Saturday, October 6, 2012

ఒక జీవి మినీ ఆత్మకథ!

ముగ్గుబట్టలా తెల్లగా పండిన జుట్టు, నల్లటి కళ్ళు. చక్కని ఛాయ గల శరీరం. తన పేరు సుధాకరరావు.

సుధాకరరావు లో ఎన్నో కళలు! తన పేరుకు తగ్గట్టు!

పొద్దున లేవగానే వ్యాహ్యాళికెళ్ళాలి. అయితే తను ఒంటరిగా వెళ్ళలేడు. తనకు సంబంధించిన వాళ్ళు ఎవరైనా తీసికెళ్ళాలి. ఇంట్లోవాళ్ళు తీసికెళుతుంటారు. తనకొక హోదా, స్టేటస్ ఉన్నది. తనను తీసికెళ్ళే వాళ్ళు ఆ స్టేటస్ ను కాపాడతారు, కాపాడాలి కూడా. ఒక్కొక్క సారి తనకు సాధారణ జీవుల పట్ల ఆత్రుతను, అభిమానాన్ని చూపించాలని ఉంటుంది. "నేను సైతం భువనఘోషకు వెఱ్ఱిగొంతుకు విచ్చి మోసాను" - అన్న శ్రీశ్రీ లెవెల్లో జాతి భేదాలని రూపుమాపడానికి కనీసం గొంతెత్తి అరవాలని, తన శృంఖలాలను తెంచుకోవాలని ఉంటుంది.

అయితే ప్రోటోకాల్ ఒప్పుకోదు. ఆ విషయంలో తను అస్వతంత్రుడు.

తన తిండి కూడా ప్రత్యేకం. ఆ విషయంలో కూడా తన వాళ్ళు ఎంతో శ్రద్ధ వహిస్తారు. తిండి ఒకటే కాదు, సాధారణంగా కూడా అందరూ కూడా తనంటే ఇష్టం చూపిస్తారు. అయితే ఒక్క విషయం మాత్రం తనను బాధిస్తుంది. తన తోటి వాళ్ళ లాగా స్వేచ్ఛగా తిరగాలని, పరుగెత్తాలని ఉంటుంది. ఒక్కో సారయితే గట్టిగా అరవాలనీ కూడా అనిపిస్తుంది. అయితే తను శృంఖలాబద్ధుడు. తనకు హోదా, స్టేటస్, సౌకర్యాలు, ఇలా సర్వమూ అమరాలంటే ఇది తప్పదు. స్వేచ్ఛ కావాలంటే మిగిలినవన్నీ దొరకవు. ముఖ్యంగా freedom of speech. ఎక్కడో ఒక చోట రాజీపడాలి. ఇది ఒక రాజీ లేని existential dilemma. అంతే!

స్వేచ్ఛ దొరకలేదు కదా అని ఆ కసిని మనసులో నింపుకుని తనవాళ్ళపై కక్ష గట్టే విశ్వాసఘాతకుడు కాదు తను. ప్రాణం పోయినా సరే తన వాళ్ళను రక్షించడానికి నడుం కట్టుకునే ఉంటాడు. రాత్రి పూట తనకు నిద్రపట్టదు. ఎంత చిన్న అలికిడి అయినా ఛప్పున మెలకువ కలుగడం తనకు దేవుడిచ్చిన వరం లాంటి శాపం, శాపం లాంటి వరం కూడా.

తనలో ఇలాంటి కళ ఉందని తెలిసిన తర్వాత ఆ వీధిలోకి దొంగలు అడుగుపెట్టకపోవడంలో ఆశ్చర్యమేముంది?

ఒకమారు తను తన వాళ్ళతో వ్యాహ్యాళి కెళుతుంటే తనలాంటి శృంఖలాబద్ధమైన మరొక ప్రాణి ఎదురొచ్చింది. ఆ ప్రాణికి హాయ్ చెబుదామని పరిచయం పెంచుకుందామని మనసు పీకింది. తనవాళ్ళు ఆ రోజు యే కళనున్నారో యేమో, తనను కాస్త చూసీ చూడనట్లుగా వదిలారు. సహజీవిని పలుకరించి తన గురించి వివరాలు తెలుసుకుని జీవితంలో సేద తీరిన
ఆ క్షణాలు మరపురానివి. అయితే తనకు ప్రోటోకాల్ సడలించడానికి ’అసలు’ కారణం వేరే ఉందని తెలిసింది. హు! అందరూ ఇంతే!

ఓ మారు తనకు జబ్బు చేసింది. ఎంత హడావిడి పడ్డారో అందరూ? డాక్టర్ దగ్గరకు తీసికెళ్ళారు. అక్కడ డాక్టర్ చేతిలో సూదిని చూడగానే కళ్ళు బైర్లు కమ్మాయి. ఎన్నడూ బర్రున చీది కూడా ఎరుగని జీవితం కదా! అయితే డాక్టర్ తాలూకు బలప్రయోగం నిర్దాక్షిణ్యంగా జరిగింది. అందరూ ఓదార్చారు.

మరో రోజు ఎవరో కొత్తవాళ్ళు ఇంటికొచ్చారు. కాసేపటికి అందరూ నన్ను మందలించడమే. ఇంతకూ అక్కడ జరిగినదేమిటి? ఆ వచ్చిన కొత్త వ్యక్తులు నమ్మకస్తుల్లా లేరు. స్వీయ చాదస్తం ఎలాగైనా ఉండనీ కాక, అలాటి వాళ్ళ గురించి తన వాళ్ళకు చెప్పడం మర్యాద కాదా? అలా చేయడం తప్పా? చెబితే వినరు, సరే వాళ్ళబాధలేవో వాళ్లే పడనీ. అయితే ఇదే
అలవాటు కొంపముంచిందొక రోజు.

(దుర్)అలవాటు ప్రకారం ఇంటికి వచ్చిన పెద్ద మనిషిని నఖశిఖపర్యంతం చూసి, అతనిపై అనుమానాన్ని వ్యక్తం చేయగానే - నన్ను ప్రాణంగా చూసుకున్న వాళ్ళు కర్ర ఝళిపించారు. ఇది శరీరంపై కాదు, మనసుపై కొట్టిన దెబ్బ.

కానీ!

ప్రతి కుక్కకు ఒకరోజు వస్తుంది. తనకు కూడా. తనూ కుక్కే!
ఈ మజ్జన ఊరకుక్కలకు జూలీ,టామీ, స్నూపీ లాంటి ఇంగిలీసు పేర్లు, ఇంట్లో కుక్కలకు తెలుగు పేర్లు డిసైడు చేస్తన్నారు. అటువంటి వాళ్ళు దొరకటం అదృష్టం. వాళ్ళపై విశ్వాసం నిరంతరంగా ఉంటుంది. అయితే తన బ్రతుకు మాత్రం కుక్క బ్రతుకే. ఇదే existential dilemma అంటే!

(చాలారోజుల తర్వాత రామనాథరెడ్డి గారి బ్లాగు చదివి, అక్కడ నా వ్యాఖ్య చూసి ఈ సొల్లు రాశాను)

Friday, September 14, 2012

వీణ వేణువైన మధురిమ!


ఆయన పాటలో ఆయన వేషం లానే పటాటోపాలు ఉండవు. పెద్ద పెద్ద సమాసాలు, బిగువైన పదబంధాలు, ఊపిరి తిప్పుకోలేని అద్భుతాలు లేవు. అలా రాయలేక కాదు. అవసరం లేక అలా రాయడాయన. చిన్న చిన్న తెనుగు పదాలతో మనసులను మైమరపించగలిగిన కలం ఆయనది. ఆయన పెన్నులో ఇంకు వాడతారో లేక తేనె వాడతారో తెలీదు కానీ రాసిన పాటలో మాత్రం మాధుర్యం కారిపోతూ ఉంటుంది.

ఒకపక్క బాలు, జానకి, మరోపక్క తెరపై నటించడానికి ముచ్చటైన జంట రంగనాథ్, ప్రభ. ఇంకేముంది? బాలు కు తోడు జానకి గారు, నటించడానికి చక్కనైన జంట ఉంది కాబట్టి "పూలు గుసగుసలాడేనని" పాటలోలాగా, గాయకుడు, నటుడు కలిసి రచయిత ను, సంగీత దర్శకుడిని తుక్కు రేగ్గొట్టాలి. కానీ అలా జరగలేదు. బాలు గొంతులో మాధుర్యం, జానకి గొంతులో నయగారాలు ఆ అపురూపమైన సాహిత్యానికి పక్క వాయిద్యాలుగా చేరిపోయాయి. మనోహరమైన సంగీతానికి పల్లకీలు మోసినాయి. వేటూరి, రాజన్ నాగేంద్ర గారలు చిరస్మరణీయులు అయ్యారు. వేటూరి గారి కలం వేణువు, రాజన్ నాగేంద్ర గారల సంగీతం వేణునాదమూ అయినాయి.

*************************************************************************

ఈ పాట ఇంటింటి రామాయణం సినిమా లోనిది. అనగనగా ఒక డాక్టరు. ప్రవృత్తి రీత్యా కవి. చిన్న చిన్న కవితలల్లుతుంటాడు. గొప్పింటి బిడ్డ. ఆయనకు నచ్చిన అమ్మాయితో వివాహమైంది. మనసైన వాడు. అమ్మాయి అణకువ, అందమూ కలబోసిన చక్కని చుక్క. వారి దాంపత్యం, ప్రేమ పాటగా జాలువారింది.

ప్రేమ పాట కాబట్టి ప్రేమ, మనసు, అనురాగం, దాంపత్యం, హృదయం, మమత, ప్రాణం ఇలాంటి శబ్దాల్లో ఒక్కటైనా వినబడాలి మరి.

చిత్రం! అవేవీ ఈ పాటలో లేవు. మరో చిత్రం - ఆ సినిమాలో నాయకుని ప్రవృత్తి కవిత. ఆ ’కవిత’ ను ఒదల్లేదాయన. అక్కడా చాలా అర్థం ఇరికించాడు. వేటూరి కలం ఎలా మెలికలు తిరిగిందో చూడండి.

పల్లవి:

వీణ వేణువైన సరిగమ విన్నావా
ఓ.... తీగ రాగమైన మధురిమ కన్నావా
తనువు తహతహలాడాల చెలరేగాల
చెలి ఊగాల ఉయ్యాలలీవేళలో...


అబ్బాయి మనసు వేణువు, అమ్మాయి మనసు వీణ. మనసు కు బదులుగా అనురాగాన్ని కానీ, ఆరాధనను కానీ దేన్నైనా ప్రతిక్షేపించుకోవచ్చు. ఎంత క్లాసుగా ఊహించవచ్చో, అంత మాస్ గా కూడా ఊహించుకోవచ్చు. అది వేటూరి స్పెషాలిటీ!

వేటూరి కలం చిలికించిన ’ప్రాస’ లీలను ఇక్కడ చదువుకోండి. ఈ పాట గురించి వివరించి స్వారస్యం చెడగొట్టటం వద్దు.

’కదిలే అందం కవిత....అది కౌగిలి కొస్తే యువత’ - అబ్బాయీ నీవు రాసే కవితలు కాదు, నీ ఎదుట కదిలే అందాన్ని చూడలేదా? ఆ అందాన్ని కౌగిట్లో చేరిస్తేనే నీ యౌవ్వనానికి సార్థకం....కాదంటావా?....

పాఠకవర్యా! ఎన్ని అర్థాలు ఊహించుకుంటారో ఊహించుకోండి. ఇది మీకు విందుభోజనం....ఇదే వేటూరి ఆహ్వానం.


సరే. పాట చదువుకున్నారు కదా. ఇప్పుడు సంగీతానికి వద్దాం. ఇప్పుడు పాటను పల్లవి ఆరంభం ముందు వరకూ వినండి. పాట ఆరంభంలో వీణ! ఆ వీణ అలా మెలమెల్లగా వచ్చి మురళీనాదంతో లీనమవడం - అంటే వీణ వేణువైన సరిగమ, తీగె రాగమైన మధురిమ ను గమనించారా?  ట్యూను తో సంగీతదర్శకుడు భావాన్ని చెబితే, ఆ భావాన్ని మనసుతో పట్టుకుని అందుకు అనుగుణంగా పాట వ్రాయడం వేటూరికి చెల్లింది.




సరిగ్గా అర్థం కాకపోతే మరోసారి పాటను చూస్తూ వినండి.


మొదటి చరణం జానకితో మొదలెడితే, రెండవ చరణం బాలు తో మొదలు. రెండు చరణాల మధ్యలో హమ్మింగ్. వేటూరి కలం ప్రాస! ఆహా! ఎంత అందమైన symmetry?

ఈ పాటలో జానకి "తహ తహ" లాడాల అన్నప్పుడు పరవశమూ, బాలూ "అహాహా లలలా" అని రాగం తీసినప్పుడు ఉన్న అలవోక, అద్భుతంగా ఉన్నా, "పూల గుసగుస లోలా" డామినేట్ చేయలేదు. వాళ్ళ పప్పులు వేటూరి ముందు ఉడకలేదు. అలాగే - ’కదిలే అందం కవిత’ అన్నప్పుడు నాయిక అందంగా సిగ్గు పడటం, ’చెలి ఊగాల ఉయ్యాల లీవేళలో’ - అన్నప్పుడు నాయిక, నాయకుల మధ్య అందమైన బిట్ వంటివి - సంగీత మాధుర్యాన్ని పెంచాయే గానీ సంగీతాన్ని మర్చిపోయే విధంగా కళ్ళకు పని చెప్పలేకపోయాయి. 


రాజన్ నాగేంద్ర గారల దమ్ము అది! ఇంకా రాజన్ నాగేంద్ర ల గురించి తెలియాలంటే ఈ పాట మాతృక , కన్నడ సినిమా పాటను చూడండి. కన్నడ పాట విరహ గీతం. తెనుగు పాట ఆహ్వాన గీతం. రెంటికీ దాదాపుగా ఒకే ట్యూను? ఎలా సాధ్యం? అది రాజన్ నాగేంద్ర గారి ఇంద్రజాలం. ఈయన పాటల్లో నాకు తెలిసి వినలేనివంటూ ఒక్కటీ లేవు. అంత మధురమైన సంగీతం ఆయనది.



ఈ పాట సాహిత్యానికి, సంగీతానికి సంబంధించి నా ఆల్ టైమ్ ఫేవరెట్. ఇంటింటి రామాయణం సినిమాకు ’హొంబిసిలు’ అనే నవల ఆధారితమైన కన్నడ సినిమా మూలం.