నీ యబ్బ గంటు...

"అమ్మలూ, ఆవెక్కడ? ఆవు ఏది?" అమ్మమ్మ పాపను బుజ్జగిస్తూ, అన్నం తినిపించాలని చూస్తుంది.

"యా య్యా" (నాన్న దగ్గరికి వెళతాను)

"ఇదో, కాకి వచ్చె చూడు" నానమ్మ

"యా య్యా" (నాన్నా)

"పోవే పో..నీ యబ్బ గంటు.."

"నీ యబ్బ గంటు" ఈ పదం నేను చిన్నప్పటి నుంచి వింటున్నాను. ఇలాంటిదే "నీ పాసు గూల". ఈ ప్రయోగాలు మా ఇళ్ళల్లో సర్వసాధారణం. ఇవి తిట్లు గానో, దూషణలు గానో అనిపించలేదు. అయితే అర్థం మాత్రం ఖచ్చితంగా తెలియదు. బాల్యంలో ఓ సారెప్పుడో సంస్కృతం మాస్టారొకాయన వీటికి అర్థం చెప్పినట్టు గుర్తు. ఆ మాస్టారు విశ్వనాథ వారి శిష్యుడు. అగ్నిహోత్రావధాన్లు, పాషాణపాక ప్రభువూను. అయితే మంచి పాండిత్యం గలవాడాయన. మా మిత్రులలో ఒకతన్ని మేము "గురూ" అనే వాళ్ళం. మా మాస్టారు అది చూస్తే తిట్టేవాడు. "గురు" శబ్దాన్ని అలా ఎవరికి పడితే వారికి అన్వయించకూడదని.

"గంటు అంటే ముడి లేదా బంధం. ఇంకో అర్థం గాయం అని. ఇంకాస్త విశదంగా చెప్పాలంటే పేగు బంధం, పేగు ముడి. అబ్బ గంటు అంటే, అబ్బ తాలూకు పేగు ముడి, అంటే అబ్బకు అమ్మ. నానమ్మ.

నీ యబ్బ గంటు పోతుందా? అంటే, మీ నానమ్మ చచ్చిపోతుందా? అన్నట్టు అర్థం" ... ఇదీ ఆయన చెప్పిన అర్థం. ఆ వివరణ కరెక్టో, కాదో నాకు తెలియదు. కనుక్కుందామంటే, ఇది సామెత కూడా కాకపోయె. (సామెతల మీద పుస్తకాలున్నాయి కదా మనకు) ఆ వివరణ నిజమైతే, ఆ ప్రయోగం దూషణే కావాలి, తెలిసి ప్రయోగించినా, తెలియక ప్రయోగించినా.

"సంస్కృతం తెలుగు వాడి అబ్బ గంటు." - ఇది ఒక కవి చెప్పిన మాట. వివరాలు మర్చిపోయాను కానీ, చెప్పినాయన ఓ కవి అన్నది మాత్రం గుర్తుంది. ఇలాంటిదే మరో ప్రయోగం "పాసు గూల". ఇందాకటి మా మాస్టారు, దీన్నీ నిరశించాడు, అయితే ఆయన ఏ అర్థం చెప్పాడో గుర్తు లేదు.

సంస్కృతంలో ఓ శ్లోకం.

"యస్యాపి సర్వత్ర గతిః స కస్మాత్
స్వదేశ రాగేణ హ్రియాతి ఖేదమ్
తాతస్య కూపోయమితి బ్రువాణః
క్షారం జలం కే(కా)పురుషాః పిబన్తి"

ఎక్కడ జరుగుబాటవుతుందో అక్కడకు వెళదాం. మన దేశం, మన ఊరు అని పెట్టుకుంటే పనులు జరుగవు. మా నాన్న కట్టించిన బావి అని చెప్పి, ఉప్పు నీళ్ళు ఎవరు (పనికి రాని వాళ్ళు) తాగుతారు?

సంస్కృత తాత = తెలుగు నాన్న. (ఎంతయినా తెలుగు యూత్)

ఈ తాతస్య కూపానికి "అబ్బ గంటు" కు బాదరాయణ సంబంధం ఏదైనా ఉందేమో? అయితే ఇలాంటి సామెత తెలుగులో ఒకటుంది. చాలా మందికి తెలిసినదే. "మా తాతలు నేతులు తాగారు. మా మూతులు వాసన చూడండి."

పిజ్జాతురాణాం....

పిజ్జా అన్న పదం వింటే నాకు తమిళంలో "పిచ్చె" అన్న పదం గుర్తుకొస్తుంది. "పిచ్చె" అంటే, భిక్ష, తిరిపెం అని మీనింగు. అసలు బ్రెడ్డంటేనే చిన్నప్పటి నుంచీ అదో రకమైన విరక్తి. ఎందుకంటే, చిన్నప్పుడు యే జ్వరమో వచ్చినప్పుడు ఇంట్లో వాళ్ళు డాక్టరు దగ్గరకు తీసుకెళ్ళడం, ఆ డాక్టరు కాసేపు నాలుకా అదీ చూసేసి, తడి గుడ్డతో గొంతులు కోసే వాడిలాగా మౌనంగా సూదిలోకి మందు ఎక్కించటం, కస్సున దాన్ని పొడవటం, ఆ తర్వాత బాధకు ఉప్పు రాస్తున్నట్టుగా "బ్రెడ్డు", "హార్లిక్సూ" తిని చావమని సలహాయించటం...ఈ ఎపిసోడ్లు, దూరదర్శన్ లో సుత్తి వేలు కథల్లాగా అనేక సార్లు రిపీట్ అవడం వల్ల, బ్రెడ్డు మీద తీవ్రమైన విరక్తి పేరుకుపోయింది. ఈ పిజ్జా కూడా పులివేషం వేసుకున్న బ్రెడ్డు లాంటిదే కాబట్టి, బ్రెడ్డు మీద విరక్తి పిజ్జా అన్న డొమైను కు కూడా విస్తరించింది.

అయితే, బ్రెడ్డు చెల్లెలొకటుంది. దాని పేరు "బన్ను". ఈ బన్ను నాకో క్రష్షు. ఇది కూడా చిన్నప్పుడే మొదలయ్యింది. మా ఇంటికి ఓ ఫర్లాంగు దూరంలో ఓ కాకా హోటలొకటుండేది. ఆ "కాక చేట" టీ కలపడంలో నిష్ణాతుడు. టీ తో పాటు బన్నులూ, బిస్కట్లూ సీసాల్లో ఉంచేవాడు. ఆ టీ, బన్ను కాంబినేషను, అప్పట్లో చిరంజీవి, రాధ కాంబినేషన్ లా వెలిగిపోయేది. ఇళ్ళల్లో శుద్ధంగా పెట్టిన కాఫీ తాక్కుండా, బయట కాకా హోటల్లో టీలు, బన్నులు తాగటం పట్ల నిరసన తీవ్రంగా ఉన్నా, "కుచ్ పీనా హైతో కుచ్ ఖోనా హై" అనుకొని ఆ నిరసన లెక్క చేసే వాళ్ళం కాదు నేను మా మిత్రబృందమూ.

ఉద్యోగరీత్యా పూనాకి వెళ్ళిన మొదట్లో, బన్ను యొక్క పోలీమార్ఫిక్ ఫాం వడాపావ్ (వడాపాం అని ధ్వనించింది మొదటి సారి విన్నప్పుడు) పరిచయమయింది. వడాపావ్ అన్న టైటిల్ "పొడలపాము" లాగా వినిపించినా, త్వరగానే నాకు వడాపావ్ తో లవ్ అఫయిర్ మొదలయ్యింది. (అసలు మరాఠీ స్నేక్స్ పేర్లన్నీ అలానే ఉంటాయి. మిసళ్ పావ్ అనే స్నేక్ పేరు విన్నప్పుడు నాకు మిస్సయిలు గుర్తొచ్చింది) బాచిలర్ అన్న పదానికి ఓ అర్థం - స్నానానికి "లైఫ్ బాయ్" సబ్బు, గెడ్డం గోకడానికి "భారత్ బ్లేడు", అన్నానికి బదులు "వడాపావ్" వాడేవాడని ఓ అర్థం. బస్టాండుకు దగ్గర్లో "జోషీ వడే వాలే" అని ఒక వడల దుకాణం ఉండేది. వడాపావ్ లు హాట్ కేకుల్లా అమ్ముడయేవక్కడ. వాడి దగ్గర అలవాటయిన వడాపావ్ డ్రగ్ పూనా వదిలేంతవరకు నన్ను వదల్లేదు.

ఆ ఎపిసోడు తర్వాత బన్ను మరో రూపమూ పరిచయమయింది. ఓ సారి నేను, మా కజిన్స్ ఇద్దరం కలిసి కర్ణాటక టూరుకెళ్ళాము. జోగ్ ఫాల్స్,ఉడుపి, శృంగేరి, ఆగుంబె, కొల్లూరు వగైరా, జోగ్ ఫాల్స్ కెళ్ళాలంటే సాగర్ అనే చోటికి వెళ్ళాలి. ఆ సాగర్ అనేచోట టిఫిన్ చేద్దామని ఆగాము. బేరర్ ని పిలిచి ఏమున్నాయని అడిగితే, కన్వెన్షనల్ ఇడ్లీ వగైరాలతో, ఆ సర్వరు చెప్పిన మరో పేరు "బన్స్" - మంగళూరు బన్స్. బాండ్ - జేమ్స్ బాండ్ అన్నట్టుగా చెప్పాడా సర్వరు. అచ్చ తెనుగులో ఆ బన్స్ ను "అరటి పండు లంబా లంబా" అని పిలవచ్చు. ఎందుకంటే మంగళూరు బన్స్ ను అరటి పండు,మైదా పిండి కలిపి చేస్తారుట. చాలా బావుందది. బెంగళూరులో ఈ మధ్య బస్టాండ్ దగ్గర "ప్రియదర్శని" (రామకృష్ణ) అన్న హోటల్లో ఈ మధ్య ఇంట్రొడ్యూస్ చేశారు దీన్ని.

బన్ను, దాని రూపాంతరాల మీద లైకింగు ఉంది కాబట్టి పిజ్జానూ అప్పుడప్పుడూ క్షమించేయాలనిపిస్తుంటుంది. మా కఛేరీ (ఆఫీసు) కు ఏ గెస్టు వెధవ దాపురించినా బలయ్యేది పిజ్జాకే. అలానే ఏవైనా మీటింగులవీ ఉన్నప్పుడూ, చీకటి పడేంతవరకు ఆఫీసులో దొబ్బించుకున్నప్పుడు, "పిజ్జాలో రామచంద్రా" అని అంగలార్చాల్సిందే మేము. కాబట్టి పిజ్జా పీడ మాకు అప్పుడప్పుడూ తప్పదు. నేను "వెగ"టేరియ్యన్ని కాబట్టి, పిజ్జాలంటే, దానిపైన చీజు, టమోటాలు, కాప్సికమ్మూ ఇలాంటివే తెలుసు నాకు. ఈ కాప్సికం అంటే నాకు మొదట్లో తెలిసేది కాదు. మా కన్నడ కజిన్ ను అడిగితే, తను స్పష్టమైన కన్నడలో "దొణ్మిణసిణ కాయి" అని చెప్పేడు దాని టైటిల్ ను. అప్పుడర్థమయ్యింది. ఓ సారి ఇంటికి తీసుకొస్తే మా నాన్న దాని ఖరీదెంతని అడిగేడు. చెప్పాన్నేను. "పగలు దోపిడీ" అన్నాడాయన. బ్రెడ్డు ముక్క కాస్త రోస్ట్ చేసి, పైన కాస్త వెన్న, టమేటా ముక్కలు వేసినందుకు ఇంత రేటా? ఏమోరా, ఏం పీడనో ఏమో ఇది అన్నాడు. నాకూ అలానే అనిపిస్తుంది, పిజ్జా కోసం ఎగబడే మా ఫ్రెండ్స్ ని చూసి.

"పిజ్జాతురాణాం న ధనం న జిహ్వా".

ఓ రెండు పిజ్జాలు తినడం కన్నా, కాస్త పెరుగన్నం తింటే మనసుకు నెమ్మది. అలా ట్యూన్ అయిపోయింది నా మనసు.

మొదటి సారి బెంగళూరు ఇస్కాన్ కు వెళ్ళినప్పుడు ఓ ఘాతుకం చూశాను. అసలా ఇస్కాను నాకు గుడిలా అనిపించదు. ఫైవ్ స్టార్ వర్షిప్ సెంటర్ లా ఉంటుందది. అక్కడ స్వామి వారి ప్రసాదాల లిస్టులో పిజ్జాను పెట్టారు. అలా దాన్ని "సర్వాంతర్యామి" ని కూడా చేశేసారు అప్రాచ్యులు. (అప్రాచ్యులు - నిందాపూర్వకం కాదు)

భవిష్యత్తులో మా పాప ఇడ్లీ బదులు కార్న్ ఫ్లేక్స్, భోజనం బదులు పిజ్జా అడుగుతున్నట్టు భయంకరమైన కల వచ్చింది నిన్న నాకు.ఏదైనా శాంతి చేయించాలి. తప్పదు.