ఓషో ...

"Never born and Never Died. Only visited the planet earth between ...". పుణే లోని ఓషో సమాధి పై వ్రాసి ఉన్న వాక్యం అది. ఈ జగతిని నలుమూలలా ఎంతో మంది తమ భావజాలంతో పరిపుష్టం చేసారు, మానవ జాతికి దిశానిర్దేశం చేసారు. వారిలో శాస్త్రవేత్తలూ, కవులూ, దార్శనికులూ, తత్వవేత్తలు, వగైరా వగైరా..

భారతావని విషయానికి వస్తే, అదీ 20 వ శతాబ్దంలో, భారత ప్రజల ఆలోచనా విధానాన్ని ప్రభావితం చేసిన మొదటి 100 మంది వ్యక్తుల్లో ఓషో (భగవాన్ రజనీష్) ఒకడు. (ఇండియా టుడే వారి ఓ సర్వే ప్రకారం). ఓషో జీవితం భారతీయులను అంతగా ప్రభావితం చేయడానికి కారణం పరిశీలిస్తే -

ఓషో చిన్నప్పటి నుండే rebellious భావాలు కలవాడట. Rebellious కి, reactive కి మౌలికంగా ఓ తేడా. reactive అంటే, (సమాజపు) విలువలను ప్రశ్నించడం. Rebellious అంటే, ఆ విలువల ప్రాతిపదికను ప్రశ్నిచి, తద్వారా, ఆ విలువల సారాన్శాన్ని వ్యక్తిగతంగా ఆవిష్కృతం చేసుకోవడం. Rebelious is neither for or againest the society. He is for himself. చిన్నప్పటి నుంచే, తన ఇంట, తనకు తెలిసిన సమాజంలోనూ పాటించే విలువలను ప్రశ్నించే వాడట. ఇక కాలేజీ చదువులోనూ, మామూలుగా అందరు చదివే సబ్జెక్ట్లు కాక, తత్వా శాస్తాన్ని ముఖ్య అంశంగా ఎంచుకున్నాడుట. (ఓషో, JK, ఇద్దరూ, తము బోధించేది, తత్వం అని, తాము తత్వ వేత్తలని ఒప్పుకోరు).

ఇక ఓషో బోధలన్నీ, దాదాపుగా, సమాజంలో శతాబ్దాల తరబడి పాతుకుని ఉన్న విలువలను ప్రశ్నించేవిగా ఉంటాయి. మతం, పవిత్ర గ్రంథాలు, సమాజంలో గొప్ప గా చూడబడే వ్యక్తులు (గాంధీ, వినోభా భావే, మదర్ తెరిస్సా, శంకరాచార్యులు, ఇతర వర్గానికి చెందిన సన్యాసులు వగైరా), సమాజంలో గౌరవంగా, ఆదర్శంగా చూడబడే విలువలు (పెళ్ళి, ఆచార వ్యవహారాలు వగైర), వీటన్నిటిని ప్రశ్నిచడం, సమాన్యులెవరూ ఊహించని విధంగా విశ్లేషించడం, ఈ శతాబ్దంలో ఒక్క ఓషో కే చెల్లింది.

తన జీవన విధానం కూడా అలాగే ఉంటుంది. 99 రోల్స్ రాయస్ కార్లు, పుణే లో అత్యంత ఆధునికమైన ఓ ఆశ్రమం, ప్రపంచం నలుమూలలా శిష్యులు, కానీ, ఆఖరు రోజుల్లో, ఇమ్మిగ్రేషన్ సూత్రాలను ఉల్లంఘించాడన్న నేరంపై అమెరికా లో నిర్బంధితుడు అయి, అక్కడే తనపై విషప్రయోగం జరిగి, ఆ తరువాత ప్రపంచంలో 25 దేశాలు తనకు వీసాలు నిరాకరించి, చివరి రోజుల్లో పుణే లోని తన ఆశ్రమంలోనే మరణం...

ఇక వివిధ అంశాలలో తన భావాలను పరిశీలిద్దాం.

మతం.
--------

ఓషో దృష్టిలో వ్యవస్తీకరించ బడ్డ మతం (హిందూ, కిరస్తానీ, బౌద్ధ, జైన వగైరా) ఏదైనా హానికారియే. అందుకే ప్రతీ మతంలోని మతబోధకుల మీద ధ్వజమెత్తాడు ఆయన. పూరీ శంకరాచార్యులు, దిగంబర జైన గురువులు, రాధా స్వామి సంఘ గురువు, పోప్ వగైరా అందరి మీద ఎన్నో విమర్శనాత్మక వాఖ్యలు, కొన్ని సందర్భాల్లో వ్యక్తిగతంగా సభల్లో సవాలు చేయడాలు వంటివి చేశాడు. ప్రపంచం లో అనేక మతాల ప్రాదుర్భావనకు ఆద్యులయిన వారి మీద, వారు బోధల మీద ప్రసంగించిన ఓషో, వారి తదనంతరం జర్గిన మత వ్యవస్తీకరణ ను మాత్రం నిరశించేడు.

దార్శనికులు
-----------

దాదాపు ప్రపంచం లోని గొప్ప దార్శనికులందరి మీద ఓషో సాధికారికంగా వ్యాక్యానించాడు. బుద్ధుడు, జీసస్, పతంజలి, కృష్ణుడు,మీర, కబీర్, గోరఖ్, అష్టా వక్రుడు, లవు త్సు, డయోజినిస్, హెరాక్లిటస్, జెన్ గురువులు, సూఫీ సాధువులు, బాల్స్, చివరకు జిడ్డు కృష్ణమూర్తి (కొన్ని సందర్భాల్లో)...వీరందరి మీద ఓషో అందంగా, అద్భుతంగా, ఆలోచింపజేసేట్టుగా, సాధికారికంగా వ్యాఖ్యానించేడు. అలాగే, వీరి బోధల మీదాను. ధమ్మ పదం, ఉపనిషత్తులు, యోగ, తంత్ర, సెర్మన్ ఆన్ ద మవుంట్, తావ్ తె చింగ్, జెన్ గురువుల బోధలు ఇలా...వివిధ మతాల మీద, ఆయా మతాలకు మూల పురుషుల మీద ఓషో చేసిన వ్యాఖ్యలు, ప్రపంచంలో ఇంకెవ్వరూ చేసి ఉండరు అన్నది అతిశయోక్తి కాబోదు.

నిత్యజీవిత విషయాలు

----------------------------

ఓషో ప్రవచనల్లో కనిపించే ఓ ముఖ్య అన్శం ఏమంటే, అవి అలౌకికంగా, తాత్విక చర్చల్లా కాక, నిజ జీవిత సమస్యలకు, దైనందిన జీవితంలో మానవుడు ఎదుర్కునే మౌలిక సమస్యలకు అన్యయించి చెబుతున్నట్లు ఉంటాయి. అవీ, ఒకింత హాస్య చతురత తో కూడి ఉంటాయి. ఒక్కో సారి, తన శ్రోతలకు ఉలికిపాటు కు గురి చేసే అసభ్యమైన జోకులు చెప్పడమూ, ఈయనకే చెల్లింది. అదే విధంగా, తన బోధల్లో పశ్చిమ దేశాల మనస్తత్వానికి సంబంధించిన వస్తు ప్రపంచానికి (material world) కు, తూరుపు దేశాల మనస్తత్వానికి చెందిన ఆముష్మిక చింతన నూ అద్భుతంగా
సమన్వయ పరచడం కనిపిస్తుంది. ఓ రకంగా తన బోధల సారాన్శం "జోర్బా ద బుద్ధ" . జోర్బా ఓ గ్రీకు సుఖ పురుషుడు. బుద్ధుడు మానవీయ ఆముష్మిక చింతనకు వారధి. వీరిద్దరి సమన్వయమే ఓషో బోధ. ఇంకో కోనం లో చెప్పాలంటే, "Be a laughter un to yourself", బుద్ధుడి "Be a ight un to yourself" కి anomaly.

శృంగారం

-------------

ఓషో శృంగారం పై మొదటి సారి " Sex and the super consciousness" అన్న మకుటంపై కొన్ని వరుస వ్యాఖ్యానాలు చేశాడు. అది ఆ తర్వాత పుస్తకంగా వెలువడింది. ఆ పుస్తకం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఓషో కు ఎంతో మంది శత్రువులను సంపాదించి పెట్టింది. ఎందుకంటే, ఓషో భావనలు తర తరాలుగా పేరుకుని ఉన్న చాందస భావాలకు గొడ్డలిపెట్టు లాంటివి. వ్యవస్తీకృతమైన ప్రేమ - పెళ్ళి (marriage) పైన ఓషో భావనలు దిగ్భ్రాంతికరంగా ఉంటాయి. (పెళ్ళి పైన JK భావనలు కూడా ఇంచుమించు ఇలాంటివే. ఇద్దరి భావనల మధ్య సారూప్యం చాలా వరకు మనం గమనించ వచ్చు). ఇక ఆ పుస్తకం ఓని super consciousness (అపూర్వ చేతన) గురించి - ధ్యానం అన్నది, నిశ్చేతన (Unconsciousness) నుంచి అపూర్వ చేతన (super consciousness) కు తీసుకెళ్ళగలిగితే, శ్రంగారం చేతన (Consciousness) నుంచి అపూర్వ చేతన (Super consciousness) కు తీసుకెళ్ళ గలుగుతుంది అని చెబుతాడు.

ధ్యానం

-------------

మన 20 వ శతాబ్దంలో మానవుని వేగవంతమైన జీవితం నుండీ కాస్త విరామం కల్పించి, విశ్రాంతి నివ్వడానికి అనేక ధ్యాన పద్ధతులను ఓషో Meditation centreలో పొందుపర్చేడు. ఓషో ధ్యాన పద్ధతులను తీహార్ వంటి జైళ్ళలో నేరస్తులపై అవలంబింప జేసి, కాస్త పరివర్తన దిశగా అడుగులు వేయినిన ఘనత కిరణ్ బేడీ కి దక్కుతుంది.

ఓషో గురించిన ఈ పరిచయం, సముద్రం లో ఓ బిందువు లాంటిది మాత్రమే. అంతర్జాలం లో (http://www.osho.com/) అనేక ప్రవచనాలు, audio, video, textగా లభ్యం అవుతున్నాయి. యు త్యూబ్ లోనూ ఎన్నో వీడియోలు దొరుకుతాయి. అయితే, ఓషో గురించి తెలుసుకోవాలంటే, మనల్ని మనం ప్రశ్నించుకునే ధైర్యం (మనం తర తరాలుగా నమ్మిన విలువలను) ఉండాలి. అలాకాకపోతే, ఓషో గురించి ఆలోచించడం అనవసరం.

చివరగా వివిధ విషయాలపై ఓషో పుస్తకాలలో కొన్నిటిని పేర్కొంటాను.

Autobiography of a spiritually incorrect mystic

Zen, Zip, Zap, Zest and Zing (జెన్ సూత్రాలపై - ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా చదివిస్తుంది ఈ పుస్తకం)

The goose is out (చాందస భావాలపి గొడ్డలిపెట్టు)

I am the Gate(జీసస్ పై)

Krishna, the man and his phiosophy- కృష్ణున్ని సామాన్య మానవుడి గా చిత్రీకరిస్తూనే పురుషోత్తముడిగా ఆవిషరించిన ప్రవచనాల సారాన్శం)

The white lotus, Never born Never Died, A cup of Tea, Yoga-the alpha and the omega - ఇవన్నీ వరుసగా, బోధిధర్ముడు, తావ్, జెన్, పతంజలి వీరి మీద వ్యాఖ్యానాలు.
............