకుడు భావాన్ని చెబితే, ఆ భావాన్ని మనసుతో పట్టుకుని అందుకు అనుగుణంగా పాట వ్రాయడం వేటూరికి చెల్లింది.




సరిగ్గా అర్థం కాకపోతే మరోసారి పాటను చూస్తూ వినండి.


మొదటి చరణం జానకితో మొదలెడితే, రెండవ చరణం బాలు తో మొదలు. రెండు చరణాల మధ్యలో హమ్మింగ్. వేటూరి కలం ప్రాస! ఆహా! ఎంత అందమైన symmetry?

ఈ పాటలో జానకి "తహ తహ" లాడాల అన్నప్పుడు పరవశమూ, బాలూ "అహాహా లలలా" అని రాగం తీసినప్పుడు ఉన్న అలవోక, అద్భుతంగా ఉన్నా, "పూల గుసగుస లోలా" డామినేట్ చేయలేదు. వాళ్ళ పప్పులు వేటూరి ముందు ఉడకలేదు. అలాగే - ’కదిలే అందం కవిత’ అన్నప్పుడు నాయిక అందంగా సిగ్గు పడటం, ’చెలి ఊగాల ఉయ్యాల లీవేళలో’ - అన్నప్పుడు నాయిక, నాయకుల మధ్య అందమైన బిట్ వంటివి - సంగీత మాధుర్యాన్ని పెంచాయే గానీ సంగీతాన్ని మర్చిపోయే విధంగా కళ్ళకు పని చెప్పలేకపోయాయి. 


రాజన్ నాగేంద్ర గారల దమ్ము అది! ఇంకా రాజన్ నాగేంద్ర ల గురించి తెలియాలంటే ఈ పాట మాతృక , కన్నడ సినిమా పాటను చూడండి. కన్నడ పాట విరహ గీతం. తెనుగు పాట ఆహ్వాన గీతం. రెంటికీ దాదాపుగా ఒకే ట్యూను? ఎలా సాధ్యం? అది రాజన్ నాగేంద్ర గారి ఇంద్రజాలం. ఈయన పాటల్లో నాకు తెలిసి వినలేనివంటూ ఒక్కటీ లేవు. అంత మధురమైన సంగీతం ఆయనది.



ఈ పాట సాహిత్యానికి, సంగీతానికి సంబంధించి నా ఆల్ టైమ్ ఫేవరెట్. ఇంటింటి రామాయణం సినిమాకు ’హొంబిసిలు’ అనే నవల ఆధారితమైన కన్నడ సినిమా మూలం.

Thursday, September 13, 2012

పూల గుసగుసలు మరొకసారి..


వామ్మో! అసలు బాలు మనిషేనా? పాటలెవరైనా పాడతారు కానీ ఇదేంటిది? ’వయసు సవ్వడి చేసేనని’ - ఆ ముక్క పాడేప్పుడు వయసు సవ్వడి ’చేసే’ - లో అదుగో ఆ చేసే అనే చోట బాలు గొంతు వినితీరాలి బాబులూ!

ఎక్కడ నుండి మొదలెట్టాలి? చరణం నుండి మొదలెడదామా? వద్దు. ముందు ఈ వీడియోలు చూసెయ్యండి. చెప్తా. రెండు వీడియోలెందుకంటే రెండు ట్యూన్లలో కాస్త తేడాలున్నయ్ వినండి తెలుస్తుంది. మొదటి వీడియోలో కృష్ణ ఏక్షన్ ను కూడా వదలద్దు.


 

చూశారా? ఇప్పుడు చరణం గుర్తుకు తెచ్చుకోండి.

మబ్బు కన్నెలు ’పిలిచే’నని - మేఘాల కన్నెలు పిలుస్తున్నట్టే లేదూ?
మనసు రివ్వున ’ఎగిరే’నని - ’ఎగిరే’నని అనే కాడ రోంత మనసు పెట్టి యినండి. మనసు ఎగురుతున్నట్టు లేదూ?
వయసు సవ్వడి ’చేసే’నని - ఇదివరకే చెప్పా గదా! ’చేసే’ అనేచోట గొంతును అలా మార్చడం ఈ భూప్రపంచంలో బాలుకు మాత్రమే సాధ్యం. మా
భాస్కర్ భాయ్ కూడా అదే అంటున్నాడు.

సరే, బాలు కు సిగ్గు లేదు కాబట్టి ఇలా పాడి పెట్టాడు. మా ’బెండు’ అప్పారావు - కృష్ణకు ఏమొచ్చింది మాయరోగం? ఆ వీడియో చూశారు గందా, మొదట్లో ఈల వేసుకుంటూ వస్తాడు కదా, అక్కడ అసలు మొగ్గ లాగానే నడుస్తున్నాడు చూడండి. ఆ తర్వాత పూలు గుస గుస అని పల్లవి ఎత్తుకునేప్పుడు మాత్రం పువ్వులా వికసించిపోయాడు.అసలు మా వాడు కృష్ణయే పువ్వు లాగున్నాడు. అతణ్ణి చూసి పువ్వులే సిగ్గుపడాలి. ఇక కోటు తొడగటం ’ఊర మాస్’ లో క్లాసు కు పరాకాష్ట! ఈ పాటకు కోటు వేసుకోకుండా మామూలు అంగీ తొడిగి ఉంటే ఎంత దరిద్రంగా ఉండేదో ఊహించండి! అసలు ఎవడు సామీ ఆ సైన్మ దర్శకుడు? ఎవడసలు నృత్యదర్శకుడు? అందరూ ఇట్లా రెచ్చిపోతే ఎలాగ ?

కళా దర్శకుడు తక్కువ తిన్నాడా? ఆ లొకేషనేంటి? ఫోటోగ్రాఫరో? కృష్ణ మొదటి చరణం పాడేసి రిలాక్సెడ్ గా ఉన్నప్పుడు గాంధీ విగ్రహం చూపిస్తున్నాడు. ఆ తర్వాత "ఆ, ఓహ్" అనే అమ్మాయి గొంతు గమకాల మధ్య వాణిశ్రీ! వామ్మో! ఏం మాసు? ఏం క్లాసు??



పూలు గుసగుస అనే దాన్ని మూడు టోన్ లలో పాడినప్పుడు నాకు మొదటి సారి బాలు గొంతులో మల్లెపువ్వు, రెండో సారి బంతి పువ్వు, మూడో సారి వంద రేకులతో తామరపువ్వూ విరిసినట్టు (వి)కనిపిస్తా ఉంది. ఏం, పోలిక బాలేదా? అయినా సరే అదంతే.

పల్లవి అయిన తర్వాత మ్యూజిక్ వచ్చేప్పుడు (లల లలా, లాలా) పూలమీద నుండి పక్కకు మళ్ళుతుంది కెమెరా. ఒక్క కెమెరాయే కాదండి. మ్యూజిక్కూ మళ్ళుతుంది. చరణం మొదలవుతుంది.

చరణం తర్వాత ఒకసారి వినండి. ’రురురు రూరూరురు ,,, ఆ...ఓహ్’ లో ఆ ’ఆహ్..ఓహ్..’ ల కాడ ఆ ట్యూను ఉందే అది రికార్డు చేసేప్పుడు బాత్ రూమ్ లో దూరి రికార్డు చేసి ఉంటాడు ఖచ్చితంగా. బాలు మనిషి కాదు కాబట్టి చెప్పలేం కానీ మనలాంటి మనుషులకు మాత్రం కృష్ణ గొంతులో వినిపించే ఆ ’ఆహ్, ఓహ్’ లు బాత్ రూములో మాత్రమే సాధ్యమైతయ్.

రెండో చరణం -

అలలు చేతులు సాచేనని - అలలు అన్నప్పుడు అలలు వస్తున్నట్టు ’చే’తులు లో ’చే’ దగ్గర అల విరిగింది. సాచే లో చే దగ్గర మరోసారి అల విరిగింది.

నురుగు నవ్వులు పూచేనని - పూచే లో పూలు పూయడం విన్నారా?
నింగి నేలను తాకేనని ... నేడే తెల్సింది రురు .. రురు.. రురురూ ..ఆహ్ .. ఓహ్

నింగి నేలను ’తాకే’ నని - ’తాకే’ దగ్గర గొంతులో ఆ తమకం! బాలూ నీవు కడుపుకేం తింటున్నావురా బాబు? ఆ పరవశం నుండి కోలుకోకుండానే మళ్ళీ ఆ ’ఆహ్..ఓహ్’ లు!

ఈ పాటకు రెండు రకాల ట్యూన్లు. ఒకటి సినిమాలో, మరొకటి బయట. రెండూ రెండే! ఈ పాట వినడానికి కళ్ళూ, చూడడానికి చెవులూ కావాలి. ఎందుకంటారా? పాట వినేప్పుడు పూవు విచ్చుకోవడం కనిపిస్తుంది. కృష్ణ వీడియో లో ఆడియో మూసి పెట్టి చూడండి. పూల గుసగుసలు, మబ్బు కన్నెలు పిలవడం, వయసు సవ్వడి చేయడమూ వినిపించట్లే?

నిజానికి నాకయితే విన్న ప్రతిసారి ఏదో ఒకటి కొత్తగా వినిపిస్తుంది. వందసార్లు విన్న తర్వాత కూడా కొత్తగానే ఉంటది. కొన్ని నెల్ల క్రితం నా ఫోనులో రింగుటోను పెట్టాను. ఆఫీసులో కొరియావాడు మొదట ఈలతో వచ్చే మ్యూజిక్ విని డంగై పోయాడు! ఆ ఈల సహజంగా ఉంది, ఎవరో వేస్తున్నట్టు! ఆ పాట నాతో అడిగి ఎక్కించుకున్నాడు కూడా!

తెలుగు సైన్మా పాటల్లో ఇది నాకు ఆల్ టైమ్ ఫేవరెట్. ఇది రాసింది నారాయణరెడ్డి అట. సంగీతం జీకే వెంకటేష్. అయితే వాళ్ళిద్దరి కంటే బాలు, కృష్ణలే ఈ పాటకు నిజమైన కర్త, కర్మ క్రియ అన్నీ! ఇంత చేసి ఈ పాట హిందీ సినిమా పాటకు కాపీ. అయితే ఆ హిందీపాట జితేంద్ర మొఖంలా ఉంది. దాని గురించి మాట్లాడ్డం వేస్ట్.



ఈ పాటను మళ్ళీ ఈ మధ్యన ఒక సైన్మా లో పెట్టుకున్నారు. అది లెజెండ్రీ స్థాయినుండి సెలెబ్రిటీకి పడిపోయినట్టు నికృష్టంగా ఉంది.

మరొక పాట ’వీణ వేణువైన సరిగమ విన్నావా?’ దాని గురించి మరెప్పుడైనా బుద్ధి పుట్టినప్పుడు.

Monday, August 6, 2012

మధురస్వప్నం



రోజూ లాగే మరో పొద్దు పొడిచింది. అదే పొద్దు మునుగుతూనూ ఉంది. ఈ పొద్దుకూ ఎక్కడెక్కడో, ఎన్నో తమ్మిపూలు విరబూసి ఉంటాయ్.  ఈ ఇంటా ఒక తమ్మి విరబూసింది. ఈ రోజు పొద్దునే సంహిత పట్టులంగాలో కనిపించింది. దానికి జుట్టు అంతగా పెరగలేదు. అయినా సరే రెండు క్లిప్పులు పెట్టుకుని, ఒక్కోసారి చిన్న చిన్న మల్లెపూలమాలలు చుట్టుకుని తిరుగుతూంటుంది. భలే నవ్వొస్తుంది. నాన్న బయటికే నవ్వేస్తుంటే అది కొంచెం ఉడుక్కుంటుంది. ఊహూ, ఉడుక్కోవడం కాదు...ఏదో విచిత్రమైన భావం! నాన్న ఎందుకు అమ్మలాగా, అమ్మమ్మలాగా సీరియస్ గా ఉండడు, ఊరికే నవ్వుకుంటూ ఉంటాడు అనేమో!

అవును మరి, అమ్మకూ, అమ్మమ్మలకూ పావడా,అంగీ తడుస్తే కోపం,మట్టిలో ఆడుకుంటే తప్పు, క్రాఫు మాసిపోతేనో, షర్టు నలిగితేనో, ఐస్క్రీం తింటేనో చిన్నపాటి భయం! నాన్నకివేవీ పట్టదు. నాన్న దగ్గర ఫ్రీ!

నాన్న కు బొంగరమాడటం, చేతిలో తిప్పటం వచ్చు ( గోళీలు,బొంగరాలు, చిల్లాకట్టె, బచ్చాలు వంటి విద్యలని ఉగ్గుపాలతో నేర్చుకున్న రక్తం గదా) 



మన్నెప్పుడో రాకరాక ఊర్లో వాన పడితే, తనూ, నాయనా కలిసి గొడుగు పట్టుకుని మిద్దె మీదకెళ్ళారు. కాసేపటికి వానతో బాటు, ఎండ మొదలైంది. దానికి సైడ్ ఎఫెక్ట్ లాగా సరిగ్గా ఇంటికికెదురుగా ఒక రంగురంగులబాణం వచ్చి నిలబడింది. పాప ఆ ఇంద్రచాపాన్ని చూసి దానికంటే అందంగా నవ్వింది. కాసేపటికి మళ్ళీ కాగితపు పడవల పర్వం మొదలయ్యింది. అంతా అయ్యి ఇంటికొస్తే, పాప అమ్మకు పాప, నాన్న ముఖాల్లో వెలుగుకన్నా, పాంటు అంచుల్లో బురద, పావడ అంచుల్లో నీళ్ళు కనబడ్డాయి. తిట్లు మామూలే. నాయన నవ్వు మామూలే. తమ్మి నాన్న వంక చిత్రంగా చూడటమూ మామూలే.

తమ్మికి కాల్లో ముల్లు గుచ్చుకుంటే అందరికీ బాధ. నాన్నకు మాత్రం ఆ ముల్లు తీయడానికి, ఆ ముల్లు ద్వారా తెలుగు నేర్పడానికి ఒక అవకాశం చిక్కిందన్న ఊహ, ఆ ఊహ వలన వచ్చిన నవ్వు.

మరుసట్రోజు పాప అమ్మ దగ్గరకెళ్ళి పెద్దగా అరుస్తా పద్యం చెప్పింది.

చెప్పులోని రాయి, చెవిలోని జోరీగ

అమ్మకు అందులో మూడవపాదం అన్నిటికన్నా స్పష్టంగా వినిపించింది. నిరసన మామూలే.

*********************************************************

మా తమ్మిని పట్టులంగాలో చూస్తుంటే ఏదో అస్పష్టమైన జ్ఞాపకం, మా అనంతపురంలో కురిసే వానలాగా నాతో దోబూచులాడుతూ ఉంది. అంతే కాదు, అది నా దగ్గర వచ్చి ఏదో ప్రశ్న అడగడం, దానికి నేను బయటికే నవ్వడం వంటివి చూసినప్పుడు కూడా ఏదో సందిగ్ధమైన ఆలోచన. ఎప్పుడో, ఎక్కడో, ఇలాంటిది నా ముందు జరిగింది అని.

ఆ జ్ఞాపకాల సీతాకోక చిలుక ఇదుగో ఈ రాత్రి నా చేతికి పట్టుబడింది.

**************************************************************

అవును. తమ్మి లానే పట్టు లంగా, చిట్టి చిట్టి జడలతో ఉన్న అమ్మాయి నాకు బహుశా ఐదారేళ్ళప్పుడు పరిచయం. ఆ అమ్మాయి మా పక్కింటి సరోజ. బహుశా నా జీవితంలో మొదటి గర్ల్ ఫ్రెండు!

సరోజ పొద్దస్తమానం మా ఇంట్లోనే ఆడుకునేది. మా ఇంట్లోనే భోంచేసేది. పొరుగింటి పుల్ల కూర రుచి అన్న విషయం ఆ వయసులోనే ఆమెకు అర్థమయ్యింది! దానికి భోజనం పెట్టటం అమ్మకు, ఇంట్లో అందరికీ ముచ్చట. అయితే "సుందరాంగులను చూచిన వేళల కొందరికి ముచ్చట" ఎలాగో,"కొందరికి బిత్తర" అలాగే. ఎందుకంటే మదీయులకు అప్పుడు తిండి తినిపించడానికి కొన్ని ప్రోటోకాల్స్ ఉండేవి. కిటికీ పక్కన కూర్చోవాలి, అక్కడ కూర్చుని, పెరుగన్నం తినాలి. తినేప్పుడు ఆకాశవాణి కడపకేంద్రంలో నచ్చిన పాట వినబడాలి. నచ్చినపాట - ఎంతగా నచ్చాలంటే ఆ పాట సినిమా బండిలో వినబడితే ఆ బండి వెనక నడుచుకుంటూ తన్మయత్వంతో వెళ్ళిపోయేంత మంచిపాట అన్నమాట.

తిండికి ఇంత హంగామాని చూసి సరోజ నవ్వితే సూర్యుడు సిగ్గుపడి మబ్బులదాపునకెళ్ళిపోడూ!

ట్రాన్సిస్టర్ లో అయిపోయిన సెల్సూ, కొయ్య ఏనుగు బొమ్మా, కొన్ని ప్లాస్టిక్ బొమ్మలూ మా ఇంట ఉండేవి. ఒక ఏడెనిమిది సెల్స్ ను రౌండు గా పెట్టి, వాటిపై మరికొన్నిటిని, వాటిపైన వీలైతే ఒకసెల్ ను ఇలా అమర్చి ఆడుకొంటుంటే, సరోజ పట్టుపావడతో రెండు జళ్ళతో మా ఇంటికి వచ్చేది. భోజనాల సమయానికి కొంచెం ముందుగా. అంత కన్స్ట్రక్టివ్ గా ఆలోచించడం ఆ పాపాయికి రాదు కాబట్టి ఏదో అలా చూసి వెళ్ళిపోయేది.

చందమామలో భల్లూక మాంత్రికుడు సీరియల్ వచ్చే రోజులవి.

మాచిరాజు కామేశ్వరరావు కథల్లో ’కట్నం’ అనే పదం ఎప్పుడూ వస్తుంది. అదేంటి అని అడిగితే మా అమ్మ చెప్పలేదు. భల్లూకమాంత్రికుడు చివర్లో ’ఇంకా ఉంది’ అంటే ఆ ’ఇంకా’ ఎక్కడ ఉందో ఎవరూ చెప్పరు. సరోజకు మాత్రం వాళ్ళ నాన్న రాత్రి పూట మడతకుర్చీలో పడుకుని చుక్కలు చూపిస్తా ఏవో కథలు చెప్పేవాడు.  నాన్న చేతిలోనే అలా నిద్రపోయేది.

నాకు బాగా జ్ఞాపకమున్న ఒకరోజు. సరోజ మామూలుగానే మధ్యాహ్నానికి కాస్త ముందు మా ఇంటికి రావాలన్న ప్లానుతో ఉంది. వాళ్ళమ్మకు పొద్దస్తమానం పాప అలా పక్కింటికి వెళడం తప్పని, దానికి సర్ది చెప్పాలని తాపత్రయం. అందుకని ముందుగానే భోజనం తినిపించెయ్యాలనుకుంది. ఊహూ. కుదరదు! అరచేతిని అడ్డుపెట్టి సూర్యకాంతిని ఆపడం ఎలా కుదరదో, అలా సరోజ చేత పక్కింటికి వెళ్ళడం మానిపించడం అమ్మకు కుదరలేదు. వాళ్ళ అమ్మకు కోపం వచ్చింది. రెండు దెబ్బలేసింది.

అంతే! ఆ పాప ఏడుపు లంకించుకుంది. ఏమయ్యిందో, ఎలా వినబడిందో తెలియదు. వాళ్ళ నాన్న ఆఫీసు నుండి వచ్చాడు. పాపను సముదాయించాడు. ఆ తర్వాత మా ఇంట్లో ఆడుకోవటానికి పంపాడు!

ఇసుకలో ఆడుకుని బట్టలు పాడుచేసుకుంటే అమ్మ బట్టలు పాడయ్యాయంటే ఏం కాదని సరోజ నాన్న ఎత్తుకుని ముద్దుచేసేవాడు.

ఆ పాప వాళ్ళ నాన్న గారికి ట్రాన్స్ ఫర్ అయింది. ఆ తర్వాత ఎక్కడకు వెళ్ళిపోయారో తెలియదు. వాళ్ళ ఆచూకీ లేదు! అంతే! ఆ కథ ఒక ముగిసిపోయిన అందమైన అస్పష్టమైన మధుర స్వప్నం!

తమ్మి రాత్రి పూట అన్ని నక్షత్రాలు ఎక్కణ్ణుంచి వస్తాయని అనుమానం! అవన్నీ చిన్న పిల్లలై భూమీదకు వస్తాయని, ఒక నక్షత్రం పోతే మరొకటొస్తుందని నాన్న నవ్వు దాచుకుంటూ చెబుతున్నాడు. తమ్మికి నాన్న తప్పు చెబుతున్నాడా అని ఏదో అనుమానం. దాని ముఖం చూసి దాన్ని బోల్తా కొట్టించానని నాన్నకు నవ్వు!

సరోజ వాళ్ళ నాన్న కూడా ఇలానే నవ్వేవాడు!

అవును! పాపాయి పుట్టినప్పుడే ఆ ఇంట్లో నాన్న కూడా పుడతాడు! ఆ పుట్టుక తామర పువ్వు విరిసినంత అందంగా ఉంటుంది.

Tuesday, July 10, 2012

తామరశ్రీ మోసరి రామాయణరావు ధిషణా హేల

రామాయణరావు వ్యక్తి కాదు సుత్తి. అవును. మీరు సరిగ్గానే చదివారు. రామాయణరావు ఒక మహాసుత్తి. ఆ సుత్తి తాలూకు ప్రస్థానమే ఈ కథనం.

ఒక వ్యక్తి కి ఎన్ని పార్శ్వాలుంటాయి? సాధారణంగా రెండు. రామాయణరావులో అనేక పార్శ్వాలున్నాయి.
ఒక పత్రికాధిపతి
ఒక నటుడు
ఒక దర్శకుడు
ఒక నిర్మాత
ఒక పాటల రచయిత
ఒక మాటల రచయిత
ఒక రాజకీయనాయకుడు
ఇన్ని పార్శ్వాలను పూర్తిగా ఖర్చుపెట్టే సరికి సారం అంతా పోయి, అతడు నాలుగేళ్ళు వరుసగా బ్లాగులు రాసేసిన తెలుగు బ్లాగర్ లా నిస్సారంగా తయారయ్యాడు. ప్రేక్షకులకు అతని సంగతి తెలిసి, అతని సినిమాలు ఎప్పుడో చూడ్డం మానేశారు. ఇక మిగిలిన పార్శ్వాలూ అరిగిపోయాయి. దాంతో అతని పైశాచికత్వం బయటపడింది. చలనచిత్ర సీమలో ఎక్కడ మీటింగు జరిగితే అక్కడ దాపురించి, శ్రోతల మెదళ్ళను కబళించడం అతనికి కొంతకాలంగా అలవడిన రాక్షసవిద్య. ఇది ఎప్పుడు అంతమవుతుందో తెలుగు టీవీ ప్రేక్షకులు, శ్రోతలు దీనికి ఎన్ని త్యాగాలు చెయ్యాలో అన్నదానికి కాలమే సమాధానం చెప్పాలి.

**********************************************************

అది 1980 వ దశాబ్దం. తెలుగు ప్రేక్షకులకు సినిమా అంటే - హీరో తాలూకు ఫ్యామిలీ ని విలన్ చంపడం, విలన్ ముసలి వాడై, ఇంకో రెండు రోజుల్లో వాడంతట వాడే ఛస్తాడనగా హీరో అతనిపై పగ సాధించడం - అని మాత్రమే తెలిసిన ఒక అమాయకమైన కాలం.

ఆ కాలంలో రామాయణరావు దర్శకుడిలా మారాడు. క్లీనర్ రాముడు, సర్కార్ పేష్వారాయుడు, బొబ్బిలిభల్లూకం, కామాభిషేకం, దాహసందేశం, శ్రీవారి కుంపట్లు వంటి చిత్రాలతో తెలుగు తెరపై ఒక మాయాజాలాన్ని సృష్టించాడు. అతడికి రె. కాఘవేంద్రరావు పోటీ. కాఘవేంద్రరావు కంటే ముందే ఈతను దర్శకరాట్న అనిపించుకున్నాడు.

ఇలా దర్శకరాట్న గా మారి తన రాట్నం తిప్పసాగాడు రామాయణ్. కాలక్రమంలో అతనికోసం అతని వెనుక పనిచేసిన పిశాచులకు (ఘోస్టులు) మోక్షం కలిగి దిక్కులకొక్కరుగా వెళ్ళిపోయి ఇతణ్ణి ఒంటరివాణ్ణి చేశారు. రామాయణ్ నిరాశ చెందలేదు. 

తరువాతి తరం వచ్చింది. దర్శకరాట్న కు సరికొత్త ఛాలెంజ్.

నటబ్రహ్మాండ కొడుకు సర్పార్జున తెలుగుపరిశ్రమలో అడుగుపెట్టి కొన్నేళ్లే అయింది. సర్పార్జున కళ్ళల్లో ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. అవి దైన్యాన్ని తప్ప మరోభావాన్ని పలికించవు. ఆ విషయం గ్రహించాడు దర్శకరాట్న. అతనితో గుజ్ను అనే కళాఖండాన్ని తీశాడు. అలాగే మురుగెశ్ తో కొన్ని సినిమాలు తీశాడు. శిశుకృష్ణ తోనూ కొన్ని సినిమాలు తీశాడు. ఇలా ఒక్కొక్కరినీ తన రాట్నానికి బలి చేస్తూ తన అద్భుత ప్రతిభతో రిచంజీవి తో సింహళేశ్వరుడు సినిమా తీశాడు. ఆ సినిమా ఆంధ్రదేశంలో స్కైలాబ్ లా పడింది. ప్రేక్షకులు విలవిలలాడిపోయారు. ఆ సినిమాలో - చెల్లెలు చచ్చిపోతే హీరో బ్రేక్ డేన్సు చేసినట్టు చూపడం దర్శకరాట్న ప్రతిభాపైశాచికత్వానికి పరాకాష్ట. తర్వాత ఒక సభలో మాట్లాడుతూ దర్శకరాట్న ఒక అపూర్వమైన విషయం చెప్పాడు. "రిచంజీవి సినిమాలో కథ ఉండరాదు. నేను ఈ సినిమాలో మంచి కథ చెప్పాను. అదే జరిగిన పొఱబాటుకు కారణం".

ఇతని దెబ్బ కాచుకోవడానికి, ఇతణ్ణి పడగొట్టడానికి పథకానికి బీజాలు పడినయ్.

**********************************************************

1990 దశాబ్దం మొదట్లో, అప్పట్లో తెలుగు సినిమా నటుల్లో ప్రముఖులు సర్పార్జున, గిగాస్టార్ రిచంజీవి, దగ్గుబాటి మురుగేశ్, శిశుకృష్ణ తదితరులు ఒక చోట చేరారు. ఆ సమావేశం అజెండా రామాయణరావును ఎదుర్కోవడం ఎలా?

సమావేశం ఆరంభిస్తూ మురుగేశ్ చెప్పాడు. మురుగేశ్ , సర్పార్జున అప్పుడప్పుడే తెలుగులో వత్తులు నేర్చుకుని చిత్రపరిశ్రమలో పైకొస్తున్నారు. కాబట్టి వారి మాటల్లో వత్తులు పలుకవు. శిశుకృష్ణకు ఆవేశం ఎక్కువ. ఒక పదం పూర్తి చెయ్యకముందే మరో పదానికి పరుగులు తీయిస్తుంది ఆ ఆవేశం. అంచేత మాటల్లో చివర్లు సరిగ్గా ఉండవు.

"సబ్యులందర్కీ నమస్కారం.  ఇవ్వాళ మనం ఇక్కడ కలుసుకున్నది రామాయణరావును ఎలా ఎదుర్కోవాలన్న విషయంపై ఒక తీర్మానానికి రావడానికి. ఈ విషయంపై ఒక స్ట్రాటెజీని మనం తయారు చేసుకోవాలని నా ఆకాంచ". చెప్పాడు మురుగేశ్.

"రామాయణరావు మనపాలిట శాపంగా మారాడు. ఎప్పుడు సినిమా తీస్తానంటాడో తెలీదు. వద్దు అందామంటే మొహమాటం. మొన్న సింహళేశ్వరుడు సినిమా తీసి నా పరువు తీశాడు." - వాపోయాడు రిచంజీవి.

"నాకూ అంతే. గుజ్ను సినిమా తీశాడు. అది హిట్ అయినప్పటి నుండి ఇంకో సినిమా తీస్తానని వెంట బడుతున్నాడు. ఇప్పుడు నాకు వతులు వచ్చేశాయి. అతనితో నేనెందుకు సినిమా తీయాలో నాకర్దం కావట్లేదు" - చెప్పాడు సర్పార్జున. సర్పార్జున కంఠం పాము బుసకొట్టినట్టు ఉంది.

"అహ, అతణ్ణి ఎదుర్కోవాలంటే మనం అతణ్ణి ఉబ్బేయాలి. అదే చక్కగా పనిచేస్తుంది." - శిశు కృష్ణ చెప్పాడు.

చివరికి శిశుకృష్ణ చెప్పిన దానితో అందరూ ఏకీభవించారు. అతణ్ణి ప్రతి సమావేశానికి పిలవాలి. ప్రతి పత్రికలోనూ పొగడాలి. అతడు సినిమా తీస్తానంటే మీరు ఆస్కార్ స్థాయి దర్శకులని, మాకు ఆ స్థాయి లేదని తప్పించుకోవాలి.

**********************************************************

ఆ కుట్ర చక్కగా పనిచేసింది. రామాయణరావు పీడను చిత్రపరిశ్రమ అగ్రనటులు అలా సమర్థంగా ఎదుర్కున్నారు. దర్శకరాట్న తన ప్రయత్నాలు మానలేదు. మొన్నతరం నటి భాగమతితోనూ, నిన్నటితరం అపజయశాంతి తోనూ సినిమాలు తీశాడు. ఆ పైన తన సుపుత్త్రుణ్ణి వెండితెరకు పరిచయం చేస్తూ సినిమా తీసి, తను కూర్చున్న కొమ్మను తనే విరుగగొట్టుకున్నాడు.

రామాయణరావుకు ఆఖరుగా హిట్ వచ్చిన చిత్రం ’ఏమేవ్ నారాయణమ్మ".

ఆ తర్వాత అతడు సినిమాకళాకారుల సంఘానికి అధ్యక్షుడయాడు. కానివ్వకపోతే అతడితో సినిమా తీస్తానని వెంటబడతాడని అందరి భయం. ఆ తర్వాత సినిమా ఫంక్షన్ లలో ప్రసంగాలు ఇవ్వడం రామాయణరావుకు అలవాటుగా మారింది. ప్రతి సినిమా ఫంక్షన్ కూ హాజరై తన పురాణం వినిపిస్తూ శ్రోతల్లో గుండెల్లో నిద్రపోవడం అతనికి కొత్తగా అలవడిన విద్య.సంచలనాలు అన్నీ ఎప్పుడో వెళ్ళిపోయాయి కాబట్టి అప్పుడప్పుడూ ఈయన తన మాటలతో సంచలనం సృష్టించడానికి ప్రయత్నం చేస్తూ ఉంటాడు. ఈ మధ్య ఎన్నో యేళ్ల తర్వాత శిశుకృష్ణతో సినిమా తీశాడు. ఆ సినిమాకు తుస్కార్ అవార్డు వస్తుందన్న స్థాయిలో రామాయణరావు ఆశపడ్డాడు. పరిశ్రమవర్గాలూ ఆ మాటే అన్నాయి (అనకపోతే జరిగేది తెలుసు కాబట్టి).

ప్రస్తుతం .... రామాయణ రావు సినిమా ఫంక్షన్ లలో స్పీచులిస్తూ ప్రశాంతంగా ప్రజల గుండెల్లో నిద్రపోతున్నాడు. ఇతడివి 140 సినిమాలయాయి. మరో తొమ్మిది సినిమాల వరకూ టైముంది. ఆ తర్వాత తన 150 వ చిత్రం ఎవరితో తీయబోతాడో! అప్పుడు సునామీలా ఎవరిమీద విరుచుకుపడనున్నాడో దానికి కాలమే సమాధానం చెప్పాలి.

Saturday, July 7, 2012

వేయిపడగలతో నేను





అబ్బ! దాదాపు పాతికేళ్ళ క్రితం మొదలెట్టిన పని ఒక్కటి నిన్నటికి పూర్తి అయ్యింది. వేయి పడగలు చదివేశాను!

మాకు చిన్నతనంలో సంస్కృతం చెప్పిన అయ్యవారు విశ్వనాథ వారి శిష్యుడు, భక్తుడు. ఆయన అనువాదం క్లాసులో పాఠాలతో బాటు, మిగతా విషయాలు కూడా చెప్పేవారు. అందులో భాగంగా విశ్వనాథ గురించి చెప్పడమే కాక, ఆయన నవలలు తెఱచిరాజు, వేయిపడగలు, చెలియలి కట్ట వంటి వాటిని తరగతికి తీసుకు వచ్చి కొన్ని భాగాలు మాకు చదివి వినిపించేవారు. తెఱచిరాజులో కత్తియుద్ధవర్ణనా, వేయిపడగల ధర్మారావు గారి ఉపదేశాలు, చెలియలి కట్ట లో కొంతా ఏదో లీలగా జ్ఞాపకం ఉన్నాయి. చెలియలి కట్ట అర్థం కూడా ఆయన ద్వారానే తెలిసింది. ఒక్క సంఘటన మాత్రం జ్ఞాపకపు పొరల్లోంచి మొన్న వెలికి వచ్చింది. " స్త్రీలు మధ్యవయసు వాళ్ళను ఎందుకు పెళ్ళి చేసుకోకూడదు? స్త్రీలు మామూలుగా భోగాసక్తులు, అలా కాకపోతే ఇద్దరు ముగ్గురు భార్యలుండి పిల్లల్లేని దుష్యంతుని శకుంతల ఎందుకు పెళ్ళి చేసుకుంది?" అని ఒకనాడాయన వేయిపడగలలో (18 వ అధ్యాయం) నుండి ఉటంకించారు. నేను  ఆయనను ఆక్షేపిస్తూ, "స్త్రీలందరూ భోగాసక్తులైతే మరి సుకన్య చ్యవనుణ్ణి ఎందుకు పెళ్ళి చేసుకుంది?" అని అడిగినట్టు గుర్తు. మా అయ్యవారికది నచ్చలేదు. ఏదో చెప్పారు, గుర్తు లేదు. నాకు మాత్రం విశ్వనాథ, మా అయ్యవారూ ఇద్దరూ అప్పట్లో నచ్చలేదు. ఆ నచ్చకపోవడం - మాకళీదుర్గంలో కుక్క - తో కాస్త బలపడింది. ఆ కథ నా తొమ్మిదవతరగతి పాఠ్యాంశం. ఆ కథా నాకప్పట్లో అర్థం కాలేదు. ఆ శైలీ నచ్చలేదు. (ఇప్పటికీ)

అంతలా ఆయన చెప్పిన వేయిపడగలు చదవాలని అప్పుడు నిశ్చయించుకున్నాను. మా పుస్తకం మా అయ్యవారినడిగితే ఇవ్వలేదు. విశ్వనాథ పుస్తకాలు అందరికీ సరిపోవని, బదులుగా మహీధరనళినీమోహన్ పుస్తకాలు చదవమని చెప్పారాయన.

అయితే వేయిపడగలు చదవాలన్న కుతూహలంతో మా ఊరి లైబ్రరీకి వెళ్ళి కొంచెం కొంచెం చదువుతూ వచ్చాను. అలా ఓ వందపేజీలు మాత్రమే సాగింది. ఇన్నేళ్ళ తర్వాత అది ముగిసింది.

*********************************************************************************

వేయిపడగల గురించి నా అభిప్రాయం


నవలలో ఆంగ్లేయుల దమన నీతిని గురించి వివరణలూ, భారతీయుల ఔన్నత్యప్రదర్శనా, గ్రామస్వరాజ్య విచ్ఛిత్తి వివరణల్లోని సూక్ష్మతా సంచలనాత్మకంగా, అద్భుతంగా ఉన్నాయి. ఒక చోట జేబులు కొట్టుకునే పిల్లవాని ఔన్నత్యం, అతనిలోని భారతీయాత్మ గురించి చెబుతాడు. హృదయం కదిలిపోతుంది. (అలాంటి సంఘటనలు నిజజీవితంలో ఎదురైతే వాటి విలువ తెలుస్తుంది.)  కొన్ని కొన్ని సంఘటనలు కరుణరసాత్మకంగా ఉన్నాయి. అదే సమయంలో ఆంగ్లేయులను ఉద్దేశించి సమాధానాలు చెప్పినంత మాత్రాన ఈయన భావాలు సరైనవని ఎందుకు ఒప్పుకోవాలో తెలియలేదు.

ఉదాహరణకు: "మోటారు వాహనానికి పెట్టే డబ్బు ముండకు పెడితే తప్పేంటి? ఒక వేశ్యకు పూటకు తినడానికి తిండి అయినా దొరుకుతుంది." - అంటాడొకచోట. ఇది నవలలో వచ్చే కొందరు వర్ణాధికుల వేశ్యాలంపటకు చవకబారు సమర్థన. ఆంగ్లేయులు లేని కాలంలో వేశ్యాలంపటను రచయిత ఏ రకంగా సమర్థిస్తాడు? 

ఇంకా - శూద్రుల దేవాలయ ప్రవేశనిరాకరణకు రచయిత సమర్థనా, దేవదాసీ వ్యవస్థకు glorification, ఆమె పాత్రచుట్టూ చిక్కగా అల్లిన కూటనీతి ఇలాంటివి కాస్తో కూస్తో ఆలోచనాపరులైన పాఠకులకు సహించవు. (తనసిద్ధాంతాలు కరెక్టని నిరూపించడం కోసం విశ్వనాథ సహృదయులు సిగ్గుపడే వాదనలు చేస్తాడు - వల్లంపాటి వెంకటసుబ్బయ్య) ఇక విస్సన్న చెప్పింది వేదమన్నట్టు లెక్చర్లు దంచడం, భిన్నవాదాలు ఇతర పాత్రలతో చెప్పి చర్చించకుండా, తనకు తెలిసింది ధర్మమన్నట్లు హీరో చెబుతూ పోవడం, వింటున్నవాళ్ళు ’బాంచెన్ దొరా’ అన్నట్టు ఊరుకోవడం కృతకంగా, పేలవంగా ఉంటాయి.

విద్యుచ్ఛక్తి మీద విశ్వనాథ విమర్శలు చదివితే రా.రా. మాటలు గుర్తొచ్చి నవ్వొస్తుంది. వీథిదీపాలు రావడం వల్ల ఆ తీగల మీద కూర్చుని కాకులు చచ్చిపోతాయట. అవి రావడం వల్ల ఆడాళ్ళు సాయంకాలం దీపాలు పెట్టరు, అందువల్ల ఇంట్లో మహాలక్ష్మి వెళ్ళిపోతుంది, పైగా ఆముదం అవసరం తీరిపోవడంతో ఆముదం పంట రైతులు మానేసి వరిపంటనే పండిస్తారట!

ఈ రచన విశ్వనాథ స్వీయచరిత్రేనని, నవలలో ధర్మారావు ఈయనేనని, ధర్మారావు, ఆయన మిత్రుల అభిప్రాయాలు, భావజాలం రచయితవేనని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. ఈ నవలను విమర్శిస్తే భావజాలాన్ని విమర్శించనట్లవుతుందో, లేక రచనను మాత్రమే విమర్శించినట్లవుతుందో తెలియదు.

నవల చదివేప్పుడు చాలాసార్లు ఠాగూర్ గుర్తొచ్చాడు.  నవల పూర్తి చేసి వెతికితే ఆర్. ఎస్. సుదర్శనం గారు విశ్వనాథను, రవీంద్రనాథుని పోల్చి వ్రాసిన విమర్శ దొరికింది. (1964 భారతి సెప్టెంబరు నెలలో ప్రచురితం) కొన్ని లోపాలున్నప్పటికీ మంచి వ్యాసం. ఈ వ్యాసాన్ని తిరిగి సారస్వత వివేచనలో రా.రా. సమీక్షించాడు. అదీ గొప్పవ్యాసమే.

ఇంకా "కొల్లాయి గట్టితేనేమి" కూడా గుర్తొచ్చింది. కొల్లాయి గట్టితేనేమి, వేయిపడగలు రెండింటి కథాకాలం ఒక్కటే. 1920 లలో సమాజ ప్రభావం కుటుంబం పైనా, సాంప్రదాయవాది అయిన వ్యక్తి మీద ఎలా ఉన్నదో ఒక అగ్రహార నేపథ్యంతో చెప్పిన కథ మొదటిదైతే, అదే కాలంలో సుబ్బన్నపేట అనే ఒక గ్రామ (స్వరాజ్య) విచ్ఛిన్నతను వ్యక్తులజీవిత నేపథ్యాలతో చెప్పిన కథ రెండవది. మొదటిది Evolution. రెండవది Involution.  బిగువైన కథనం, చిక్కటి సన్నివేశచిత్రణా మొదటి నవలలో కనిపిస్తే, రెండవదానిలో ఉపదేశధోరణీ, సాంప్రయవాదం, జమీందారీవ్యవస్థాప్రతిష్టాపనాపరాయణత్వం, విస్తృతవిషయసంగ్రహం కనిపిస్తాయి. మొదటి నవల శైలి అనాయాసమూ, సులభమూ. రెండవ నవల శైలి గ్రాంథికం లాంటి వ్యావహారికం, వ్యావహారికం లాంటి గ్రాంథికం. ఈ రెంటిని పోల్చి తులనాత్మకంగా అధ్యయనం చేస్తే చాలా విషయాలు తెలుస్తాయి.

వేయి అరఠావులు, 650 పేజీల ఈ నవలను ఈ రచయిత 29  రాజుల్లో వ్రాశాడట. గొప్పవిషయమే, కానీ అది quantitative assertion అవుతుంది. రచయిత పాండిత్యంకన్నా పాఠకునికి ఒరిగినదేమిటి అనేది సరైన ప్రశ్న. నవలలో విషయవిస్తృతి విషయవివేచనను మింగివేసింది. మొత్తం చదివిన తర్వాత పాఠకునికి ఎన్నో విషయాలు చదివినట్లున్నా అనేక విషయాలపై స్పష్టమైన అభిప్రాయం, అవగాహన ఏర్పడదు.ఎందుకంటే ఈ రచన మేధోనిష్టమైనది.

సాహిత్యం హృదయనిష్టమైనది. పాండిత్యం మేధోనిష్టమైనది. రెండిటికీ తేడా ఠాగూర్ కు, విశ్వనాథకు ఉన్నంత!

Wednesday, June 13, 2012

చివరికి మోహన్ బాబే గెలిచాడు!


పాడుతా తీయగా చల్లగా కార్యక్రమం అంటే ఒకప్పుడు ఎంతో ఆసక్తి నాకు. చాలా రోజుల తర్వాత ఈ మధ్య మళ్ళీ చూడ్డం తటస్థించింది.

ఇదివరకు బాలు పిల్లకాయల మీద కాస్త అతిగా కామెంటేవాడనుకుంటా. ఈ మధ్య కాస్త తగ్గించాడు. సరే బావుంది లెమ్మని తర్వాత ఎపిసోడ్లు చూడ్డం కొనసాగించాను. క్వార్టర్ ఫైనల్, సెమి ఫైనల్ లలో నేను చూసిన ఎపిసోడ్ లలో బాలు తో బాటు మరో ఇద్దరు ప్రముఖులు వచ్చారు. ఒకాయన తి.తి,దే ఆస్థాన విద్వాంసులు, మరొకరు ద్వారం వెంకటస్వామినాయుడు గారి మనవరాలు, మరొకామె మల్లీశ్వరి సినిమాలో ఒక నటి, సింగర్, ఇదివరకు ఇదే కార్యక్రమంలో విజేత. చాలా చక్కటి జడ్జెస్ వచ్చారు కదా అని అనుకున్నాను. ఇక ఫైనల్స్!

********************************************************************************

ఫైనల్స్ లో - బాలు ఆనాటి గెస్ట్ గురించి చెప్పాడు. నా హృదయం ఏదో కీడును శంకించింది. ఎడమ కన్ను తనపని తను చేసుకుపోయింది. ఆ నేపథ్యంలో స్టేజ్ మీదకు ఒకనాటి ఎమ్జీయార్ టోపీ ధరించి ఒక ’సెలెబ్రిటీ’ ...కాదు కాదు..లెజెండ్ అడుగుపెట్టాడు. బాలు గుండెలో రైళ్ళు పరిగెడుతున్నాయి. ఆ టెన్షన్ తన మాటల్లో ప్రతిఫలించింది. "ఈ నాటి మన గెస్టు కళాప్రపూర్ణ శ్రీ మోహన్ బాబు గారు. మోహన్ బాబుకు నాకు 1975 నుండీ పరిచయం. తను సినిమారంగానికి వచ్చిన మొదటి రోజు నుండి నాకు తెలుసు. ఈ రోజు వారి పక్కన కూర్చుని నా బాధ్యత నిర్వర్తించడం ఎలానో తెలియట్లేదు! ఇదొక విషమ పరీక్ష నాకు. అతణ్ణి వేదిక మీదకు సగౌరవంగా తనను ఆహ్వానిస్తున్నాను." (చివరి మాట అంటున్నప్పుడు బాలు గొంతు దుఃఖంతో పూడుకు పోయింది)

మోహన్ బాబు గారు వచ్చారు. బాలును గాఢంగా ఆలింగనం చేసుకున్నాడు. ఆ తర్వాత తన సీటు దగ్గరకు వెళ్ళి కూర్చున్నాడు.

అభ్యర్థులకు కూడా ఫైనల్స్ లో మంచి పాటలు, మంచి సంగీతం కన్నా కూడా మోహన్ బాబును ఎలా మెప్పించాలన్న ధ్యాస మొదలైన క్షణమది.

మొదటి అభ్యర్థి వేదిక మీదకు పిలువబడ్డాడు. అతను ఎంచుకున్న పాట - "పుణ్యభూమి నా దేశం నమోనమామి". చాలా గంభీరంగా, పాడాడు, పాట మధ్యలో వచ్చే "ఒరే తెల్లకుక్కా, ఎందుకు కట్టాలిరా శిస్తు..." వంటివి ఎంతో గంభీరంగా మాట్లాడాడు, చివరకు ముగించాడు.

అవతల మోహన్ బాబు ఆవేశంతో ఊగిపోయాడు. తను సినిమా రంగంలో కూడు లేక పడుకున్న రాత్రుల దగ్గర్నుంచి ఈ పాట వరకూ తన జీవిత చరిత్రను లక్షలాది ప్రజలకు వినిపించాడు. అతని మనసులో ఇంత చేసినా తను లెజెండ్ కాకుండా సెలబ్రిటీ గా మిగిలిపోయాడన్న బాధ సుళ్ళు తిరుగుతూ ఉండాలి! ఆ పాటను బాలు తప్ప మరెవరూ అంత బాగా పాడలేరన్నాడు. ఇవతల అభ్యర్థి అయిన పిల్లవాడి ముఖంలో అయోమయం, బాధ! అతను కనీసం సెలబ్రిటీ అయినా అయాడు, నా పాట గురించి కనీసం ఒకమాట మాట్లాడలేదే అని ఆ అబ్బాయి పాపం పరితపించాడు. ఈ నేపథ్యంలో అక్కడి వాతావరణాన్ని చల్లబరిచే కొండంత బాధ్యతను బాలు తన భుజాలపై మోశాడు. కాసేపు మోహన్ బాబును ఇమిటేట్ చేశాడు.  తమ అనుబంధం, మిత్రత్వం గురించి చెప్పాడు. అతడి గొంతును అనుకరించి జనాలను ఆహ్లాదపరిచాడు. మోహన్ బాబు తనకు వంద రూపాయలు బాకీ అని చెప్పాడు. మండుతున్న మోహన్ బాబు గుండెలో పన్నీరు చల్లాడు. చివరకు అతణ్ణి ఎలాగో జనజీవనస్రవంతిలోకి ఈడ్చుకుని వచ్చాడు.

ప్రోగ్రాములో కమర్షియల్ బ్రేక్ వచ్చింది. దాదాపు ముప్ఫై వాణిజ్య ప్రకటనల తర్వాత తిరిగి ప్రోగ్రాం మొదలయ్యింది. "ముద్దబంతి పువ్వులో మూగ బాసలు.." ఈ పాట పాడాడు అభ్యర్థి. పాట ముగిసింది. మోహన్ బాబు మరో సారి తన పురాణం వినిపించాడు. ఈ పాట వెనుక కృషి, తన నిద్రలేని రాత్రులు, రె. కాఘవేంద్రరావు తనను మెచ్చుకోవడం, తను అప్పుల్లో మునిగి ఉండడం వంటివి శ్రోతలు అందరికి స్ఫూర్తిదాయకమైన రీతిలో చెప్పాడు. అభ్యర్థికి సలహా ఇస్తూ, "నవ్వుతూ పాడాల"న్నాడు.

"ఏదీ నవ్వుతూ ఓ ముక్క పాడు చూద్దాం!" అన్నాడు. ఆ అభ్యర్థి పాపం - నవ్వలేక ఏడుస్తూ పాడాడు. నవ్వితే పాటెలా వస్తుంది? నవ్వడమైనా ఉండాలి, లేదా పాడ్డమైన ఉండాలి. రెండూ కలిపితే పులుసులోకి ఆముదపునూనెతో తిరగమోత పెట్టినట్టుంది. అయినా సరే అభ్యర్థి గుండె చిక్కబట్టుకుని తన పని నిర్వహించాడు.

మళ్ళీ కమర్షియల్ బ్రేకు!

ఆ తర్వాత మూడో అభ్యర్థిని ఏదో పాట పాడింది. మోహన్ బాబు తిరిగి విజృంభించాడు. బాలు తనకన్నా పెద్దవాడెలాగన్నాడు? తన తండ్రి వయసు 94 యేళ్ళు అన్న విశేషాలు, తను ఎప్పుడు చిత్రరంగంలో అడుగుపెట్టాడు అన్న విషయమూ చెప్పాడు. మధ్యలో బాలు అతణ్ణి చల్లబరచాలని, తను మోహన్ బాబుకన్నా తక్కువ వయసు వాడన్నాడు. మోహన్ బాబుకు కోపం + అనుమానం వచ్చాయి. కొంపదీసి బాలు తనని లెజెండ్ కాదని శంకిస్తున్నాడా? బాలు మీద అనుమానంతో ఆ అమ్మాయిని ఓ  ప్రశ్న అడిగాడు.

"అమ్మాయ్, నువ్వు చెప్పు! నేను నా సినిమాలో ఛాన్సిస్తా! బాలు పెద్దవాడా? నేనా?" ఆ అమ్మాయి జడ్జులిద్దరిలో ఎవరిని అంటే ఏమౌతుందోనని భయపడింది. ఏం చెప్పాలో తెలియలేదంది. అదే ఆ పాప పాలిట శాపమౌతుందని ఆ క్షణాన ఆ అమ్మాయికి తెలీదు!

చివర్న - చివరి అభ్యర్థి - పాటపాడింది. ఈ సారి మోహన్ బాబు కు బాలు ఏం చెప్పాడో తెలీదు. కాస్త తొందరగానే వదిలాడు.

********************************************************************************

ఒక రోజులో ముగించాల్సిన పని మరోవారానికి వాయిదా పడింది. మరో ఎపిసోడు మొదలయ్యింది.

********************************************************************************

ఈ సారి మొదటి అభ్యర్థి - మోహన్ బాబును గాలికి వదిలేశాడు. అతణ్ణి ఇంప్రెస్ చేయడానికి కాకుండా నిజంగానే గొప్పపాట అయిన "శివశంకరీ, శివానంద లహరి" ని చక్కగా పాడాడు. మోహన్ బాబు గుండెలో కోటి వీణలు మోగాయి. అన్న పాట పాడినందుకు ఆ అభ్యర్థిని అభినందించాడు. బాలు మాత్రం ఈ సారి ఆ అబ్బాయి పాటలో కాసిన్ని తప్పులేరాడు. బాలు బాధ ఏమంటే - తను మాట్లాడకపోతే మోహన్ బాబుకు శ్రోతగా మారే ప్రమాదం ఉంది. అంచేత ఈ సారి స్ట్రాటెజికల్ గా ప్లాను వేసి తనే లీడ్ తీసుకున్నాడు. బాలు ప్రయత్నం వృథా పోలేదు. మోహన్ బాబును తన జీవిత చరిత్ర ఒక ఎపిసోడు పాటు చెప్పకుండా నిరోధించడంలో అతను 70 శాతం కృతకృత్యుడయ్యాడనే చెప్పాలి.

రెండవ అభ్యర్థి. ’రసిక రాజ తగువారము కామా’ పాట పాడాడు. అద్భుతంగా పాడాడనే చెప్పాలి. కానీ రసికులెవరక్కడ! పిల్లవాడికి కూడా పాడడానికి ’లెజెండ్ రాజ తగువారము కామా’ అనే పాటలేదుగా మరి! అయినా పాటెవడిక్కావాలి? ఎప్పుడు పాట ముగుస్తుందా, తన జీవిత చరిత్ర మొదలెడదామా అని మోహన్ బాబు! అతణ్ణెలా కంట్రోలు చెయ్యాలా అని బాలు! ఎలాగో పాట ముగిసింది. అయితే ఎలాగో మోహన్ బాబు తన శక్తి మొత్తం కూడగట్టుకుని తన జీవిత చరిత్ర చెప్పకుండా ఆవేశాన్ని అణచుకున్నాడు.

మూడవ అభ్యర్థిని - పాపం ముందు ఎపిసోడ్ లో మోహన్ బాబు అడిగిన ధర్మసందేహం దెబ్బకు ఆమె ఇంకా కోలుకోలేదు. అంచేత చిన్న పొఱబాటు చేసింది. (అందుకు తగిన మూల్యమూ ఆ అమ్మాయి చెల్లించింది) జానకి పాడిన "నీలీల పాడెద దేవా" మొదలెట్టింది. (ఆ ’లీల’ ఎవరిదో దేవుడికే తెలియాలి). ఆ పాట మధ్యలో వచ్చే సంగీతం బిట్లు కాస్త తప్పుగా పాడింది. పాట ముగిసింది. అంతే! మోహన్ బాబుకు బాల్యం గుర్తొచ్చింది. తను వాళ్ళ గురువు గారు చెప్పిన సంస్కృత శ్లోకాన్ని ఎలా భట్టీ పట్టారో చెప్పాడు. అటుపై తన తండ్రికున్న మూడెకరాల పొలం, కష్టాలు, తనకు పెళ్ళి లేటవడం ...వగైరా విషయాలు చెప్పాడు. చివర్న పాట పాడిన అమ్మాయి ’ఏదో’ పొఱబాటు చేసినట్టు తన లెజెండ్రీ బుద్ధికి తోస్తున్నట్టు నొక్కి వక్కాణించాడు.

బాలు ఆ మిగిలిన దాన్ని పూరించాడు. ( ఈ సారి బాలు మోహన్ బాబును ఒక ఎపిసోడ్ అనుభవంతో బాగా ఎదుర్కున్నాడు. మోహన్ బాబుతో తన మిత్రత్వం గురించి చెప్పాడు) ఆ అమ్మాయి తప్పు చూపించాడు.

చివరి అమ్మాయి - అప్పటికే ఈ పోరాటంలో బాలు, మోహన్ బాబులు అలసి పోయారు. ఆ అమ్మాయి పాలిట అది వరమయ్యింది. స్వతహాగానే అందమైన గొంతున్న అమ్మాయి చక్కగా పాడింది. ఆ అమ్మాయి పాట ముగిసింది.

ప్రథమ బహుమతి ఆ చివరి అమ్మాయికే వచ్చింది. ఆ అమ్మాయి సంతోషించింది. ప్రోగ్రామును (బాబును) ఎలానో వదల్చుకున్నందుకు బాలు ఆనందపడ్డాడు.

*********************************************************

ఈ కార్యక్రమంలో నిజమైన విజేత ఎవరు???? ఇది తెలిసీ చెప్పకపోతే అతడికి మోహన్ బాబు జీవిత చరిత్ర కాసెట్ వందసార్లు చూసే అవకాశం వస్తుంది.

అవును మీరు కరెక్టే. తనే విజేత. ఇది మోహన్ బాబు లెజెండ్ అన్నంత పచ్చి నిజం.

Friday, May 11, 2012

సత్తెయ్య - శాకయ్య


ఒకింత దుర్భాగ్యవశమున ఈ మధ్య నొక జ్ఞాని రచనను చదువుట తటస్థించినది. పుస్తకమున 240 పేజీలు మాత్రముండినవి. యది నా అదృష్టము. ఈ రచనకు సమీక్ష వ్యర్థమయిననూ, నా సమయము హరించిన ఈ పుస్తకమును గూర్చి యొక పరి వ్రాసి పెట్టుకొనుట మంచిదని వ్రాసికొనుచున్నాను. ఆ పుస్తకము పేరు ’దిండు కింద పోకచెక్క’. ఇది యొక నవల.

ఆ శీర్షిక యందు సత్తెయ్య అనగా రచయిత. రచయిత యనగానొక పేరుండవలెను. లోకమున నొక్కొక్కనికి నొక్కొక్క పేరుండును. కొందరి పేర్లకు వెనుక విశేషణములుండును. మరికొందరు తమనామములకు ముందున కొన్ని బిరుదములను తగిలించుకొందురు. ఈ నవలా రచయితకును విశ్వనాథ సత్యనారాయణ యను పేరు కలదు. ఈ నవలయందు రచయితయూ నొక పాత్రధారి. నవల యందు నడచినకథకు ఐదువేల సంవత్సరముల తరువాత అనగా నేటికాలమందు ఈయన ప్రభవించునని చెప్పుకొనును. నవలయందు ఈయన విశేషణము జ్ఞానాగ్ధిదగ్ధకర్ముడు, బ్రహ్మపదార్థజ్ఞాత. జ్ఞానియగు నొకవ్యక్తి తనను తాను యివ్విధముగా పొగడుకొనుట అహంకారమని, అనౌచిత్యమని కొందరు భ్రమింపవచ్చును. అది యజ్ఞానము గావచ్చును. అహంకారమే బ్రహ్మజ్ఞానమేమో? లేక బ్రహ్మపదార్థమును రచనలో జొప్పించినవాడు బ్రహ్మజ్ఞానియని యెఱుగవలెనేమో!

నవల యనగా నొక ప్రతినాయకుడుండవలెను. ఈ నవలారాజమున ప్రధానపాత్ర, మరియు ప్రతినాయకుని పేరు శాకయ్య. శాకయ్య అనునది రచయిత సృజించిన నామము కాగా అతని నామము శాక్యుడు. ఈతడు శాక్యముని బుద్ధుడు కాడట. అంతకు మునుపు ద్వాపరాంతమున నాంధ్రదేశమున జన్మించిన నొక కుత్సితుడట. ఈ శాక్యుడు, లేదా శాకయ్యకు శాక్యసింహమని పేరుండెను.

నవలయనగా కథయునూ యించుక నుండవలెను. కొందరు కథ కోసము నవల వ్రాయుదురు, కొందరు తమ తత్త్వములనెఱింగించుటకు కథ తెలుపుదురు. ఇది రెండవకోవకు చెందినదనవచ్చును.

కథాకాలము ఐదువేలవత్సరములకు పూర్వము. మహాభారతయుద్ధమునకు స్వల్పకాలము ముందు. శాకయ్య ఆంధ్రుడు. ఆతడికి పదునైదు వత్సరములకు బెండ్లి అయినది. ఆరుగురు సంతానము. అతడు పిత్రార్జితముతో నెట్లో తన జీవనమును గడుపుచుండును. ఇట్లు అతనికి ముప్పది యేండ్లు గడచిన తర్వాత, యాతడు ఇండ్లు వదిలి దేశద్రిమ్మరి యగును. కొన్ని క్షుద్రమంత్రములను నేర్చి, వశీకరణాది అల్పవిద్యలను అలవర్చుకొనును. అతనికి యున్న మరొక గుణము విపరీతకాముకత్వము. తన శరీరమును అందుకు బాగుగ సహకరించును. యతడు ఆయా దేశముల దిరుగుచూ, అచ్చట తను మోజుపడిన స్త్రీలను లొంగదీసుకొనును. లొంగనివారిని బలవంతముగా అనుభవించును. లొంగినవారితో కొంతకాలము కాపురముండి వారిని గర్భవతుల జేసి తప్పికొనును. ఇట్లు అతని మోసమునకు గురైన వారు రత్నావళి, నాలాయిక మున్నగువారు.

ఆ కాలమందు పురాణములలో జెప్పినవిధమున కలియుగమున బుద్ధుడవతరించునని నమ్మికయుండెను. శాకయ్య ప్రజలలో గల ఆ నమ్మకమును తనకనుగుణముగా మార్చుకొననెంచెను. అందుకై యాతడు అహింసాధర్మమును, కొత్తమతమునూ బోధింపుచూ సన్యాసి వేషమెత్తి ప్రజలకు చేరువగును. ఇట్లు అతడు పేరుప్రతిష్టలూ బడయును. అతడు వేలాది సంవత్సరములు బ్రదుకుటకు నుపకరించు నొక రొట్టెవంటి పదార్థము, తిప్సిల అను యొక సర్పమునకు చెందిన ఆహారమునకై వెదకుచుండును. ఆ ప్రయత్నమున నాతనికి గీలా (నిరాలంబ) యను నొక యువతి పరిచయమగును. ఆమెను  కూడా యతడు అనుభవించి వదలును. ఇట్లు యతడు దేశదేశములు దాటి నేపాళదేశమునకు బోవును. ఒక మదపుటేనుగును లొంగదీసి, యచ్చటి రాజు జితేదాస్తి ప్రాపకమును, నలుగురు శిష్యులను సంపాదించుకొనును. ఈతడి వలన మోసగింపబడిన స్త్రీలకు సంతానము కలిగి పెద్దవారగుదురు. వారిలో నొకడు గోస్వామి. ఆతడు పండితుడై, మిగిలిన తన యన్నదమ్ములను, తల్లులను కూడగట్టి ప్రతీకారము నెరపుట, యజ్ఞము జరిపి శాకయ్య భార్యలపాపములను గ్రహించి పిశాచమగుటతో నవల ముగింపునకు వచ్చును.

************************************************************************************************

ఈ నవల యట్టమీద ’కల్పనాత్మకమైన చారిత్రక నవల’ యని వ్రాసి ఉన్నది. కల్పనయే - ఆత్మ గావున యిందున విషయమంతయూ కల్పన. అచ్చటచ్చటా వార్ష్ణేయుల ప్రస్తావన, మగధాధిపతి జరాసంధుడనియు, ఆతని పుత్త్రుడు సహదేవుడనియూ, ఆ కాలమునందు కృష్ణవ్యతిరేకులున్నట్లు కొన్ని కల్పనలు తక్క, ఇందున చారిత్రకమైన వాతావరణమూ, పేళ్ళూ, యప్పటి సంస్కృతీ సాంప్రదాయ లక్షణములు, సమాజమూ, మతవ్యవస్థా, దేశమునందు వివిధ రాజ్యముల వ్యవహారములూ వీటి చిత్రణము మిక్కిలి అసమర్థముగ నున్నవి. కల్పన యనగా వాస్తవాభాసము. చరిత్ర నేతిబీరకాయ. వెరసి సున్నకు సున్న, హళ్ళికి హళ్ళి. ఇందున విషయమేమి? ఒకడు దేశదేశములందు తిరిగి అనేక వనితలను బలాత్కరించుచూ, వారియందు బీజారోపము జేయుచూ బోయెనని కాబోలు.  కథా విషయమున ఆధునిక "రేప్" "మర్డరు" మిస్టరీ నవలలకు ధీటైన రచన ఇది.

నేపాళరాజచరిత్ర శృంఖలము పేరిట వ్రాసిన రచనలకిది యాద్యమట. ఇందులో మౌలికముగ రచయిత చెప్పవచ్చినదేమో?  అసలిది రాజచరిత్రమే కాదు.

కల్పనకునూ ఒక్కొక్కసారి పౌరాణికాధారముండును. లేదా ప్రఖ్యాత గ్రంథమున గౌణముగనున్న నొక ప్రస్తావనను రచయిత వస్తువుగ స్వీకరించుట గలదు. కాని అవేవియును నిందులో లేవు. మరి ఈ రచన యెందుకు వ్రాసినట్లు? ’శాక్యుని’ గురించి వ్రాయలేదని జెప్పుచూ అహింసాసిద్ధాంతమును అసంబద్ధముగ నర్థము జేసికొని విమర్శించుట కనిపించును. శాక్యముని యను నామసామ్యమును స్వీకరించి, పరోక్షముగ అహింసాసిద్ధాంతవిమర్శనము జేయును. ఈ సృష్టి యంతయునూ హింసయేనట. హింసలేనిది పుట్టుక, పదినెలల గర్భధారణ ఇవేవియునూ లేవట - యిట్లు సిద్ధాంతము. ఒకచోట ఈ రచయిత విడమరచును - సమాజమునకు కులీనత యను అహంకారము అత్యంతావశ్యకమట. మరియొక చోట ’వేమన’ ను పేరు జెప్పక వాల్మీకితో పోల్చి ఈ రచయిత యవమానించును.  వీటి వెనుక రచయిత ఉద్దేశ్యములు కుటిలములని దోచును.

బుద్ధావతారము గురించి నవలలో యొకచోట కొంత వివరణ యున్నది. దశావతారములలో బుద్ధుడొకడు. ఈతడు శ్రీమన్నారాయణుని యవతారమే. త్రిపురాసురులను సంహరించుటకు శివునకు విష్ణువు అవసరమాయెను. అప్పుడు విష్ణువు సన్యాసి అవతారమెత్తి త్రిపురాసురుల భార్యలకడకు వెళ్ళి వారికి శీలము, పాతివ్రత్యము, వర్ణవిభేదము వంటి వాటిని గూరిచి వైదికధర్మవిరుద్ధముగా జెప్పగా, వారు పాతివ్రత్యములఁ గోల్పోయిరట. అందువలన వారి పతులకు ముప్పు వచ్చి శక్తులను కోలుపోగా శివుడు వారలను సంహరించెనట. ఈ బుద్ధావతారమును గూర్చి సామాన్యులు యెఱుగరు. మేధావులకే నిది తెలిసియుండెనోపు.

అంతటి వైదికనిరతులు, ధర్మనిష్టులైన ఆ స్త్రీలను యధర్మపు బాటపట్టించి వారి పతులను శివునిచేత చంపించి సన్యాసి బుద్ధుడు, శ్రీమన్నారాయణావతారము బావుకున్నదేమిటన్న ప్రశ్న యడుగరాదు. అంతకంటే మంచి రాచమార్గమున్నది కదా. అవతారమెత్తి త్రిపురాసురుల బుద్ధులను ద్రిప్పవచ్చును. అట్లు చేయుట భగవంతుని లక్షణము కాదు కాబోలు! పైగా యది అహింసాసిద్ధాంతమును సమర్థించినట్లగును. అది రచయిత భావజాలమునకే విరుద్ధము. భగవంతుడు అవతారమెత్తి త్రిపురాసురుల పెండ్లాముల మనస్సులను చెడగొట్టి పాతివ్రత్యభంగము గావించుటే ధర్మము. బ్రహ్మజ్ఞాని యైన రచయిత యేది ప్రతిపాదించునో అదియే సత్యమని యెఱుగవలెను!

అప్పటినుండి విష్ణువుకు ఈ సూత్రము అచ్చిరాగా అప్పుడప్పుడూ బుద్ధావతారమెత్తుచూ యుండునట. అహింసాసిద్ధాంతమును బోధించుచూ జనులను పాపులను గావించుచూ, వైదిక ధర్మబాహ్యులను జేయుచూ యుండునట. కాదని యనరాదట. నిజమునకు బుద్ధుని యవతారము మిగిలిన యవతారములకంటే విలక్షణమైనదట. కృతయుగమున ఈ యవతారమెత్తితినని విష్ణువు ఈ యవతారమునెత్తక మానడట. ఇట్లు జెప్పి తదనంతరము పుస్తకపు చివర, బుద్ధుడు వేరని, యతని పండితులాశ్రయింతురని, అతని మతము ప్రఖ్యాతమగునని రచయిత మాటమార్చగల సమర్థుడు.

యనగానేమి? బుద్ధుడు గొప్పవాడు కానీ అహింస గొప్పది కాదు. సరి అలాగే అనుకొందము. నిజముగానిది బౌద్ధవిమర్శనమైనచో ’అహింస’ యను మాటను శాక్యముని యే యర్థమున వాడినాడన్న ఎఱుక రచయితకు లేదు. అహింస హింసకు వ్యతిరేకమట. అహింసను బోధించుట యనగా శ్రీకృష్ణునికి విరుద్ధమగునట. బుద్ధుని యనుసరించు వారు శ్రీకృష్ణునికి వ్యతిరేకులన్నట్లు గౌణముగ నొక సూచన జేయుట. ఇది యొక పెడవాదము.

బహుశా యిట్టి రచన(ల)తో వచ్చిన ధైర్యమో యేమో కాబోలు, ఈ రచయిత అనేక రచనలయందునూ, చివరికి పసిపిల్లల పాఠ్యపుస్తకములయందునూ శాక్యముని గౌతమబుద్ధునిపై కుత్సితమగు తన ఆలోచనలను వింగడించెను.

దిండుకింద పోకచెక్క యను ఈ నవల చక్కగా చదివించును. అచ్చటచ్చటా ఇక్షుపాకము అయిననూ, కొన్ని చోట్ల మాత్రము సీడ్ లెస్ ద్రాక్షాపాకమనియే జెప్పవచ్చును. ప్రాథమిక పాఠశాల విద్యార్థులకు ఉపాధ్యాయుడు బోధించు చందమున కొన్ని పేజీలు గలవు. "హిమగిరి యనగా మంచు గుట్ట. మంచు కరిగినచో నీరగును. నీరు నదిగా మారి ప్రవహించును. కరుగని చోట్ల రాళ్ళు ఉండును. అట్టి రాల మధ్య చెట్లు మొలచును" - ఇది యొక హింస. ఈయన వాదమే హింసావాదము గదా. ఆశ్చర్యమేమి?

మరికొన్ని సందర్భములలో ఇతడు వైదిక ధర్మబోధ జేయును. అనగానేమి? "చాకలి బట్టలు యుదికిన మరియొక వర్ణము వానికి 'భావగత ' మాలిన్యము దొలగును. స్త్రీ పాతివ్రత్యము పురుషుని రక్షించును, ఏలయనగా, పాతివ్రత్యము నెరపని యెడల, ఆమెను అనేకులు మోహించి ఈర్ష్యాళువులగుటకు వీలున్నది.. ఆ సంభావ్యత తొలగించుట ద్వారా స్త్రీ పాతివ్రత్యము పూరుషుని సౌఖ్యదోహద హేతువు అగుచున్నది." - ఇట్టి తింగరి వాదములన్నమాట.
సమయహరణమునకు, దిండు వలెనూ కూడా ఈ పుస్తకము చక్కని యుపకరణము. అంతకు మించి సామాన్యులాశించుట వ్యర్థము.

జ్ఞానమనగా నేమి? ఆత్మ - శూన్యమని యొక యెఱుక. శూన్యమనగా నేమి? ఒక విధమైన వంచన. అనగా ఆత్మజ్ఞానమనగ ఆత్మవంచన యని యర్థము చెప్పుకోవచ్చును.  (బ్రహ్మజ్ఞానమనగా ఇతరులను వంచించుట అని యేమో) ఆత్మజ్ఞానాభిలాషులకు ఇట్టి రచనలు పసందగును. పండితులకు నిది మరింతఁ బనికి వచ్చును.

Saturday, April 28, 2012

అమృతత్వం నుంచీ అమృతత్వం లోకి...


కృష్ణ పారుతోంది.. గునగున నడిచే చిన్ని పాపాయి గజ్జెల సవ్వడిలా బుడిబుడి ధ్వానాలతో..
కృష్ణ పారుతోంది..శ్రీకృష్ణుని మురళీనాదంలా ప్రకృతిని మైమరపిస్తూ ..
కృష్ణ పారుతోంది..తనలోని ప్రాణశక్తిని ఘనీభవింపజేసి సస్యరాశులకందిస్తూ.,
కృష్ణ పారుతోంది..తనలోని స్వచ్ఛమైన ప్రేమను రంగరించి పచ్చని పంటచేల చీరను భూమితల్లికి చుట్టబెడుతూ..
కృష్ణ పారుతోంది.. జలబిందువుల ఇంద్రనీలాలరాశులను దొరలిస్తూ.. తుళ్ళుతూ..తనలోంచి తనలోకి..చల్లగా.. మెల్లగా .. అమ్మలా .. కమ్మగా.. నవ్వుతూ..

ఆ పక్కనున్న బ్రిడ్జి కావతల ఎవరో రాజు తన శత్రువుల నుండి తప్పుకుందుకు కాబోలు నది మధ్యలో గుట్టమీద ఇల్లు అనబడే కోట కట్టుకున్నాడు. ఆయన ఖాళీ చేసివెళ్ళిపోయినా, కృష్ణ తాలూకు నల్లని నలుపును గోడలమీద ప్రతిఫలింపజేస్తూ, ’టులెట్’ బోర్డు పెట్టినా ఎవరూ ముట్టుకోని దశలో ఆయన ఇల్లు అలాగే ఉంది.

బ్రిడ్జికి ఇటువైపు విశాలమైన స్నానఘట్టాలు, అందులో స్నానాదికాలు చేస్తున్న మనుషులు, దూరంగా చిన్నపిల్లల గుంపు నీళ్ళల్లో ఈదులాడుతూ తుళ్ళుతూ కేరింతలు.. ఒడ్డున విగ్రహాలు, చిన్న చిన్న అంగళ్ళూ, తనచుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని చూస్తూ, తనలోకి అడుగుపెట్టిన వారి మాలిన్యాన్ని కడిగేస్తూ, మనసును తేటపరుస్తూ గలగలలాడుతోంది.

నది - 

ధ్యానానికి ఇంతకన్నా మంచి ఉదాహరణ దొరకదేమో! అందుచేతనే హెర్మన్ హెస్సే సిద్ధార్థుడు జీవిత చరమాంకంలో నదిలో పడవ నడుపుతూ, నదితో ఊసులాడుతూ, బౌద్ధిక జ్ఞానానికతీతమైన పూర్ణ(శూన్య)త్వాన్ని ఆవిష్కరించుకుంటాడు.

You cannot step in to the same river twice - అని హెరాక్లిటస్.
అవును.
నది బయటకు కనిపించే ఒక నిశ్చలత్వం.
అంతర్గతంగా ఒక అనిశ్చల ప్రవాహం.
మొత్తంగా నిశ్చలమూ, అనిశ్చలమూ రెంటికీ అతీతం.
అంటే నిశ్చలమూ, అనిశ్చలమూ రెండూ కానిది కూడానూ.

తదేజతి తన్నైజతి తద్దూరే తద్వంతికే । తదంతరస్య సర్వస్య తదు సర్వస్యాస్య బాహ్యతః ||

నది ఒక పూర్ణత్వమూ, నది ఒక శూన్యత్వమూ కూడానూ.

ఆ పూర్ణత్వాన్నేనేమో వేద ఋషి ఇలా ఘోషిస్తాడు.

ఆపోవా ఇదగుం సర్వమ్ ,విశ్వాభూతాని ఆపః, ప్రాణావాపః, పశవ ఆపః, అన్నమాపః, అమృతమాపః, సమ్రాడాపః, విరాడాపః, ఛందాగుంసి ఆపః, భూర్భువస్సువరాప ఓమ్...

జగత్తులో సర్వమూ జలమే. ప్రాణము నీరే, పశువులు నీరే, అన్నమూ నీరే, అముతమూ నీరే, సార్వభౌముడు నీరే, బ్రహ్మస్వరూపమూ నీరే, ముల్లోకాల్లో సర్వమూ నీరే....

నది ఒక సౌందర్యం.

నది ప్రాణం, బీజమూ, మరణమూ, అమృతమూ, అమృతత్వమూనూ.

ఎవరో తమ అయినవాళ్ళ చితాభస్మాన్ని నిమజ్జనం చేస్తున్నారు. ఆ పక్కనే ఒడ్డున వారగా తామర పూల మొక్కలు, నీటిలో తేలుతూ ఉన్నై. ఆ మరణం తాలూకు చిహ్నమైన చితాభస్మం కృష్ణ ప్రవాహం ద్వారా చైతన్యం పుంజుకుని ఒక తామరపూవుకు జన్మనిస్తుందేమో!

అలాంటి ఒక అమ్మ ప్రాణం అనే జీవచైతన్యపు ప్రవాహం పంచభూతాలలో ఒకటైన నీటిలో (కృష్ణలో) నిమజ్జనమై ఆ తర్వాత కొన్నేళ్ళకు మరొక తమ్మిపూవంటి ’అమ్మలు’గా మా ఇంట్లో జన్మించింది!

సృష్టి అనంతం - కృష్ణ ప్రవాహం లాగే.

ఈ ప్రవాహం -

అమృతత్వం నుంచి అమృతత్వం లోకి...

Friday, April 20, 2012

షాడో ... షాడో ... షాడో...

- గుండెల మీద పదిటన్నుల బండరాయి పడ్డట్టు ఉక్కిరిబిక్కిరయ్యాడు
- విపరీతమైన ఆలోచనలతో కందిరీగల తుట్టెలా తయారయ్యింది షాడో అంతరంగం
- అంతటితో షాడో వెన్నంటి వచ్చిన అదృష్టదేవత ముఖం చాటు చేసింది.
- తాషామర్బా లాంటి కంఠం తో అరుస్తూ...
- ’గెట్ బేక్ ఎవ్రీబడీ’ - ఎందుకు? ఏమిటి? అని ప్రశ్నలు వెయ్యలేదెవ్వరు..
- అప్రయత్నంగా చలిగాలి వీచినట్లు జలదరించింది.
- అత్యంతప్రమాదకరమైన సైడ్ కిక్ డెలివరీ చేశాడు.
- అబే దొంగనాయాళ్ళలారా, ఈ గంగారాం నే అడ్డుకుంటార్రా?
- ’తీర్చుకుంటాను ఫ్రెండ్. నిన్ను ఈ గతికి గురిచేసిన వాణ్ణి ఇంతకన్నా దారుణమైన మరణానికి గురిచేసి గాని విశ్రమించను’.
- నల్లటి పరదాలు కళ్ళముందు ప్రత్యక్షమవుతుండగా నేలపైకి జారిపోయాడు.
- బుగ్గల మీదకు కారింది వెచ్చటి కన్నీరు
- ముఖమంతా నవ్వులమయం చేసుకుంటూ..
- అసహ్యంగా చూస్తూ సిగరెట్టు వెలిగించాడు
- రాగయుక్తంగా అంటూ...

ఈ వాక్యాలు మీకు అర్థమయితే మీ మదిలో ఓ చిన్న చిరునవ్వు కదులుతూ ఉండాలి.

బాగా అలసిపోయి మీరు ఇంటికి వచ్చారు. కాస్త రిలాక్స్ అవుదామనుకుంటున్నారు. అప్పుడు యే తత్త్వవేత్త పుస్తకమో, మహాకావ్యమో, ఉత్తమ నవలో, హృదయాలు పిండేసే కథో మీ ముందు పెడితే ఆ పుస్తకమక్కడ పెట్టిన వాడిని ’ఫెడీ’ మని తందామనిపిస్తుంది. అలాంటి సమయంలో మాంఛి కాఫీ లాంటి పుస్తకమొకటి చేతిలో పడిందా, మీ తల్నొప్పి, గిల్నొప్పి చేత్తో తీసేసినట్టు మటుమాయం. అదుగో - అలాంటివే ఈ షాడో పుస్తకాలు.

1980 దశకం చివరా, 90 ప్రథమార్థం లో కాలేజీ చదువులు చదివిన వాళ్ళకు వాళ్ళ జీవితంలో ఈ క్రింది సంఘటనలు ఏదో ఒకసారి, ఎలాగోలా అసలు రంగుతోనో, రంగుమార్చుకునో ఎదురయి ఉండకపోవు.

అమ్మా నాన్నా, షాడో బుక్కులు చదవనివ్వడం లేదు. ఈ బుక్కులు చదివితే చెడిపోతారనో, లేకపోతే అలవాటు పడి పరీక్షలకు చదివి ఛావరనో వాళ్ళ ’ఇది’. శతకోటి దరిద్రాలకు అనంతకోటి ఉపాయాలు. అట్టాంటి ఒకానొక ఉపాయం పేరు కంబైన్డ్ స్టడీ. ఫ్రెండింట్లో మేడపైన మకాం. బాడుగ పుస్తకాల వాడి దగ్గర ఓ నాలుగైదు పుస్తకాలు అప్పటికే సహృదయుడొక్కడు తీసి ఉంచాడు. ఇక ఆ పూటంతా పండగే పండగ. కంబైన్డ్ స్టడీయే స్టడీ!!

మనకో థిక్కెస్టు ఫ్రెండు. అయితే వాడు మీ దగ్గర బాడుగ పుస్తకం తీసుకుని పోగొట్టాడు. అడిగితే దబాయిస్తున్నాడు. ఇవతల బాడుగ షాపు వాడు అరెస్టు వారంటు ఇష్యూ చేసి తిరుగుతూ ఉన్నాడు. చివరికి టెక్స్ట్ పుస్తకం పాత పుస్తకాల షాపులో అమ్మితే ఆ పీడ వదిలింది. అంతా అయిన తర్వాత ’ఫ్రెండు’ జాతీయం చేసిన పుస్తకాన్ని ఓపన్ గా తెచ్చి కళ్ళముందే చదువుతూ ఉన్నాడు!!!

ఇంగిలీసు పరీక్ష మరుసట్రోజే. అయితే మన టెన్షన్ అందుక్కాదు. సగం చదివిన షాడో పుస్తకం ఆ రోజు ఎలాగైనా పూర్తి చెయ్యాలి. ఎట్టకేలకు మన పని పూర్తి చేశాం. మరుసట్రోజు ఇంగిలీసు కోసం ’బూన్ టు ఇంటర్ ఇంగిలీసు’ లో తెలుగులో రాసిన ఎస్సేలు చదువుకెళ్ళాం. మనకొచ్చిన అతి భయంకరమైన ఇంగిలీసును పరీక్షలో ప్రదర్శించాం. ఆ ఉత్తమ ప్రదర్శనకు తగిన ఫలితమూ వస్తుందని తెలుసు. మనకు బాధే (సిగ్గే) లేదు. షాడో పుస్తకం చదివిన సంతోషం ముందు ఏదీ నిలవదు.

అమ్మ - షాడో పుస్తకం చదవనివ్వట్లేదు. ఒక చిన్న ఎత్తు వేశాం. రెండు భాగాలున్న మాంఛి నవలొకటి తీసుకొచ్చి బాడుగ షాపు వాడి దగ్గర నుండి తెచ్చి ఇంట్లో పెట్టాం. అమ్మ ఆ పుస్తకం తీరికున్నప్పుడు చదివి పూర్తి చేసింది. ఆ పుస్తకం తిరిగిచ్చేసి రెండో భాగం పట్టుకు రమ్మంది. ఇప్పుడు బాల్ మన కోర్టులో ఉంది కాబట్టి ’అమా, నేనూ ఒక బుక్కు తెచ్చుకుంటా’  అనేసి ఆ పుస్తకం తో బాటు అఫిషియల్ గా మనక్కావలసిన పుస్తకం తెచ్చుకున్నాం.

’నువ్వు ఇలాంటి పుస్తకాలు కూడా చదువుతావా?’ - ఇంటికి వచ్చిన నాన్న గారి హైక్లాసు హైటెక్కు బంధువులెవరో అడిగారు. వాళ్ళ ఇళ్ళలో ఉత్తమాభిరుచి పేరు ’ఇంగ్లీషు అమర్ చిత్రకథ’. కసి రేగింది. మన ఫ్రెండ్స్ మధ్య డిస్కషన్ తెచ్చాం. హాశ్చర్యం! వాళ్ళ ఇళ్ళలోనూ ఇలాంటి సీన్లేనట. అసలు షాడో పుస్తకాలు చదివితే ఎన్ని దేశాల రాజధానుల పేర్లు తెలుస్తాయ్? అసలు సీ ఐ బీ (ఇది సీబీఐ కాదు. కాదని కుంచెం తెలిసినా వొప్పుకోకూడదని, రెండూ ఒకటే అని ఎప్పుడో డిసైడు అయిపోయినాం) ఎలా పని చేస్తోందో ఇంతకంటే బాగ ఎవరు చెప్తారు? అమర్ చిత్రకథల్లో చెప్పే రామాయణాలు, భారతాలు అప్పటికే ఎన్ని హరికథల్లో, పురాణ కాలక్షేపాల్లో విన్లేదు? ’చిచ్చీ ఈ పెద్దాళ్ళున్నారే’ అనే డయలాగ్ అప్పట్లో లేదు కానీ ఉంటే అదే అనుకొని ఉండేటోల్లం. ఎవరు అడ్డొచ్చినా షాడోని నీడలాగ అనుసరిస్తామని ఫ్రెండ్సు ప్రతిజ్ఞ చేసుకున్నాం!!!

ఇలా రకరకాల కథలు.

చదవడం లో మొదట చందమామ, బొమ్మరిల్లు, బాలజ్యోతి, ఆ తర్వాత కొంచెం తక్కువ స్టాండర్డువైన బాలభారతి, బాలమిత్ర, బుజ్జాయి, ఆ తర్వాత ఆంధ్రజ్యోతి లేదా ప్రభలో అక్కడక్కడా కొన్ని ఫీచర్సు (సినబ్బ కతలు, మిట్టురోడి కతలు, నండూరి విశ్వదర్శనం, టీ కప్పులో తుఫాను, కథాకళి, ఫిడేలు రాగాలు వగైరా), ఆ తర్వాత సీరియల్సు, ఆ తర్వాత యండమూరి, మల్లాది, చందు సోంబాబు, యర్రంశెట్టి సాయి వగైరా వగైరా....

ఈ తర్వాత లేటుగా వచ్చినా లేటెస్టుగా వచ్చినాయన షాడో గారు. మిరపకాయల పొట్లం తాలూకు పేపర్లోనూ ఏదైనా ఇంటరెస్టింగా ఉందేమో అని చదివే రోజులు. అమ్మా నాన్నా యేమో ’హిందూ’ పేపర్ చదవరా, మంగళవారం నాపొద్దు అదేదో ’నో యువర్ ఇంగిలీసు’ అని వస్తుందంట, అని టార్చర్ పెడుతూంటే, హిందూ చదివితే ఇంగిలీసొస్తుంది కానీ న్యూసు తెలీదని, న్యూసు పేపర్ న్యూసు కోసముండాల గానీ, ఇంగిలీసు కోసం గాదని తిరుగుబాటు ప్రకటించేసిన రోజులు. అప్పుడు పరిచయమైన షాడో....

షాడో స్పై అడ్వెంచర్ అని షాడో స్పై థ్రిల్లర్ అని రెండు కేటగిరీలు. ఇందులో మొదటిదే చాలామందికి ఇష్టమని నా గెస్సింగు. మొదటి దాంట్లో గంగారాం, రెండవ కేటగిరీలో ముకేషు, శ్రీకరూ, బిందూ, కులకర్ణి గారు ముఖ్యమైన వాళ్ళు. మొదటి రకం పుస్తకాల్లో షాడో ఊర్లోకి ఎంటరవుతూనే సేట్ మంఘారాం ఇంట్లో దొంగతనం చేసి, దస్తావేజులు గాల్లోకి విరజిమ్ముతాడు. ఇదంతా చెప్పడు. కేరక్టర్ల ద్వారా చెప్పిస్తాడు. ఒక పోలీసాయన షాడో కోసం తిరుగుతా ఉంటాడు. ఒక దీనమైన పాత్ర షాడో కోసం ఎదురుచూస్తూ ఉంటది. ఇట్లా కథ సాగిపోతుంది.

రెండవరకంలోనైతే షాడో ఏదో దేశంలో అడుగుపెడతాడు. దిగగానే ఫైటు. అతణ్ణి కలుసుకోవాలనుకున్న సీక్రెట్ ఏజెంట్ చచ్చిపోతాడు. ఆ మధ్యలో అక్కడికెందుకొచ్చాడో చెప్పే మినీ ఫ్లాష్ బాకు. ఆ తర్వాత చివరి వరకూ ఉత్కంఠ! ఈ షాడో ఎక్కడికిపోయినా ఒకటే భాష ఎట్లా మాట్లాడుతాడని, అతనికి వయసు మీదపడదా అని, అతను చచ్చిపోడా అని డవుట్లు వస్తే వాడికి షాడో మార్కు వంద సైడ్ కిక్ లు ఫ్రీ.

షాడో ని చూసి ’బుల్లెట్’ అని ఒక రచయిత మొదలెట్టాడు. సేం కాన్సెప్టు. అయితే అంత క్లిక్ అయినట్లు లేదు.

అప్పట్లో ఈ షాడో పుస్తకాలు ఎందరికో జీవన భృతిగా మారాయ్. ఎంతో మంది విద్యార్థులకు పరీక్షలంటే ఏదో ప్రాణసమస్య అనే ఫీలింగు కలుగనీకుండా కాపాడినయ్. ఎందరో భర్తారావులకు భార్యలతో పోట్లాడే ఛాన్స్ యీకుండా టైమ్ సేవ్ చేసి రక్షించాయ్. నాలాంటి వాళ్ళకు ఎందరికో ’చదవడం’ ఏమిటో నేర్పించినయ్. నిజంగా షాడో వచ్చినా అలాంటి పనులు చెయ్యలేడేమో గానీ ఆ ’మధుబాబు’ అనే ఆయన చేశాడు.

చాలా రోజులు మధుబాబు గారంటే షాడో లాగా ఎదురైన విలన్లను సింహనాదం చేసి, రెండుకాళ్ళతో ఎదుటి వాని గుండెపై ’ఫెడీ’ మని తన్నగలిగే శక్తిమంతుడిలాగా, నూనూగు మీసాల యువకునిలా, కుంగ్ ఫూ లో నిష్ణాతునిలా, కంటికి కనిపించనంత వేగంగా కదిలే వ్యక్తిలా ఊహించుకున్నాం. ఆయన కనీసం ’కులకర్ణి’ లా కూడా ఉండరని స్వాతి వారపత్రికలో అప్పుడెప్పుడో ఫుటో వచ్చినప్పుడు తెలిసింది. కళ్ళద్దాలు పెట్టుకుని సాదాసీదాగా ఉన్నారాయన.

కావ్యాలని, విమర్శలని, ఉత్తమ కథలని, సాహిత్యమని,చర్చలని మరోటని, మనలో చిన్నపిల్లవానికి రంగులు కొట్టి భేషజంతో పులివేషకాలాడుతున్న రోజుల్లోకి వచ్చి పడినాం. ఇప్పుడు షాడో అంటే నవ్వులాట. ఈ నవ్వులాట వెనుక ఎంత స్వచ్ఛమైన నవ్వులుండేవో! ఆ నాటి మా ఊహల పూలతోటల తోటమాలి మధుబాబు గారికి కుంగ్ ఫూ స్టైల్లో ఒక నమస్కారం.

* షాడో పుస్తకాలు కినిగె లో లభ్యం.

Monday, April 2, 2012

సింగనమల - శ్రీరంగరాయలు

అనంతపురంజిల్లా కేంద్రమయిన అనంతపురం పట్టణం నుండి తాడిపత్రి పట్టణం వైపు వెల్లే త్రోవలో సింగనమల గ్రామం ఉంది. ఆ గ్రామం పక్కన ఒక కొండ. అసలా కొండవల్లనే ఆ ఊరికా పేరు. అది "శృంగుని మల" - అంటే ఋష్యశృంగుడు తపస్సు చేసిన కొండ అట. ఇప్పుడది సింగనమల. ఆ ఊరిలో ఒక అందమైన చెఱువు కూడా ఉంది. ఆ చెఱువు పేరు - శ్రీరంగరాయల చెఱువు. ఆ శ్రీరంగరాయల గురించి తెలియాలంటే - ’చనిననాళుల తెలుగుకత్తులు సానబెట్టిన బండ మా పెనుగొండ కొండ’ గురించి, ఆరవీటి రామరాజు తర్వాత విజయనగర సామ్రాజ్యం గురించి తెలియాలి.

కృష్ణరాయల తర్వాత అచ్యుతరాయలు, ఆ తర్వాత సదాశివరాయలు, అతణ్ణి నామమాత్రంగా చేసి ఆర్వీటి రామరాజు (అళియ రామరాజు) వచ్చారని ఇదివరకు చెప్పుకున్నాము.

అళియరామరాజు రాజ్యానికి ఎలా వచ్చినప్పటికీ సమర్థుడు. ఆయనకే రామరాజభూషణుడనే కవి ’వసుచరిత్ర’ ను అంకితమిచ్చాడు. ఆ రాజు చేసిన ఏకైక తప్పిదం అదిల్షాను నమ్మి, ఆదరించడం. ఆ పొఱబాటు రాక్షస తంగడి అనే ఘోరయుద్ధానికి దారి తీసింది. ఆ యుద్ధంలో అటువైపు నిజాం షా (అహ్మదు నగరం), అతని అల్లుళ్ళు అదిల్షా, ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా అయితే ఇటువైపు రామరాజు, అతని తమ్ముళ్ళు తిరుమల రాయలు, వెంకటపతి రాయలు. యుద్ధంలో తిరుమల రాయలు, వెంకటపతిరాయలు ముందంజలోనే ఉన్నారు. కానీ వృద్ధుడైన రామరాజు యేనుగు నుండి క్రిందపడి శత్రువులకు చిక్కి శత్రువుల కత్తికెర కావడంతో ఇటువైపు సైన్యాలు పారిపోజొచ్చినాయి. ఎలాగైతేనేం - చివరికి విజయం తురుష్కుల వైపుకు మొగ్గింది.

***********************************************************************************************************

రాక్షస తంగడి యుద్ధం తర్వాత విజయనగర సామ్రాజ్యప్రాభవం నశించిందని పాశ్చాత్యులు వ్రాశారు. ఇందులో అర్థం లేదని కొన్ని శాసనాల వల్ల, మరికొన్ని కావ్యాల వల్లా, ఇతర ఋజువుల వల్లా తెలుస్తుంది. (మల్లంపల్లి సోమశేఖరశర్మ గారూ ఈ మాట ధృవపరుస్తున్నారు) యుద్ధంలో ఓడిన తర్వాత రామరాజు తమ్ముడు తిరుమల రాయలు విజయనగర రాజుల చలువరాజధాని - ఘనగిరి అనబడే పెనుగొండకు వచ్చాడు. పాడుబడిన కోటలను, అగడ్తలను, బురుజులను దండనాయకుడు సవరము చెన్నప్పనాయకుడి సహాయంతో సరిచేసుకున్నాడు. అలా రాజ్యాన్ని తిరిగి స్థాపించినాడు. (తిరుమల రాయలు తిరుపతికి పారిపోయాడని హెరాసు వ్రాశాడుట. అది చరిత్ర వక్రీకరణ)

కం ||
ఆరామ శౌరి పిమ్మట
ధీరామరశాఖవీర తిరుమల రాయం
డారాసేతు హిమవ
త్మారామారమణుడై జగంబు భరించెన్ (౧-౫౪) - వసుచరిత్ర

ఇటువైపు విద్యానగరాన్ని ఆరునెలలు ఓవర్ డ్యూటీ చేసి కొల్లగొట్టిన నవాబులు తిరుమల రాయలను ఉపేక్షించలేదు. అతడు రాజ్యం తీసుకున్న కొన్ని రోజులకే క్షయనామసంవత్సరం (క్రీ.శ. 1566) పుష్యమాసంలో కేసర్ ఖాన్ అనే వాడిచేత దండయాత్ర జరిపించారు. ఆ యుద్ధంలో కేసర్ ఖాన్ ఓడిపోయి ప్రాణం పోగొట్టుకున్నాడు. తర్వాత నూరు ఖాన్ అనే సైన్యాధికారి విభవ నామ సంవత్సరంలో తిరిగి దండయాత్ర చేశాడు. అతనికీ అదే గతి పట్టింది. ఆ తర్వాత అదిల్షా తనే స్వయంగా వచ్చాడు. అతడూ ఓడిపోయాడు. ఈ మూడు యుద్ధాల వెనుక తిరుమల రాయలకు అండగా నిలిచిన యోధుడు సవరము చెన్నప్పనాయకుడు. (ఈ విషయాలు పెనుగొండ ఉత్తరద్వారం దగ్గర ఆంజనేయస్వామి దేవళం దక్షిణ గోడపై చెక్కి ఉండేవట. నేడు శిథిలమైనట్టు కనబడుతూంది)

తిరుమల రాయడు రాక్షసతంగడి యుద్ధంలో ఒకకన్ను పోగొట్టుకున్నాడని ఒక చాటువు (అన్నాతి గూడిహరుడయి...) ద్వారా తెలుస్తూంది.

తురుష్కుల చతురంగబలాలు నిర్మూలించబడి, పెనుగొండ కొండలు ఎలా కనిపిస్తున్నాయని, నాటి భట్టుమూర్తి, నేటి రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్ముల వారూ ఇలా చెబుతున్నారు.

భట్టు మూర్తి వారు:
తిరుమలరాయశేఖరుని ధీరచమూభటరాజి యాజి భీ
కర యవనేశ్వరప్రహిత ఖాన బలంబులఁ జక్కు సేయ ని
ద్ధరఁ బెనుగొండ కొండలు మదద్విపచర్మ కపాలమాలికా
పరికరభూషితంబులయి బల్విడిగాంచె గిరీశభావమున్.

(తిరుమల రాయని సైన్యాలు తురుష్కుల చతురంగబలాలను తుక్కు చేస్తే, శత్రుసైనికుల తాలూకు మదించిన యేనుగుల చర్మాలు, కపాలమాలికలతో పరివృతమయ్యి గుట్టలు గుట్టలుగా పేరుకొని పెనుగొండ కొండలయాయిట.)

అనంతకృష్ణ శర్మ గారు:

చనిననాళుల తెలుగుకత్తులు
సానబెట్టిన బండ మా పెనుగొండ కొండ.

రంధ్రముల ప్రహరించు శత్రుల
రక్తధారలు త్రావిత్రేచిన
ఆంధ్రకన్నడ రాజ్యలక్ష్ముల
కరతి నీలపుదండ మా పెనుగొండ కొండ.

వెఱపులెఱుగని బిరుదు నడకల
విజయనగరపు రాచకొడుకులు
పొరలబోయగ కరడుగట్టిన
పచ్చినెత్తురుకండ మా పెనుగొండ కొండ.

తిరుమలేంద్రుని కీర్తి తేనెలు
బెరసిదించిన కాపుకవనపు
నిరడద్రాక్షారసంబులు
నిండి తొలికెడు కుండ మా పెనుగొండ కొండ.

చివర్లో తిరుమలేంద్రుని కీర్తి తేనెలు అంటే తిరుమల రాయలవి కావచ్చునని నా ఊహ. ఈ పాటను రాళ్ళపల్లి వారి స్వహస్తాలతో చూడాలనుకుంటే ఇక్కడ నొక్కండి.

***********************************************************************************************************

తిరుమల రాయలు ఎంతోకాలం రాజ్యం చేయలేదు. అతని తర్వాత అతని రెండవకొడుకు శ్రీరంగరాయలను పట్టాభిషిక్తుని చేసినాడు. మొదటి కొడుకు రఘునాథరాయలు యోగ్యుడు. అయితే అతని మీద సదాశివరాయలను చంపాడనే ఒక అభియోగం ఉంది. (సదాశివరాయలు ఎవరో క్రితం వ్యాసం నుండి తెలుసుకోవచ్చు). అందుచేత శ్రీరంగరాయలు రాజ్యానికి వచ్చాడు.

హరిపద భక్తశీలుడగు నా రఘునాథ నృపాలు కూర్మి సో
దరుడు సిరంగరాయవసుధావరు డాత్మగుణప్రమోదవ
త్తిరుమల రాయశేఖరవితీర్ణ మహాయువరాజపట్ట బం
ధురుడయి సర్వభూభవన ధూర్వహశక్తివహించునెంతయున్.

ఈ రంగరాయలు తండ్రికంటే శౌర్యం చూపించినాడు. ఈయన కాలంలో గోలకొండ నవాబులు రెండు సార్లు దండయాత్ర చేస్తే రెండు సార్లూ తిప్పికొట్టటమే కాక, కుతుబ్షా యేలుబడిలో ఉన్న కొండవీడు వినుకొండ దుర్గాలను సాధించినాడు.

"....శ్రీరంగరాయ శ్శ్రితభాగధేయః
ఉద్ధగిరౌస్థితః పరివిచిత్య చ దుర్జయాన్
దుర్గమకొండ వీడు వినుకొండ పురప్రముఖాన్
భూవలయకరత్న పెనుగొండపురే నివసన్
రాజతియః సమకరాది లాంఛనత" (ఎపిగ్రాఫికా కర్ణాటికా)

ఇదంతా గతించిన చరిత్ర కావచ్చు.  ఆ గోల్కొండ నవాబులను తిరుమల రాయలు, రంగరాయలు తిప్పికొట్టకపోయి ఉంటే? వాళ్ళ ప్రాభవం పెరిగి  ఆంధ్రదేశం, దక్షిణదేశమంతా తురుష్కుల యేలుబడిలోకి వచ్చి ఉంటే? వారి ప్రాభవం అప్పటితో మొదలై, నిజాముతో బలపడి ఉంటే? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం చరిత్ర చెబుతుంది.

ఈ శ్రీరంగరాయలు శృంగునిమల దగ్గర పెనుగొండకోటకు ప్రత్యామ్నాయంగా మరో దుర్గాన్ని నిర్మించుకొన్నాడు. ఆతని దుర్గం ఉన్న కొండ ’మహల్ కొండ’ - నేటి మాలకొండ. కొంతదూరంలో తటాకము త్రవ్వించుకున్నాడు. అదే శ్రీరంగరాయల చెఱువు. ఈయన అప్పుడప్పుడూ ఇక్కడికి వచ్చి విడిది చేసేవాడట. ఈయన ఇక్కడ విడిది చేసినప్పుడూ తురుష్కులు దాడి చేస్తే వారిని అప్పుడూ పారద్రోలాడట.

నాడు శ్రీరంగరాయలు తవ్వించిన చెఱువు నేడూ జనాల దాహార్తిని తీరుస్తోంది. పంటలకూ నీరందిస్తూ ఉంది. ఒకప్పటి ఆ ’జీర్ణకర్ణాట పునర్జీవసుండగు రమ్యగుణశాలి శ్రీరంగరాయ మౌళి’ - నేడు రంగరాయల చెఱువు తూముదగ్గర విరిగి, అరిగి, కరిగి పోయిన జీర్ణ శిథిలాలలో దాగి ఉన్నాడు. ఆయన అందించిన స్ఫూర్తి మాత్రం ఈ తెలుగునాటిసీమ కోలుపోదు.

Friday, March 30, 2012

కహానీ - స్క్రిప్టు యండమూరి (టూకీగా) రాస్తే?



***********************************************************
గమనిక: ఈ పోస్టు ముఖ్య ఉద్దేశ్యం వీరేంద్రనాథ్ కు పేరడీ. ఇది కహానీ సినిమా రివ్యూ కాదు.
***********************************************************

ప్రోలోగ్


"మిసెస్ విద్యా బాగ్చీ?" - సన్నగా, స్ఫుటంగా వినిపించింది పక్కనున్న చీకటి సందునుండి.

విద్యాబాగ్చీ అనబడే ఇరవై ఎనిమిదేళ్ళ అమ్మాయి పక్కకు తిరిగి చూసింది.

"మీ ఆయన అర్ణబ్ బాగ్చీ మీకు కావాలా?" పక్కన చీకటి సందునుండి వెలుగులోకి వస్తూ అన్నాడతను. సన్నగా, బలంగా ఉన్నాడతను. ఫుల్ స్లీవ్ షర్టు, కాస్తంత పైకి మడిచి ఉంది. జీన్సు పేంటు.కాస్తంత గడ్డం. అది కాదు ఆమె చూస్తున్నది. అతని కళ్ళు. వేటాడే చిరుతపులి కళ్ళలా ఉన్నాయవి.

"ఎవరు నువ్వు?"

సముద్రపు గాలి చల్లగా వీస్తోంది. దూరంగా దుర్గా దేవి నిమజ్జనం తాలూకు సందోహం వినబడుతోంది.

"తెలుసుకుని ఏం చేస్తారు?" - చిరుతపులి లానే సన్నగా నవ్వేడతను.

మి-ల-న్ దా-మ్జీ - విద్యాబాగ్చీ గొంతు నుంచీ సన్నగా కీచుగా వచ్చింది. ఆమె భయం ఆవేశాన్ని కప్పిపుచ్చలేకపోయింది. "తేగలవా? నా భర్తను తెచ్చివ్వగలవా?" హిస్టీరిక్ గా ముందుకు రాబోయింది.

అప్పుడు కొట్టేడతను. సరీగ్గా ఆమె ఊపిరితిత్తులు అంతమయి కడుపు మొదలయే చోట పిడికిలి బిగించి కంటికి కనిపించనంత వేగంతో. ఆ దెబ్బకు ఆ అమ్మాయి మూడడుగులు వెనక్కి వెళ్ళి కూర్చుండి పోయింది. బాధతో అంగలార్చుకుపోతున్నందున ఆమె ముఖంలో భావాలు కనిపించడం లేదు.

అతడు తాపీగా లేచాడు. నింపాదిగా జేబు నుండి పిస్టల్ తీసి గుళ్ళు లోడ్ చేశాడు. లేడి ఎక్కడికీ తప్పించుకుపోలేదని తెలిసిన తర్వాత పులి ఎలా తనని సమీపిస్తుందో అలా నెమ్మదిగా ఆమెను సమీపించేడు. ఆమె నుదుటికి పిస్టల్ సరీగ్గా పది అంగుళాల దూరంలో గురిపెట్టేడు.

అయిపోయింది. అన్నేళ్ళుగా తను పడిన తపన మొత్తం మరో క్షణంలో ముగిసిపోబోతూంది.  ఆమె తలపైకెత్తింది. తన ముఖం భావగర్భితంగా ఉంది. చావును ఆహ్వానిస్తున్నట్టుగా కళ్ళు మూసుకుంది. దూరంగా "దుర్గా మా కీ జై" అని భక్తుల నినాదాలు వినిపిస్తున్నాయి.

...
...

దుర్గాదేవి నిమజ్జనం లాగానే ప్రతీ కథా ఎక్కడో ఒక చోట అంతమవుతుంది.

***********************************************************

ప్రోలోగ్ కి ప్రోలోగ్


మే 25,2008.

కలకత్తా మెట్రో రైలు యథావిధిగా ప్రయాణికులని మోసుకుంటూ హడావిడిగా వెళుతూంది. క్రిక్కిరిసిన కంపార్టు మెంటు అది. స్త్రీలే ఎక్కువశాతం. రైలు వెళ్ళే ఆ రూట్లో కూలినాలి చేసుకునే స్త్రీలే ఎక్కువగా కాబట్టి అందులో ఆశ్చర్యమేం లేదు.

ఒకావిడ తనబిడ్డను సముదాయించలేక అవస్థపడుతూంది. "అలా ఏడిపించకపోతే పాలు  తాపించరాదా?" మందలిస్తున్నట్టుగా అంది పక్కనున్న ముసలావిడ. బిడ్డనెత్తుకున్నావిడ పక్కకు తిరిగి ఏదో చెప్పింది. రైలు శబ్దంలో ఆమె మాటలు ఎవరికీ వినబడలేదు. కాసేపటి తర్వాత ఆమె తన బిడ్డతో దిగిపోతుండగా, వెనుకనున్న ముసలావిడ పిలిచింది. "ఏవమ్మో నీ సంచీ" - సంచీలో పాలసీసా, అందులో పాలు. ఆ యువతి హడావుడిగా దిగిపోయింది. రైలు బయలు దేరుతుండగా ముసలావిడ పాలపీక తెరిచింది.

అదే ఆమె చేసిన తప్పు.

ఏం జరిగిందో తెలీదు. కొన్ని క్షణాల తర్వాత ఆ కంపార్టుమెంటులో అందరూ నిర్జీవంగా పడి ఉన్నారు. ఇదంతా తెలియని రైలు పట్టాలమీద ప్రయాణిస్తూ ఉంది.

రైలునుండీ ఆమె దిగుతున్నప్పుడు ఆమె పక్కన ఒకతను దిగేడు.

అతని కళ్ళు - అచ్చంగా చిరుతపులి కళ్ళల్లా ఉన్నాయి.

***********************************************************

ఆరంభం


ప్రతీ కథా ఎక్కడో ఒకచోట మొదలవాలి. కాల్పనిక కథను నిజమైన కేరక్టర్ తో మొదలు పెట్టడం మంచిది. ఈ కథకు సంబంధించి ఆ కేరక్టర్ పేరు సాత్యకి.

సాత్యకి - చిన్నవయసులోనే డిపార్టుమెంటులోకి అడుగుపెట్టాడు కాబట్టి అధికార దర్పం కానీ, హోదా కానీ అలవడలేదు. చురుకైన కళ్ళు, ఎప్పుడు చిరునవ్వుతూ ఉండే సన్నని పెదాలు, వాటిని కప్పి వేస్తూ సన్నగా, వత్తుగా అందమైన మీసాలు.

అతడు భాషాపరశేషభోగి కాడు కానీ మకరాంకశశాంకమనోజ్ఞమూర్తి. ఇక మిగిలిన విశేషణాలు కథకు సంబంధించి అనవసరం. వరూధినికి మీసాల పట్టింపు లేకపోతే ప్రవరుడికి బదులు ఇతడికే ప్రాంచద్భూషణబాహుమూల రుచి చూపించి ఉండేది. వసుచరిత్రకారుడు ఈతణ్ణి చూసి ఉంటే అనవసరంగా ముక్కు గురించి అంత అందమైన పద్యం అనవసరంగా ఎందుకు వ్రాశానా అనుకుని ఉండేవాడు.

ప్రస్తుతం పోలీసు సాత్యకి ఆ కంప్యూటర్ తో కుస్తీ పడుతున్నాడు. కాళీఘాట్ పోలీస్ స్టేషన్ దేశంలోని అన్ని పోలీసు స్టేషన్ల లానే అస్తవ్యస్తంగా ఉంది.

"ఎక్స్ క్యూజ్ మీ"

యస్ మేడం - ఎనిమిది నెల గర్భవతి పోలీస్ స్టేషన్ లో అడుగు పెట్టడం ఎన్నడూ చూడని ఎస్సై కాస్త కంగారుగా ఆమెను కూర్చోమన్నట్టు సైగ చేస్తూ అన్నాడు.

"మీరు?"

"నా పేరు విద్యా బాగ్చీ. నేను లండన్ నుండి వస్తున్నాను. మా ఆయన అర్ణబ్ బాగ్చీ రెండేళ్ళుగా కనిపించడం లేదు."

లండన్ - అనగానే ఎస్సై ముఖంలో తెచ్చిపెట్టుకున్న వినమ్రత కనిపించింది. బ్రిటిష్ వాళ్ళు భారతదేశాన్ని వదిలినా వాళ్ళ దేశంపట్లా, వాళ్ళ నగరం పట్లా వినమ్రతను ఇంకా తీసికెళ్ళినట్టు లేదు.

"చాయ్ తాగుతారా?"

"వద్దు" - మొహమాటంతో అందావిడ.

ఇప్పుడు చెప్పండి - "మీ పేరు", "మీ ఆయన పేరు", "ఆయన వివరాలు" - ఎస్సై తనే స్వయంగా రాసుకోసాగాడు. పక్కనున్న సాత్యకి కంప్యూటర్లో చూపిస్తున్న సిస్టమ్ ఎర్రర్ ను - ఓస్ ఇదెంత అన్నట్టు చూస్తున్నాడు.  తాము ఒక భయంకరమైన వలయంలో ఇరుక్కుపోతామని ఆ క్షణాన వాళ్ళిద్దరికీ తెలియదు.

వివరాలు ముగించి లేచింది విద్య. పక్కనున్న సిస్టమ్ ను చూసి, "నేను సహాయం చేయనా" అని అడిగింది. చొరవగా వెళ్ళి ఒక్క క్షణంలో సరిచేసింది. "చిన్న మెమరీ ప్రాబ్లెం అంతే" - అని సాత్యకిని చూసి నవ్వింది.

ఆమె బయటకు రాగానే ఎస్సై ఆమెను జీపులో దింపిరమ్మని సాత్యకికి చెప్పాడు.

కథ మొదలయింది.

***********************************************************

"పెళ్ళయి కొంతకాలం కాపురం చేసి పెళ్ళానికి కడుపు రాగానే ఎలా వదిలించుకున్నాడో చూశావా? నేను ముప్ఫై యేళ్ళ నుండి ప్రయత్నిస్తూన్నాను. కుదరడమే లేదు" - పక్కనున్న పోలీసతనితో చెబుతున్నాడు ఎస్సై. ఉద్యోగం తాలూకు ఫ్రస్ట్రేషన్ ను సంసారంపై చూపించే సగటు సుబ్బారావు మనస్తత్వానికి ప్రతీక ఆ ఎస్సై. ప్రస్తుతం విద్యాబాగ్చీ అనబడే ఆ లండన్ అమ్మాయిని వదిలించుకుందామన్నా వదిలించుకోలేకపోవడం వల్ల వచ్చిన చికాకును తన తోటి పోలీసుతో పంచుకుంటునే ప్రయత్నం చేస్తున్నాడు.

ఆ పోలీసులు చేయలేని పని విద్యాబాగ్చీ తనంతట తను చేసుకు పోతూంది. అప్పటికే ఆమె తన భర్త బస చేసిన హోటల్లో రూము తీసుకుంది. అతను పని చేసిన అసైన్ మెంట్ కు సంబంధించిన సంస్థ కార్యాలయానికి వెళ్ళి ఆ కంపెనీ తాలూకు మానవవనరుల అధికారిణి తో మాట్లాడి వచ్చింది. తన భర్త ఆనవాళ్ళు దొరకలేదు కానీ అతణ్ణి పోలిన మిలన్ దామ్జీ అనే ఒకతను అదే సంస్థలో పని చేస్తున్నట్టు, అతని ఆనవాళ్ళు పాత ఆఫీసు ఫైళ్ళల్లో దొరకవచ్చన్న సమాచారం సేకరించింది.


విద్యాబాగ్చీ చేస్తున్న ఈ ప్రయత్నంలో ఆమెకు సహాయపడుతున్నది సాత్యకి.

***********************************************************
ఒక సాధారణ ఎల్ ఐసీ ఏజెంటు అతను. వలయాలు గా ఉన్న కళ్ళజోడు, కాస్తంత పొట్ట, మెడపై సంచీ, ఒక చిన్న సెల్ ఫోను, ముడతలు పడ్డ ముఖం, బీదనవ్వు అతని ఆభరణాలు. రోజూ లాగే అతని ఆఫీసరు తిడుతున్నాడు. ఆఫీసరు తిట్లను తప్పించుకుందుకు ఫోనులో మాట్లాడుతున్నట్టు ఎవరితోనో ఫోనులో మాట్లాడుతున్నాడు అతను. మరి కాసేపటికి తన స్కూటర్ లో క్లయింటు దగ్గరికి బయలుదేరేడు.

లిఫ్టు లో ఒక నడివయసు స్త్రీ పైకెళుతూంది. ఆమెయే ఈతని క్లయింటు. లిఫ్టు ఆగగానే తలుపులు తెరుచుకున్నాయి. ఏం జరుగుతూంది తెలిసేలోపల ఆమె నుదుటిన కాల్చేడు. మరో బుల్లెట్టు ఛాతీలోకి దూసుకు వెళ్ళింది. తాపీగా బయటకు వచ్చేసేడు.

ఒక క్లయింటు పని అయిపోయింది. మరో ఇద్దరు అంతే. ఆ ఇద్దరు - ఒక డాక్టరు, మరో అమ్మాయి. ఆ అమ్మాయి ఫోటో సెల్ ఫోను లో అమాయకంగా నవ్వుతూంది. ఆ అమ్మాయి పేరు వి-ద్యా-బా-గ్చీ.

జాగ్రత్తగా గమనిస్తే అతని బీదనవ్వు వెనుక నిర్లిప్తతతో కూడిన క్రూరత్వం కనబడుతూంది.

***********************************************************

సీబీఐ ఆఫీసు, న్యూఢిల్లీ.

సీనియర్ ఆఫీసర్ ఖాన్ చూడ్డానికి సాధారణంగా ఉంటాడు. అతనికి ఎథిక్స్ తెలియవని, మాట్లాడ్డం రాదని, ఈ ఉద్యోగానికి అతను పనికి రాడని ఆఫీసు వర్గాల్లో కొందరు చెప్పుకుంటూ ఉంటారు. చాలా కొద్ది మందికి మాత్రమే అతడి గురించి తెలుసు.

ఖాన్ సిగరెట్టు వెలిగించాడు. అలానే మీటింగు జరుగుతున్న డైరెక్టర్ గదిలోకి సూటిగా వెళ్ళేడు. మిలన్ దామ్జీ కోసం లండన్ నుంచి వచ్చిన ఒకావిడ వెతుకుతూందన్న వార్త చెప్పదం కోసం. సీబీఐ డైరెక్టర్ ముఖంలో తొట్రుపాటు స్పష్టంగా కనిపించింది. ఆ తొట్రుపాటుకు కారణం ఆ వార్తో, లేక ఖానో సరిగ్గా తెలీదు. ఆ తర్వాత రోజు సరీగ్గా పొద్దున పది గంటలకు ఖాన్ కాళీఘాట్ పోలీస్ స్టేషన్ లో ఉన్నాడు.

***********************************************************

"నాకు ఈ పోలీస్ స్టేషన్ మరో రెండు నిముషాల్లో ఖాళీగా కావాలి"

ఆ కంఠంలో కనిపిస్తున్న అధికారానికి ఎస్సై బిత్తరపోయేడు. ఈ మధ్య పోలీసు స్టేషన్ లో ఇటువంటి వాళ్ళ తాకిడి ఎక్కువవుతూంది. "ఎవడుబే నువ్వు?" - తెచ్చిపెట్టుకున్న పోలీసు దర్పంతో అడగబోయేడు.

"అబే, ఖాన్" - ఒక బూతు మాటకు తన హోదాను జోడించి చెప్పేడు ఖాన్. మరో రెండు నిముషాల తర్వాత పోలీస్ స్టేషన్ ఖాళీ అయింది.

అక్కడికి అదే సమయంలో విద్యాబాగ్చీ వచ్చింది. ఆమెకు ఖాన్ ఎదురయ్యేడు. సిగరెట్టు పొగ ఆమెపై వదులుతూ కటువుగా చెప్పేడు. "మిలన్ దామ్జీ లేడు. సెమెక్ ఆఫీసులో రెండు వేల మంది ఉద్యోగులున్నారు. వాళ్ళల్లో మిలన్ దామ్జీ అనేవాడు లేడు. మీరు మీ అన్వేషణ మానేసి లండన్ కు తిరిగి వెళ్ళడం మంచిది"

సరీగ్గా ఇక్కడే ఖాన్ ఆ అమ్మాయిని తక్కువగా అంచనా వేసేడు.

***********************************************************

విద్యాబాగ్చీ సాత్యకి సాయంతో పాత ఆఫీసులో చొరబడి మిలన్ వివరాలు సేకరించింది. దాని సాయంతో అతని అడ్రసు, అతని బ్లడ్ గ్రూపు తదితర వివరాలు అనేకం సేకరించింది. ఈ తీగ సాయంతో సెమెక్ సంస్థలో కుట్రకు మూలకారణమైన వ్యక్తిని కూడా పసిగట్టగలిగింది. ఇటుపక్క సాత్యకి పోలీసు ఇన్ఫార్మర్ సాయంతో మరిన్ని వివరాలు సేకరించేడు.


మధ్యలో ఆమెపై మూడు హత్యాప్రయత్నాలు జరిగేయి. మొదటిది కేవలం భయపెట్టటానికయితే మిగిలిన రెండూ నిజమైనవి. ఆ రెండు హత్యాప్రయత్నాల్లో ఆ హత్యకు ప్రయత్నించిన వాళ్ళే చనిపోయేరు. అందులో రెండవవాడు కేసుకు కీలకమైన రుజువు.

***********************************************************

తన ముఖ్యమైన రుజువు హతుడయ్యాడని విని సీబీఐ ఆఫీసర్ ఖాన్ కట్రాట అయ్యేడు. కోలగా, క్రూరంగా ఉన్న అతని ముఖంపై కుడివైపు దవడకండరం బిగుసుకుని ఉంది.

చివరిగా మిగిలింది మరొక్కరు అంతే. అతను ఈ కేసుకు మూల సూత్రధారి. అతణ్ణెలా కనుక్కోవాలి. ఖాన్ కు దిగిరాక తప్పలేదు. తన జీవితంలో మొట్టమొదటి సారి విద్యా బాగ్చీ ని అర్థించేడు.

ఖాన్ అంచనా తప్పు కాలేదు. కేసు కొలిక్కి వచ్చేసింది. అయితే చివర్న క్రిమినల్ ను పట్టుకో బోయే ముందు ఒక చిన్న రివెంజ్ తీసుకోదల్చుకున్నాడు. ఆ రివెంజ్ తాలూకు విలువ విద్యా బాగ్చీ ప్రాణం. అందుకు ఏమీ చేయనవసరం లేదు. ఆమెను తన మానాన తనను వదిలేస్తే చాలు. సాత్యకిని మాత్రం దూరంగా పెట్టాలి.

***********************************************************
సాత్యకి -

ఒక వ్యక్తిలో తనకు నచ్చిన గుణం కనబడితే అది ఆరాధనకు దారి తీస్తుంది. సాత్యకికి ఆమె పట్ల ఉన్నది తనకు ఉన్న ఫీలింగు ప్రేమ కాదని తెలుసు. అయితే ఆ ఇది ఏదో అర్థం కావడం లేదని కూడా తెలుసు. కొన్ని కొన్ని ఫీలింగ్స్ కి లాజిక్ అవసరం లేదు. అతని భావం విద్యకు కూడా తెలుసు. అయితే ఈ కథ ముగింపు గురించి విద్యాబాగ్చీ కి తెలిసినంత స్ఫుటంగా సాత్యకికి తెలియదు. సాత్యకికి విద్య పట్ల స్నేహభావమే మిగిలింది. అతడు ప్రవరుడిలానే స్వచ్ఛంగా మిగిలేడు. ఆమె ప్రాణాలను కాపాడగలిగేడు. అలా ఆమెకు సహాయపడిన తృప్తి అతని మీసాల వెనుక చిరునవ్వులో గర్వంగా ఒదిగింది.


అతడి వైపు నుంచీ చెప్పడానికి ఇక ఏమీ లేదు.

***********************************************************
ఎపిలాగ్

"ఎవరు నువ్వు?"

సముద్రపు గాలి చల్లగా వీస్తోంది. దూరంగా దుర్గా దేవి నిమజ్జనం తాలూకు సందోహం వినబడుతోంది.

"తెలుసుకుని ఏం చేస్తారు?"

"తేగలవా? నా భర్తను తెచ్చివ్వగలవా?"

అప్పుడు కొట్టేడతను. సరీగ్గా ఆమె ఊపిరితిత్తులు అంతమయి కడుపు మొదలయే చోట పిడికిలి బిగించి కంటికి కనిపించనంత వేగంతో.

అతడు తాపీగా లేచాడు. నింపాదిగా జేబు నుండి పిస్టల్ తీసి గుళ్ళు లోడ్ చేశాడు. లేడి ఎక్కడికీ తప్పించుకుపోలేదని తెలిసిన తర్వాత పులి ఎలా తనని సమీపిస్తుందో అలా నెమ్మదిగా ఆమెను సమీపించేడు. ఆమె నుదుటికి పిస్టల్ సరీగ్గా పది అంగుళాల దూరంలో గురిపెట్టేడు.

అయిపోయింది. అన్నేళ్ళుగా తను పడిన తపన మొత్తం మరో క్షణంలో ముగిసిపోబోతూంది.  అతని వేళ్ళు తుపాకీ ట్రిగ్గర్ దగ్గరగా వచ్చేయి.

సరీగ్గా అప్పుడు అతను ఊహించని సంఘటన ఎదురయ్యింది. అతడెంతగా విస్మయానికి గురయ్యాడంటే  దాదాపు పాతికక్షణాలు అతడికి ఏమీ అర్థం కాలేదు. ఆ సమయం చాలు....
...
...
దుర్గాదేవి నిమజ్జనం దుష్టసంహారానికి, కాల్పనిక కథకు, దాని ముగింపుకూ, ఆ కథవెనుక స్ఫూర్తికీ  కూడా చిహ్నమే.

***********************************************************