*************************************
సూడాన్ దేశం ఆఫ్రికాలో అతి పెద్ద దేశం. మన భారత దేశంలో మూడు వంతులు ఉంటుంది సుమారుగా. జనాభా 4 కోట్లు (మాత్రమే). దేశం లో దక్షిణ (సగ) భాగం పర్వతాలు, అరణ్యాలు అయితే, మిగిలిన భాగం ఎడారి. దేశమంతటా ప్రవహించే నైలు నది.
దేశానికి పడమర దిశగా, సరిహద్దులో ఉన్న ప్రాంతం పేరు దార్ఫుర్.
సూడాను గురించి గూగిలిస్తే, మనకు ఎదురయ్యే లంకె లలో ఎక్కువ భాగం ఆ దార్ ఫుర్ కి సంబంధించినవే.ఓ నాలుగు సంవత్సరాల క్రితం ఆ దార్ఫుర్ ప్రాంతంలో సుమారు 2 లక్షల మంది పిల్లలు, ఆడవాళ్ళు అని లేకుండా, దారుణంగా హత్య చేయబడ్డారు. హత్యలు, మానభంగాల రాక్షస కాండతో ఆ ప్రాంతం అట్టుడికి పోయింది. లక్షల మంది నిరాశ్రయులై, పక్కన ఉన్న చాడ్ దేశానికి వలస వెళ్ళి కాందిశీకులుగా మారారు.
సూడాన్ అన్న పదానికి అర్థం "నల్ల వాళ్ళ భూమి" (land of blocks) అట. అక్కడ సాధారణంగా రెండు వర్గాల ప్రజలు కనిపిస్తారు. కారునలుపు రంగులో ఉన్న ఆఫ్రికనులు (నీగ్రోలు), కాస్త ముదురు గోధుమ వర్ణంలో ఉన్న ఆఫ్రో అరబ్బు జాతి వారు. (మాకు ఈ తేడా కనిపించింది, మేము చూసిన జన సమూహాల్లో).
ఆ ఆఫ్రికనులు అబ్దుల్ వహిద్ అల్ నుర్ అనే అతని నేతృత్వంలో 1992 లో Sudan Liberation Movement / Army అనబడే పార్టీ స్థాపించి, స్థానికుల (భూమి పుత్రుల) సమస్యలను పరిష్కరించుకోవాలనుకున్నారు. ఆ తర్వాత జరిగిన ఎన్నికలలో National Islamic front కేవలం 10 శాతం ఓట్ళ తేడాతో ఓడిపోయింది. ఆ పార్తీ జెనెరల్ అల్ బషిర్ అధికారం హస్తగతం చేసుకుని, వెంటనే SLM మీద "జిహాద్" ప్రకటించి, దక్షిణ సూడాన్ లో నూబా పర్వత ప్రాంతాలపై దాడి చేయించి, భయంకరమైన ఊచకోతకు నాంది పలికాడు. ఆ మారణహోమంలో సుమారు 5 లక్షల మందిని చంపించాడని ఓ అంచనా. కొన్ని సంవత్సరాల పాటు స్తబ్దుగా ఉన్న NLM, తిరిగి దార్ఫుర్ దగ్గర ఓ గ్రూపుగా ఏర్పడి, కార్యకలాపాలు ఆరంభించసాగింది. ఈ సారి అల్ బషిర్, సూడాను లో ఆఫ్రో అరబ్బు తెగకు చెందిన జంజవీద్ అన్న తెగకు ఆయుధాలు అందించి, ఇంకో మారణ హోమానికి నాంది పలికాడు.పాశ్చాత్య ప్రపంచం, UN దీనికి స్పందించి, అక్కడ రక్షణ శిబిరాలు ఏర్పరిచి, సహాయక చర్యలు చేపట్టారు. అయితే ఈ వ్యవహారం అంతా, అమెరికనులు, యూరోపియనులు, సహాయం పేరు తో జొర్బడి, సూడానులో ఉన్న తైల వనరుల ఆధిపత్యం కోసం ఆడుతున్న నాటకం అని అక్కడ అనేకమంది మనసులో సందేహం.
ఆ సంక్షోభం మీద ఇంకా అనేక వివరాలు అంతర్జాలంలో కనిపిస్తాయి.
మేము వెళ్ళినది రాజధాని ఖార్తూమ్ కు. ఇది అటు దార్ఫుర్ కు, ఇటు దక్షిణ ప్రాంత అడవులకు చాలా దూరం. అందువల్ల మాకు అక్కడ ఎలాంటి అవాంతరాలు ఎదురుకాలేదు.
అయితే ఓ రోజు...
ఆ రోజు పొద్దున ఆఫీసుకు వెళ్ళే దారిలో అనేకమంది రోడ్డుపైన జెండాలు పట్టుకుని, నినాదాలు చేస్తూ కనిపించారు. జాగ్రత్తగా గమనిస్తే (తేడా స్వల్పమే అయినా) వాళ్ళందరూ ఆఫ్రికన్లు అని గుర్తించవచ్చు. మధ్యాహ్నం భోజనం తర్వాత బాల్కనీ దగ్గర నిలబడి ఉన్నాం. మా ఆఫీసుకు కాస్త ముందు నగరంలో ఓ ప్రధానమైన కూడలి. అక్కడ మిలిటరీ దుస్తుల్లో కొంత మంది. పొద్దున బస్సుల్లో, బోక్సు ల్లో కనిపించిన ఆ విప్లవ కారులు ఆ కూడలి వద్ద గుమి గూడి కనిపించారు. ఇంతలో మేము చూస్తుండగనే కొన్ని కాల్పులు, భాష్ప వాయువు ప్రయోగం, నినాదాల జోరు మిన్నుముట్టాయి. మాకు అరబ్బీ రాదు కాబట్టి, ఏమీ అర్థం అవలేదు.ఆ భాష్ప వాయువు ప్రయోగానికి, స్వల్పంగా మాకు కళ్ళల్లో కాస్త మంటగా అనిపించడంతో లోనికి వెళ్ళాము. మా క్లయింట్ తో అడిగేము, ఆ గొడవ ఏమిటని. తను చెప్పినది, నిత్యావసర వస్తువుల ధరల పెరుగుదలకు వ్యతిరేకంగా జనాభా చేస్తున్న బందు అని. అప్పటికి నాకు దార్ ఫుర్, సూడాన్ సంక్షోభం గురించి తెలియదు., కాబట్టి పట్టించుకోలేదు. నిజమే కామోసు అనుకున్నా.
ఇంకో విషయం చెప్పటం మరిచాను. మేము ఖార్తూమ్ నగరంలో రోమింగ్ టెస్ట్ కోసం వెళ్ళినప్పుడు, వూరి శివారులలో ధ్వంసమైన ఓ ఫాక్టరీ చూసాము. అది ఓ కెమికల్ ఫాక్టరీ. దాని గురించి అప్పుడు మాకు తెలియలేదు. (దాని ఫోటో తీసుకోలేదు, నిషిద్ధం కాబట్టి) తర్వాత ఓ రోజు అక్కడ ఒకతనితో మాటల సందర్భంలో తెలిసిన వివరాలివి.
ఆ ఫాక్టరీ ప్రపంచం మొత్తాన్ని గడగడలాడించిన ఓ తీవ్రవాది తాలూకుది (అని చెప్పబడుతోంది).
ఆ వ్యక్తి ఒసామా బిన్ లాడెన్.
ఆ కర్మాగారంలో రసాయన ఆయుధాల ఉత్పత్తి జరుగుతోందని, పాశ్చాత్యులు ఎవరో దాడి జరిపి ధ్వంసం చేశారట. అక్కడ అలాంటిదేమీ లేదని, అక్కడి అభివృధ్ది ని ఓర్వలేక పాశ్చాత్యులు చేసిన ఆగడం అని అక్కడ కొంతమంది స్థానికుల వాదన. నిజానిజాలు భగవంతుడికే తెలియాలి.
దార్ఫుర్ ఉదంతానికి ప్రత్యక్ష సాక్షి మా అపార్ట్మెంట్ లో పని చేసిన మూసా అనే కుర్రాడు.
ఫోటోలో నల్లనయ్య మూసా. పక్కన మా కొలీగు.
మూసా తల్లిదండ్రులూ, బంధు వర్గం మొత్తం దార్ఫుర్ లో చంపబడ్డారు. ఆ తర్వాత ఏ పుణ్యాత్ముడో తనను తీసుకొచ్చి, ఇక్కడ పనిలో పెట్టేడు. ఎప్పుడూ నవ్వుతూ ఉండే వాడు. ఆఫ్రికనుల వద్ద ఓ విషయం గమనించవచ్చు. వారు అమాయకులు.వారికి వచ్చినది, చెప్పింది చేయడం మాత్రమే.సొంతంగా ఓ విషయాన్ని ఆలోచించి, ఆచరణలో పెట్టే సామర్థ్యం అంతగా కనిపించదు వారిలో. మూసా కూడా అలాంటి వాడే. వాష్ బేసిన్ తాలూకు ఊడిపోయిన నీటి ట్యూబును బిగించమంటే ఓ రోజు "కుల్లు ముశ్కిలా" అన్నాడు, నవ్వుతూ. (కుల్లు ముశ్కిలా అంటే చాలా కష్టం). ఆ ముశ్కిలా అన్న మాట చాలా సార్లు విన్నాం తన దగ్గర. తన పని మా బట్టలు ఉతికి పెట్టటం, పాత్రలు తోమటం వగైరా, వగైరా అంతే. ఆ పైన మరే పని చేయంచాలన్నా మాకు భాష అడ్డు, తనకు "ముశ్కిలా". అయితే మా వాలకం చూసి తనూ, తన వాలకం చూస్తూ మేము, తెగ నవ్వుకునే వాళ్ళం.
(సశేషం)
