Friday, November 19, 2010

పుష్పక విమానం

.. ఆ సినిమా గుర్తుందా? సింగీతం శ్రీనివాసరావు, కమల్ హాసన్ ల కాంబినేషన్లో మాటలు లేని సినిమా. ఇప్పుడు వచ్చే మాటల సినిమాలకన్నా వేయిరెట్లు అర్థవంతమైన సినిమా కదూ! ఆ సినిమాలో పీ.ఎల్.నారాయణ ఓ బిచ్చగాడు. కమల్ ఓ రోజు అతని ఎదురుగా నిలబడి రుపాయ కాయిన్ అలా అలవోకగా తిప్పుతుంటాడు. నా దగ్గర డబ్బుంది చూడు అన్నట్టు. అప్పుడు బిచ్చగాడు తన చొక్కామడతల్లోంచి, చిరిగిన జేబులోంచి, నడుము దగ్గర పేంటు మడతలోంచి ఒక్కోనోటు చూపిస్తూ, చిరిగిన తన బొంత మరుగున నోట్ల కట్టలు చూపిస్తాడు. విస్తుపోవడం కమల్ వంతు. నిజమైన బిచ్చగాడు తనేగా అనుకుంటాడు.

ఈ సినిమాలో ప్రతి ఒక్కరికి తన రోజు కాకపోయినా, తన క్షణాలైనా వస్తాయని చెబుతున్నట్టు ఉంటుంది. ఈ రోజు డీవీడీ చూస్తూంటే నాకు మర్చిపోయిన మిత్రుడు కణ్ణన్ గుర్తొచ్చాడు. నిరుద్యోగిగా నా జ్ఞాపకాలూ గుర్తొచ్చాయ్.

పదేళ్ళ ముందుమాట. ఆ రోజుల్లో నేను సాఫ్టువేరు నేర్చిన నిరుద్యోగిని. నా రూమ్మేట్ కణ్ణన్ - ఓ చిరుద్యోగి. అతడి ఉద్యోగం - హోటల్ పుష్పక్ - అదేనండి బెంగళూరు విండ్సర్ మేనర్ (ఆ సినిమాలో కనబడే హోటలదే) అనబడే ఐదుచుక్కల పూటకూళ్ళ ఇంట్లో రూమ్ బాయ్ గా.

************************************************************

బెంగళూరు యశ్వంతపురా లో ఒకానొక నిరుద్యోగుల భవనంలో నేనూ కణ్ణనూ రూం మేట్లు. మాకు తోడుగా, నల్లులు, హాస్టలు వాడు సప్లై చేసిన బెడ్డూ, దానిపైన అసహ్యమైన బెడ్ షీటూ తోడు. అలాగే అనేకమైన కబుర్లూ, స్వాతి వారపత్రికలో డబ్బా న్యూసు (అదేనండి బాక్స్ ఐటమ్) లాంటి మసాలా కబుర్లూ, వెకిలి నవ్వులూ రాత్రి పదకొండు వరకూ హస్కూ - ఇలా జీవితాన్ని అనుభవిస్తున్న రోజులు.

అప్పుడు నేను నిక్షేపం లాంటి ఇంజినీరు ఉద్యోగం మానుకొని, సాఫ్టు వేరు నేర్చుకుని మృదులాంత్ర ఉద్యోగవేటలో ఉన్నాను. నాతో భావసారూప్యం కలిగిన వాళ్ళు - తాతబ్బాయ్, శ్రీధరు, చంద్రమోహన్ (CM), కిశోర్ ఇలా ఓ గేంగు. అందరిదీ ఒకే ఆశయం. సాఫ్టువేరు ఉద్యోగం సంపాదించాలి. యే అమెరికాకో వెళ్ళిపోయి, ’అనుభవించు రాజా...’ అని పాటేసుకోవాలి. ఆ సదాశయప్రాప్తికి మేమంతా తపిస్తూ ఒకచోట చేరగా - నాకు రూమ్మేటుగా కణ్ణన్ వచ్చాడు.

కణ్ణన్ కన్యాకుమారి నుండి వచ్చాడు. పొట్టచీలిస్తే ఇంగ్లీషు అక్షరం ముక్క లేదు. తమిళం మాత్రమే వచ్చు. అట్లాగే డబ్బులూ లేవు. నాన్న డ్రైవర్ అట. డ్రైవర్ పనికి పోతానంటే వద్దని బెంగళూరికి తరిమాడట. పల్లెటూరి వాడు కాబట్టి - విజయకాంత్ లా నల్లగా నిగనిగలాడే దేహఛాయ, కాయవాటు శరీరం. లా చదువుతాడట. సాయంకాలం కాలేజీలో. బెంగళూరికి వస్తూనే ఎవరిని పట్టాడో, ఎలా పట్టాడో తెలీదు, ఓ చిరుద్యోగం సంపాదించాడు. ఆ ఉద్యోగం - ఇందాకే చెప్పానుగా.

ఉద్యోగంలో చేరిన మొదటి రోజు పార్టీ ఇచ్చాడు, నాకూ మరో అబ్బాయికి మాత్రమే. పార్టీ ఐటమ్సు ఏవంటే - నేతిలో వేయించిన ముంతపప్పు, వేరుశనగ పలుకులు, ఫ్రూట్సు కొన్ని ఇలా. పార్టీ బావుంది సరే, ఆ తర్వాత కూడా అప్పుడప్పుడూ వాడి టేబుల్ మీద ఫ్రూట్సూ, ఇలాంటి రసభరితమైన ఐటమ్స్ కనబడేవి. ఆ సీక్రెట్ విప్పాడు ఓ రోజు. అవన్నీ అతను పనిచేసే హోటల్ లో రూములో అతిథులు ఓపన్ చేయకుండా వదిలేసిన ఐటమ్స్. వాటిని అలా పట్టుకొచ్చే వాడు.

కణ్ణన్ నాతో ఇంగిలీషు చెప్పించుకునే వాడు. బ్రదర్ అంటే నాగరికంగా ఉంటుందని, అలానే పిలిచేవాడు. అతని దృష్టిలో నేనో చిన్నసైజు మేధావి. నా బతుకేమో, కమల్ హాసన్ బతుకు. ఉన్న కొన్ని డబ్బులు ఎన్ని రోజులొస్తాయో, ఆ తర్వాత ఎలా గడపాలో, బంధువుల్లో ఎవరికి పాగా వెయ్యాలో, ఉద్యోగం ఎప్పుడొస్తుందో, ఇలా ఏదీ తెలియని పరిస్థితి.

కణ్ణన్ - ఆ రోజు ఓ డబ్బా న్యూస్ మోసుకొచ్చాడు. విండ్సర్ మేనర్ లో కమల్ హాసను, ఓ కొత్తమ్మాయి, కలిసి వచ్చార్ట. ఆ కొత్తమ్మాయి ’భలే’ ఉందట. అదృష్టవశాత్తూ కమలూ, ఆ అమ్మాయి ఎక్కిన లిఫ్టులోనే వీడు ఎక్కాడట. ఇంతలో ఎవడో అదే లిఫ్టులో ఎక్కి కమల్ పక్కనున్న కొత్త హీరోవినుతో వేషాలెయ్యబోతే, కమల్ లిఫ్టు ఆపి, ’త్రో హిమ్ అవుడ్’ అని అరుస్తూ, బయటికి గెంటాడట. ఇది అతను బుర్రకథలా నాకూ, మరొకతనికి చెపుతూ ఉంటే, మేము మధ్యలో ఆగా, ఓగో (తమిళంలో అలానే అంటారు) లతో రాత్రి పదిన్నర వరకు పరవశించాము.

ఆ న్యూసును నేను కాకిలా నా ఇంకో వృత్తం (సర్కిలు) మిత్రుల దగ్గరకు మోశాను. ఆ పరమసత్యాన్ని వాళ్ళూ ధృవీకరించారు. ఎందుకంటే, కమల్ నటించిన ’హే రామ్’ సినిమా ఆడియో ఫంక్షను ఉందని వాళ్ళకు అభిజ్ఞవర్గాల భోగట్టా దొరికింది. హేరామ్ సినిమాలో హీరోవిను కొత్తామె. ఆ డీటైల్ కూడా కణ్ణన్ న్యూస్ తో సరిపోతూంది. బిగ్రేడు... కాదు బ్రిగేడు రోడ్డులో అదేదో కాసెట్ల దుకాణంలో ఆ ఫంక్షను.

మరుసటి రోజు - నా దగ్గరున్న రూముతాళం పోగొట్టుకో(బడ)డంతో, విండ్సర్ మేనర్ హోటల్ కు నేనూ, ఇంకొకడూ ముందుగా ఫోను చేసి వెళ్ళాం. కమలూ, కొత్తమ్మాయి కనిపిస్తారేమోనన్న ఆశతో ఓ అరగంట పైగా చూశాం, కణ్ణన్ వెళ్ళిపొమ్మని, తనకు అడ్డవుతుందని బతిమాలుతున్నా వినకుండా. ఊహూ. అన్ సక్సెస్. తర్వాత శనివారం - ఒకానొక వాకిన్ ఇంటర్వ్యూలో హెచ్ ఆర్ వారి ద్వారా ’గెట్ బాక్ టు యు’ అని గెంటించుకుని, బిగ్రేడు రోడ్డుకు దారితీసింది మా మిత్రబృందం. అక్కడ హేరాం ఆడియో రిలీజు. అదుగో అక్కడ వసుంధరాదాస్ అనబడే ఆ అమ్మాయి దర్శనం విజయవంతంగా ముగించాం. అప్పుడావిడ జీన్సుపాంటు వేసుకుంది. సినిమాలో చూస్తే ఆమేనా అనిపించింది.

రోజులిలా గడుస్తుంటే, నా దగ్గర డబ్బులైపోయాయ్. అప్పుడో రోజు కణ్ణన్ ను అడిగేన్నేను - నాకు ఓ చిన్న ఉద్యోగం దొరుకుతుందా అని? ఏ కళనున్నాడో - బ్రదర్ నువ్వు బాగా చదువుకున్నావు. అట్ల చదువుకుంటే ఉద్యోగాలివ్వరు. టెన్త్ వరకు మాత్రమే చదివానని చెప్పు. నేను ప్రయత్నిస్తానన్నాడు. అలా రెండువారాలు గడిచాయ్. కణ్ణనూ ఎవరినో పట్టాలని చూస్తున్నాడు, ఆ వ్యక్తి దొరకలేదు.

సరిగ్గా అప్పుడే - నాకు సాఫ్టువేరు ఉద్యోగం వచ్చింది. హాయిగా విండ్సర్ మేనర్ లో రకరకాల హీరో, హీరోవిన్లను చూసే అదృష్టం పోయింది. సరే, ఉద్యోగంలో చేరాను, కానీ ఆ నెల గడవడానికి డబ్బు లేదుగా. అందుకు కణ్ణన్ దగ్గర ఆరొందలు అప్పుచేశాను. నెల తిరిగిన తర్వాత కణ్ణన్ కు ఆరొందలతో బాటు, వేయించిన వేరుశనగలు, ముంతపప్పు, వాటికి కాంట్రంస్టింగ్ సరుకు, వగైరాలతో ఓ చిన్నసైజు హోటల్లో ఘనమైన పార్టీ కూడా ఇచ్చా. ఆ తర్వాత కొన్ని రోజులకే మకాం మార్చాను. తర్వాత కణ్ణన్ కనిపించలేదు. ఇప్పుడెక్కడున్నాడో?

************************************************************

ఆ తర్వాత నాకూ రెండేళ్ళక్రితం ’ఇంటర్ కాంటినెంటల్ మిడ్ ప్లాజా’ అనబడే ఐదుచుక్కల పూటకూళ్ళ ఇంట్లో, తొమ్మిదవ అంతస్తులో, జకార్తా అనబడే ఓ నగరంలో ఓ నెలరోజులు గడిపే అవకాశం వచ్చింది.

************************************************************

ఈ రోజు పుష్పక్ సినిమా లాప్ టాపులో చూస్తుంటే గుర్తొస్తున్నాడు. ఈ సినిమా షూటింగు విండ్సర్ మేనర్ లో జరిగిందని తెలిస్తే ఎలా ఎక్సైట్ అయేవాడో!

************************************************************

Tuesday, October 26, 2010

జయజయ....

ఆదిత్య 369 గుర్తుందా? సకుటుంబ సమేతంగా చూడగలిగిన కొన్నేకొన్ని బాలకృష్ణ సినిమాలలో అది ముఖ్యమైనదని మా ఇంట్లో పెద్దలు నొక్కకుండనే వక్కాణించేవాళ్ళు. ఆ సినిమాలో ఒకానొక దృశ్యంలో కృష్ణదేవరాయలు విష్ణువు మీద ఓ పద్యం చదువుతాడు (పాడతాడు), తనదేవేరితో కలిసి దేవాలయంలో కులదైవాన్ని పూజిస్తున్న సందర్భంలో. ఆ పద్యం ఇక్కడ చూసి రండి. తర్వాత మాట్లాడుకుందాం.

ఈ సినిమా మొదటిసారి చూసినప్పుడు నాకీ పద్యం తెగనచ్చేసింది. పాడుకోడానికి పాటలా ఉంది, స్తోత్రంలానూ ఉంది. అలాగని కఠినంగా లేక, చాలా లయాత్మకంగా ఉంది. ఇదేం పద్యమబ్బా అని చాలాసార్లు అనుకున్నాను. ఈ పద్యం రాయల వారు పాడారు కాబట్టి, ఆముక్తమాల్యద లోనిదని ఇన్నాళ్ళూ అనుకుంటూ వస్తున్నాను . ఆముక్త మాల్యద లో చాలా పద్యాలు వ్యాఖ్యానం ద్వారా విన్నప్పటికీ, చదివినప్పటికీ ఈ పద్యం గురించి ఎవరూ ఎందుకు మాట్లాడట్లేదా అనిపించేది. తెలుగుపద్యం - కామేశ్వరరావు గారిని ఈ పద్యం గురించి చాలాసార్లు అడగాలనుకుని మర్చిపోయాను.

- ఈ పద్యం అల్లసాని పెద్దన గారి మనుచరిత్రలోనిది. నాకు ఈ మధ్యనే పాతపుస్తకాల దుకాణంలో వావిళ్ళ వారి మనుచరిత్రము, రాఘవపాండవీయము దొరికాయి. ఈ రోజు మనుచరిత్రం సౌరభాన్ని ఆస్వాదించాలని, (ఆఘ్రాణించాలని కూడా) మనసుపుట్టి ఓ పేజీ తెరవగానే చప్పున ఈ పద్యం కనిపించింది. 

ఆరవ ఆశ్వాసంలో, స్వారోచిషునికి హరి ప్రత్యక్షమయితే ఆయనను స్వారోచిషుడీ విధంగా పొగడుతాడు.

జయజయ దానవదారణకారణశార్ఞ్గరథాంగగధాసిధరా
జయజయ చంద్రదినేంద్రశతాయుతసాంద్రశరీరమహఃప్రసరా
జయజయ తామరసోదరసోదరచారుపదోజ్ఝితగాంగఝరా
జయజయ కేశవకేశినిషూదన శౌరి హరీ దురితాపహరా

అర్థం :
దానవ = అసురుల
దారణకారణ = భేదమునకు హేతువులైన
శార్ఞ్గ, రథాంగ, గదా, అసి, ధరా = విల్లు, చక్రము, గద, ఖడ్గము తాల్చినవాడా
జయజయ
చంద్ర దినేంద్ర శతాయుత, సాంద్ర శరీరమహః ప్రసరా = చందురుల, ఆదిత్యుల, పదిలక్షలయొక్క విస్తారమైన శరీరకాంతినిపోలిన శరీరకాంతి కల్గినవాడా
జయజయ
తామరసోదర = పద్మాంతర్భాగమైన కెంపుకు
సోదర = సమానమైన
చారు = మనోహరమైన
పద ఉజ్ఝిత = పాదములనుండి వదలబడిన
గాంగఝరా = గంగానదీప్రవాహము కలిగినవాడా
జయజయ
కేశవ = మంచికేశములు కలిగినవాడు/బ్రహ్మరుద్రులకు పుట్టుక అయినవాడు అని రెండర్థాలుట (శోభానాః కేశాః యస్య సః, కశ్చ, ఈశశ్చ కేశౌ, తావస్మిన్ స్తః ఇతి కేశవః)
కేశినిషూదన = కేశి అనే రాక్షసుని చంపిన
శౌరి = శూరవంశోద్భవుడా
హరీ = హరీ
దురితాపహరా = వృజినములణఁచి వేయువాడా
జయజయ.

ఈ పద్యంలో మరో చక్కటి విశేషముంది. ఇది "కవిరాజవిరాజితము" అన్న ఛందస్సు. ఈ ఛందస్సులో ప్రత్యేకత మొదట నగణం తో మొదలై, ఆ తర్వాత 6 జ గణాలు ( లఘువు, గురువు, లఘువు), చివర్లో వ గణం తాలూకు దీర్ఘం తో ముగుస్తుంది. ఇదో అద్భుత లయ. ఎంత చక్కనిదంటే - మా చిన్నారి మొన్నామధ్య - విశ్వనాథ్ సినిమా, సప్తపది లో ఇదే ఛందస్సులో ఓ పాటని చూస్తూ (వింటూ), పాట ముగిసిన తర్వాత ఆ పాట తాలూకు మకుటాన్ని వచ్చీరాకుండా పాడుకుంది. ఆ పాట/స్తోత్రం ఊహించారా?

అయిగిరి నందిని నందిత మేదిని విశ్వవినోదిని నందినుతే
సురవర వంద్య విరోధిని వాహిని విష్ణువిలాసిని జిష్ణునుతే
భగవతి హేసితి కంఠకుటుంబిని భూరికుటుంబిని భూరికృతే
జయజయహే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే

(ఇప్పుడు "తమ్మి" (సంహిత) కు పై శ్లోకం చివరిపాదం వచ్చేసింది. ) ఈ ఛందస్సు కాస్త అరుదైనది అనుకుంటున్నాను. ఈ ఛందస్సులో ఏ కవులు వ్రాశారో తెలియకుండా ఉంది. మనుచరిత్రలో మాత్రం రెండు సందర్భాలలో ఈ ఛందస్సు ఉపయోగించాడు కవి.

ఈ రోజు నిదురకు ముందు చక్కటి అనుభూతి. తెలుగు సాహిత్యంలో నాకు చాలా ఇష్టమైన కవి అల్లసాని పెద్దన. (అనేక విధాలుగా ;-)) ఆయన పద్యమే నేను చాలాకాలంగా వెతుకుతున్నదని తెలియటమూ, నాకు నచ్చిన ఛందస్సులో ఉందని తెలియటమూ (ఈ పద్యం ఈ ఛందస్సులోనిదని ఊహించలేదు. పుస్తకం చూసిన తర్వాతే తెలిసింది) ....చాలా బావుంది.

ఈ ఛందస్సు గురించి, ఇతరకవుల ప్రయోగాలను ఎవరైనా తెలిపితే చాలా బావుంటుంది.