మనకు విజయ నగర సామ్రాజ్య ముఖ్య పట్టణం, సాహితీ సమరాంగణ చక్రవర్తి, కృష్ణ రాయల గారి రాజధాని హంపి తెలుసు. ఈహంపి విరూపాక్ష స్వామి మొదట హంప లో వెలిసాడట. ఈ హంప నుండీ రాయల వారు విరూపాక్ష స్వామి ని హంప కు తరలించాడని ఓ కథనం. దానికి సాక్ష్యంగా హంప లో విరూపాక్ష స్వామి శిథిల దేవాలయం ఇప్పటికీ ఉంది. హంప నుండి విరూపాక్షుడు వెళ్ళడం వల్లే విరూపాక్షుడు కొలువున్న పట్టణం హంపి అయింది అని ఐతిహ్యం.
మా ఆవిడ తాలూకు వారు ఈ గ్రామానికి శ్రోత్రియందార్లు. వాళ్ళ ఇంటి పేరు అవధానం వారు. వీళ్ళకు ఈ గ్రామం సమీపాన 200 ఎకరాల సుక్షేత్రమైన మాగాణి ఉండేదట. మాగాణి పండించటానికి 2 చెరువులు కూడాను. గ్రామ కక్షల వల్లో, అధికారుల అలసత్వం వల్లో, మరే కారణాల వల్లో అవన్నీ ఉడిగిపోయి, ఇప్పుడు కేవలం 20 ఎకరాలు, ఎండిన చెఱువులు మిగిలాయి. ఈ గ్రామానికి ఉన్న ఇంకొక ప్రాముఖ్యత వజ్రాలు. (ఎంతైనా ఒకప్పటి రతనాల సీమ కదా) గ్రామంలోని పాడుబడ్డ శిథిలాల మధ్య, పంటపొలాల్లోనూ, కొందరు గ్రామస్తులకు వజ్రాలు దొరికాయి (ట) . ఇప్పటికీ అలాంటి వజ్రాల కోసం అన్వేషించే వారు ఉన్నారు.
ఆ వజ్రాల సంగతి ఏమో తెలియదు కానీ, నాకు మాత్రం ఓ నిధి దొరికిందీ వూళ్ళో. అవి పాత చందమామలు. మా ఆవిడ తాలూకు మామగారొకాయన ధన్యజీవి. ఎన్నో చందమామలు, కాశీమజిలీ కథలు మొదలుకుని, యద్దనపూడి సులోచనారాణి నవలల వరకు అనేకం సేకరించేడీయన. (సహస్ర చంద్ర దర్శనం తర్వాత ఈ మధ్యే ఆయన కాలం చేసారు )1955 మొదలుకుని 60, 70 వ దశకంలోని అనేకమైన చందమామలు, కొన్ని బొమ్మరిల్లు, బాలమిత్రలూ, ఇంకా కొన్ని పాకెట్ సైజులో ఉన్న చిట్టి చిట్టి జానపద నవలలూ ఓ పెద్ద అట్టపెట్టెలో పెట్టి తీసుకు వచ్చేము.
(ఈ మధ్య కొత్త పాళీ గారు ఏదో బ్లాగులో కామెంటు రాస్తూ, పాత బొమ్మరిల్లులోని చమత్కార శ్లోకం కథ, ఆడ కవిత్వం, మగ కవిత్వం గురించి భోజరాజు,కాళి దాసు చెప్పుకున్న ముచ్చట్ల గురించిన కథను ఉదహరించేరు.. ఆ బొమ్మరిల్లు కూడా మొన్నే చదివి సంతోషించాను. అలాగే అప్పటి బొమ్మరిల్లు పుస్తకాలలో చమత్కార శ్లోక కథ తో పాటూ, తెనాలి రామకృష్ణుని కథ, ఖరభ శరభుల కథ, ఇంకా కథా సరిత్సాగరం, ప్రముఖ రచయిత మల్లాది గారి చిన్న చిన్న కథలూ (ఓ పేజి కథలు) కనిపిస్తాయి.)
ఇంకా అక్కడ నులక మంచం పై నిద్ర, వాళ్ళ పాత ఇల్లు, పొగచూరు, కట్టెలపొయ్యి, వర్షం వస్తే మిద్దె పైకెక్కి మూయాల్సి వచ్చే గవాక్షాలు...ఓహ్! వాళ్ళ కాడెద్దు కి పృష్టానికి కాస్త ఎడంగా స్వస్తిక్ గుర్తు ముద్రించారు. అచ్చోసిన ఆంబోతు అంటే అదేనేమో? (నాకు పల్లె జీవితం గురించి పెద్దగా తెలియదు).
ప్రతీ సంవత్సరం ఆనవాయితీ గా హనుమజ్జయంతి జరుపడం ఓ ఆచారం వారికి. ఈ సంవత్సరం హనుమజ్జయంతి తాలూకు కొన్ని స్మృతులు (ఇవిగో).
ఎన్ని రక్తపు మడుగులకు సాక్షీభూతమయిందో, మాఇంటి ఈపాతకాలం నాటి కత్తి (కరవాలం)...
తిరిగి వస్తున్న దారిలో అనంతపురం ఇస్కాన్ దేవస్థానం సందర్శించినప్పుడి ఫోటోలు కొన్ని...
